Mới đây, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã có văn bản góp ý Dự thảo Luật An ninh mạng do Bộ Công an xây dựng với nội dung liên quan đến việc yêu cầu doanh nghiệp (DN) nước ngoài khi cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tại Việt Nam đặt cơ quan đại diện, máy chủ quản lý dữ liệu người sử dụng tại Việt Nam.
google_devrelations
Google, Facebook đang đóng vai trò rất lớn trong sự phát triển triển kinh tế trên thế giới khi khiến việc kết nối và tìm kiếm thông tin trở nên dễ dàng hơn.

Theo Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Khoản 4 Điều 34 trong Dự thảo Luật An ninh mạng trong nội dung có yêu cầu doanh nghiệp (DN) nước ngoài khi cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tại Việt Nam đặt cơ quan đại diện, máy chủ quản lý dữ liệu người sử dụng tại Việt Nam là trái với các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) hay Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Đồng thời, nếu quy định này bắt buộc DN thì họ sẽ phải đầu tư hệ thống máy chủ khổng lồ tại Việt Nam mới có thể được kinh doanh.

VCCI trích dẫn quy định tại Khoản 4 Điều 34 của Dự thảo Luật An ninh mạng: "Các DN nước ngoài khi cung cấp dịch vụ viễn thông, internet tại Việt Nam phải tuân thủ pháp luật, tôn trọng chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia Việt Nam; có giấy phép hoạt động, đặt cơ quan đại diện, máy chủ quản lý dữ liệu người sử dụng Việt Nam trên lãnh thổ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam…".

Khoản 4, Điều 34 Dự thảo Luật An ninh mạng Việt Nam có quy định: "Các doanh nghiệp nước ngoài khi cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet tại Việt Nam phải tuân thủ pháp luật, tôn trọng chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia Việt Nam, có giấy phép hoạt động, đặt cơ quan đại diện, máy chủ quản lý dữ liệu người sử dụng Việt Nam trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam...".

Trong khi đó, cam kết của WTO mà Việt Nam tham gia cuối năm 2006, dịch vụ viễn thông cung cấp qua biên giới là không hạn chế tiếp cận thị trường, trừ một số trường hợp cụ thể nhưng trong các trường hợp loại trừ đó không quy định phải có cơ quan đại diện trên lãnh thổ Việt Nam. Cam kết trong EVFTA mà Việt Nam đã ký kết cũng tương tự.

"Như vậy, quy định về việc đặt cơ quan đại diện tại Việt Nam tại khoản 4 Điều 34 của Dự thảo là trái với cam kết WTO và EVFTA của Việt Nam", Văn bản gửi Uỷ ban Quốc phòng – An ninh của VCCI cho biết.

Ngoài WTO, EVFTA, VCCI cũng dẫn chiếu quy định về Thương mại điện tử tại Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã được Việt Nam ký kết tháng 02 năm 2016, trong đó đề cập: "Không Bên nào yêu cầu đối tượng áp dụng được sử dụng hoặc lựa chọn địa điểm lắp đặt các cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin trong phạm vi lãnh thổ của bên mình để xem đó như là điều kiện để triển khai công việc kinh doanh trong lãnh thổ đó".

Khoản 3, Điều 34 dự thảo luật An ninh mạng cũng quy định: “Các doanh nghiệp dịch vụ viễn thông, internet, doanh nghiệp sở hữu hệ thống thông tin phải thiết lập cơ chế xác thực thông tin khi người dùng đăng ký tài khoản số để bảo đảm tính bảo mật và tính trung thực của thông tin đăng ký và phải cung cấp cho cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh mạng có thẩm quyền...”.

Theo VCCI, việc yêu cầu doanh nghiệp đảm bảo tính trung thực của thông tin đăng ký của người dùng là không khả thi vì doanh nghiệp không thể xác thực cũng như đảm bảo tính trung thực của thông tin mà người dùng khai báo.

Bên cạnh đó, VCCI cũng thông tin, mặc dù TPP chưa được Quốc hội Việt Nam phê chuẩn nhưng Việt Nam và 10 nước còn lại, trừ Mỹ, vẫn tiếp tục đàm phán để đưa ra quyết định cuối cùng. Do đó, VCCI cho rằng cần hết sức cân nhắc và không nên đặt ra quy định pháp luật trong nước đi ngược lại hướng của TPP. Theo quan điểm của VCCI, việc đặt máy chủ ở đâu không quan trọng bằng quy trình đảm bảo an ninh mạng đối với dữ liệu trên đó. “Máy chủ đặt ở đâu cũng không có ý nghĩa gì về an ninh thông tin nếu quy trình, kỹ thuật, công nghệ không đáp ứng yêu cầu chuẩn mực. Nếu các doanh nghiệp, tổ chức ở Việt Nam mà không được sử dụng những dịch vụ lưu trữ dữ liệu an toàn nhất để đặt dữ liệu (thường không có máy chủ ở Việt Nam) thì điều này còn tạo ra nguy cơ mất an ninh mạng cao hơn đối với doanh nghiệp, tổ chức cá nhân Việt Nam”, văn bản VCCI nêu rõ.

Tương tự, ông Lê Hải Bình, Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, cũng cho rằng quy định này không mang tính khả thi. Hiện tại, nhiều tập đoàn cung cấp các dịch vụ lớn mang tính toàn cầu như Google, Facebook, Amazon… đều có máy chủ tại bên ngoài như Mỹ, Singapore, Hồng Kông... Nhưng họ không đặt cơ quan đại diện và cũng không đặt máy chủ quản lý dữ liệu người sử dụng tại Việt Nam. Nếu có đặt máy chủ thì chỉ là một số máy chủ dự phòng tại các datacenter (trung tâm dữ liệu) lớn ở Việt Nam mà thôi.

533cb719619893.562dd718af123
Theo VCCI, quy định về việc đặt cơ quan đại diện tại Việt Nam tại khoản 4 Điều 34 của Dự thảo là trái với cam kết WTO và EVFTA của Việt Nam.

Theo quy định này, tất cả các dịch vụ của nước ngoài đang cung cấp tại Việt Nam hiện nay như Google, Facebook, Skype, Viber... buộc phải có giấy phép hoạt động, có cơ quan đại diện, có đặt máy chủ quản lý dữ liệu người dùng ở Việt Nam mới được cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. 

Nếu Khoản 4, Điều 34 Dự thảo Luật An ninh mạng được thông qua và trong trường hợp các doanh nghiệp lớn như Google, Facebook... không tuân thủ và rút khỏi Việt Nam thì nhiều người cho rằng sẽ rất thiệt thòi cho sự phát triển của kinh tế số Việt Nam đặc biệt trong kỷ nguyên cách mạng lần thứ 4 hiện nay.

Hưởng doanh thu khủng, liệu các 'ông lớn' có từ bỏ?

Tuy nhiên, theo ông Hoàng Văn Linh, một chuyên gia công nghệ tại Hà Nội thì cho rằng nếu chỉ vì Dự thảo Luật An ninh mạng mà Google, Facebook rời bỏ khỏi thị trường Việt Nam là điều khó xảy ra.

Bởi đến thời điểm hiện tại, cả Google và Facebook đang có được doanh thu khổng lồ tại Việt Nam. Cụ thể, số liệu tính đến hết năm 2015 cho thấy, tại Việt Nam, Facebook hiện đứng số 1 về doanh thu trực tuyến với doanh số khoảng hơn 3.000 tỷ đồng (tương đương 150 triệu USD); Google đứng ở vị trí thứ 2 với 2.200 tỷ đồng (khoảng 100 triệu USD). Còn lại, các công ty quảng cáo của Việt Nam như Admicro, Adtima, Cốc Cốc... chỉ chiếm tỉ lệ doanh thu khá nhỏ trong "miếng bánh" này với tổng số khoảng 1.900 tỷ. 

Và với doanh thu lớn đến vậy, trong khi vẫn chưa mất chi phí bỏ văn phòng đại diện, đặt máy chủ tại Việt Nam thì liệu Google, Facebook có "từ bỏ" Việt Nam? Điều này rất khó xảy ra!

 

Google cảnh báo lũ lụt ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam trên bản đồ

Nếu bạn tìm từ khóa là Nghệ An và Yên Bái trên thanh địa chỉ của Google, kết quả tìm kiếm đó sẽ dẫn bạn đến với một cảnh báo thiên tai của Google.