Xét xử Phạm Công Danh, Trầm Bê không có vành móng ngựa

Phạm Công Danh, Trầm Bê sức khỏe yếu

Ngày 8/1, TAND TPHCM mở phiên xử bị cáo Phạm Công Danh (sinh năm 1965, cựu Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VNCB, tập đoàn Thiên Thanh), Trầm Bê (cựu Chủ tịch Hội đồng tín dụng Ngân hàng TMCP Thương Tín - Sacombank) và 44 người khác về tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Phiên xử do thẩm phán Phạm Lương Toản (Chánh tòa Hình sự TAND TPHCM) làm chủ tọa. Tòa đã cấp giấy chứng nhận tham gia phiên xử cho 70 luật sư bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho các bị cáo, người có quyền và nghĩa vụ liên quan.

Ông Danh và đồng phạm bị cáo buộc thực hiện nhiều hành vi sai phạm trong quá trình điều hành VNCB, gây thất thoát hơn 6.000 tỷ đồng của nhà băng này. Ông Trầm Bê có hai luật sư là Nguyễn Thị Mai Hồng và Phạm Ngọc Trung.

Ông Danh có 3 luật sư là Phan Trung Hoài, Hà Hải (Đoàn luật sư TPHCM) và Trương Quốc Hòe (Đoàn luật sư Hà Nội). Trong đó, luật sư Phan Trung Hoài đồng thời là người bào chữa cho ông Đinh La Thăng bị đưa ra xét xử cùng ngày 8/1 tại Hà Nội. Luật sư Hoài đã có đơn xin vắng mặt trong phiên xử ông Phạm Công Danh hôm nay.

Ngoài ra, HĐXX cũng triệu tập 200 người và đơn vị tham gia phiên tòa với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng - bao gồm hàng loạt ngân hàng, công ty tham gia giao dịch số tiền được ông Danh và đồng phạm rút từ VNCB để trả nợ và sử dụng cho mục đích cá nhân.

Một số đại gia và lãnh đạo các ngân hàng như: bà Hứa Thị Phấn (nguyên Cố vấn cấp cao Ngân hàng Đại Tín), ông Trần Bắc Hà (nguyên Chủ tịch HĐQT Ngân hàng BIDV), bà Vũ Bạch Yến (Chủ tịch HĐQT Ngân hàng CBBank),... cũng được triệu tập đến tòa.

Trong chiếc áo sơ mi tối màu, Phạm Công Danh được dẫn tới tòa những bước chân chậm rãi nặng nề, mái tóc bạc trắng, người gầy gò hơn nhiều so với phiên tòa xét xử phúc thẩm giai đoạn 1 vào đầu năm 2017. Luật sư bào chữa cho bị cáo Danh cho rằng bệnh tim, cao huyết áp của ông Danh đang có chuyển biến xấu hơn so với phiên tòa lần trước. Tại phiên tòa hôm nay bị cáo Danh than sức khỏe yếu, trí nhớ kém.

Trao đối với PV, luật sư Phạm Ngọc Trung - một trong ba người bào chữa cho ông Trầm Bê (sinh năm 1959) - vừa có buổi tiếp xúc với thân chủ sau khi Phó chủ tịch thường trực HĐQT Ngân hàng Sacombank được di lý từ Hà Nội vào TP HCM cho biết sức khỏe ông Bê có phần yếu hơn so với thời điểm trước khi bị bắt giam. Khi được gặp gia đình và thời tiết ấm ở TP HCM, tinh thần ông ổn định, khá thoải mái trước phiên xét xử.

"Ông Bê có tiền sử bệnh tiểu đường, dễ chóng mặt khi đứng lâu. Để đảm bảo sức khỏe cho thân chủ, chúng tôi đã gửi bệnh án cho TAND TPHCM, đề nghị để ông được ngồi trong quá trình xét xử", luật sư Trung cho hay.

Áp dụng mô hình xét xử mới

Đáng chú ý trong phiên tòa này TAND TP HCM áp dụng mô hình xét xử mới: Trong phiên tòa không có vành móng ngựa, luật sư và đại diện Viện KSND sẽ ngồi ngang hàng với nhau.

Trao đổi với PV, luật sư Hà Hải (bào chữa cho bị cáo Phạm Công Danh) cho rằng: “Việc phiên tòa xét xử Phạm công Danh và Trầm Bê không có vành móng ngựa là áp dụng theo quy định mới bắt đầu từ đầu năm 2018. Theo đó, thực hiện Thông tư 01/2017/TT-TANDTC, quy định về phòng xử án có hiệu lực từ ngày 1/1/2018, do Chánh án TAND Tối cao vừa ký ban hành, các phiên tòa xử án đều không có vành móng ngựa”.

Luật sư Hải phân tích, việc bỏ vành móng ngựa khi xét xử các vụ án hình sự thể hiện tính nhân văn, tôn trọng quyền con người của các bị cáo. Việc các bị cáo đứng lên bục khai báo đã cho thấy sự thay đổi rõ nét và đúng đắn, tiệm cận với những nguyên tắc của pháp luật tố tụng hình sự thế giới cũng như khẳng định xu thế hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tư pháp hình sự của Việt Nam.

Việc bỏ vành móng ngựa trong tất cả các phòng xử án cho thấy nguyên tắc "suy đoán vô tội " và “Giả định phạm tội" được tôn trọng. Theo nguyên tắc của Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam thì "không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội có hiệu lực của Tòa án". Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành quy định nguyên tắc này tại điều 13 với tên gọi mới là "nguyên tắc suy đoán vô tội".