Bế Văn Đàn là ai và Bế Văn Đàn vì sao là anh hùng

Bế Văn Đàn là ai và Bế Văn Đàn vì sao là anh hùng. Nhắc đến tên Bế Văn Đàn là nhắc vị anh hùng, người chiến sỹ hy sinh vì độc lập dân tộc, vì hòa bình ngày nay.

Bế Văn Đàn là ai?

Đồng chí Bế Văn Đàn, sinh năm 1931, dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh (nay là xã Triệu Ẩu), huyện Phục Hoà, tỉnh Cao Bằng. Xuất thân trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng, cha làm thợ mỏ, mẹ mất sớm, lớn lên đồng chí tham gia hoạt động du kích.

Tháng l năm 1948 đồng chí xung phong vào bộ đội và tham gia nhiều chiến dịch, đồng chí luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, tích cực vượt qua mọi khó khăn ác liệt, kiên quyết chấp hành mọi chỉ thị mệnh lệnh nghiêm túc, chính xác kịp thời, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Cuộc đời hoạt động của Bế Văn Đàn

Bế Văn Đàn nhập ngũ năm ông 17 tuổi. Tháng 1 năm 1948, ông xung phong vào bộ đội giữa lúc cuộc Chiến tranh Đông Dương đang quyết liệt. Ông tham gia nhiều chiến dịch, luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, tích cực vượt qua mọi khó khăn ác liệt, kiên quyết chấp hành mọi chỉ thị mệnh lệnh nghiêm túc, chính xác kịp thời, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Giữa lúc cuộc chiến chống Pháp của Việt Minh đang ở giai đoạn quyết liệt, Đảng Cộng sản Đông Dương quyết định mở chiến dịch Đông Xuân năm 1953 - 1954, đơn vị hành quân đi chiến dịch, Bế Văn Đàn làm liên lạc tiểu đoàn. Một đại đội của tiểu đoàn được giao nhiệm vụ bao vây giữ Pháp ở Mường Pồn. Lúc đó, khi thấy lực lượng Việt Minh ít, Pháp tập trung hai đại đội có phi pháo yểm trợ liên tiếp phản kích, nhưng cả hai lần chúng đều bị quân Việt Minh đánh bật. Cuộc chiến đấu diễn ra căng thẳng và quyết liệt. Quân Pháp liều chết xông lên, quân Việt Minh kiên quyết ngăn chặn, chốt giữ.

Lúc đó có lệnh cho đại đội quyết tâm giữ ở Mường Pồn bằng bất cứ giá nào, để các đơn vị khác triển khai lực lượng, thực hiện các chủ trương của chiến dịch. Mặc dù Bế Văn Đàn vừa đi công tác về nhưng khi thấy chỉ huy thông báo, ông đã xung phong lên đường làm nhiệm vụ. Bế Văn Đàn vượt qua lưới đạn dày đặc của quân Pháp, xuống truyền đạt mệnh lệnh cho đại đội kịp thời, chính xác. Trong khi đó, trận chiến đấu diễn ra ngày càng ác liệt hơn, Bế Văn Đàn được lệnh ở lại đại đội chiến đấu.

Quân Pháp phản kích lần thứ ba, mở đường tiến, đại đội Việt Minh bị thương vong nhiều, chỉ còn 17 người, bản thân Bế Văn Đàn cũng bị thương, nhưng ông vẫn tiếp tục chiến đấu. Một khẩu trung liên của đơn vị không bắn được vì xạ thủ hy sinh. Khẩu trung liên của Chu Văn Pù cũng chưa bắn được vì không có chỗ đặt súng. Trong tình thế hết sức khẩn trương, Bế Văn Đàn không ngần ngại chạy lại cầm 2 chân khẩu trung liên đặt lên vai mình và hô đồng đội bắn. Pù còn do dự thì Bế Văn Đàn đã nói: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!". Trong lúc lấy thân mình làm giá súng, Bế Văn Đàn bị hai vết thương nữa và hy sinh, hai tay vẫn còn ghì chặt súng trên vai mình.

Bế Văn Đàn vì sao là anh hùng

Hình ảnh "Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng" trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu trong Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ Chiến tranh Đông Dương. Bế Văn Đàn lúc hy sinh là tiểu đội phó, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông đã để lại tấm gương chiến đấu dũng cảm, chấp hành nghiêm mệnh lệnh của cấp trên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Do đó, trong đại hội mừng công của đơn vị, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương chiến công hạng nhất và được bình bầu là chiến sĩ thi đua số một của tiểu đoàn. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 31/8/1955, Bế Văn Đàn được Quốc hội nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương quân công hạng nhì.

Để tưởng nhớ tấm gương hy sinh của Bế Văn Đàn, nhạc sĩ Huy Du đã sáng tác bài hát "Bế Văn Đàn sống mãi" trong những năm 1960, có những câu:

...Mười năm qua anh vẫn còn (vẫn còn) sống mãi. Đất nước quê anh lá thắm rừng xanh, cam Mường Pồn quanh mồ anh sây đỏ. ....

Đàn em thơ đang hát ca đời anh. ...Anh bước vào trang sách các em thơ Bế Văn Đàn một tâm hồn vĩ đại...

Tại Hà Nội có phố và trường học phổ thông mang tên Bế Văn Đàn. Tại TP Hồ Chí Minh có con đường mang tên Bế Văn Đàn ở Phường 14, quận Tân Bình. Tại Cao Bằng có trường trường trung học phổ thông và con đường mang tên Bế Văn Đàn. Tại thành phố Đồng Hới, Quảng Bình có con đường mang tên Bế Văn Đàn ở phường Nam Lý giao với đường Hà Huy Tập. Tại thành phố Hạ Long, phố Bế Văn Đàn nối từ đường Trần Quốc Nghiễn tới phố Đặng Thùy Trâm.

Đồng chí Bế Văn Đàn là một người anh hùng liệt sĩ cùng hàng ngàn các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống lúc tuổi đôi mươi, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ ''nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng'' và đến Đại thắng mùa xuân năm 1975 lịch sử. Với những cống hiến đó, đồng chí không những là một tấm gương, một niềm tự hào của nhân dân các dân tộc Cao Bằng mà còn là niềm tự hào của nhân dân cả nước.

Kỷ vật để lại của anh hùng Bế Văn Đàn

"Nhiều cụ già trong nước khi đến đây đã rơi nước mắt khi thấy những kỷ vật của người anh hùng trẻ tuổi...”, Đại tá Đinh Quốc Hưởng, Trưởng phòng Kiểm kê bảo quản, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam nói như thế về những kỷ vật của Anh hùng Bế Văn Đàn được trưng bày tại Bảo tàng.

Đơn sơ, mộc mạc..., những kỷ vật còn sót lại của người anh hùng nằm bình dị trong Phòng sa bàn Chiến dịch Điện Biên Phủ của Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam bên cạnh những khí tài, thiết bị quân sự... hạng nặng của quân đội Pháp.

Trong tủ kính, dưới ánh điện hong vàng, chiếc bút máy có tuổi đời ít nhất là 60 năm đã bong lớp sơn màu đỏ lộ ra màu nâu đen của năm tháng. Cùng với chủ nhân, chiếc bút đã “ngã xuống” ở chiến trường Điện Biên, để rồi 60 năm sau trở thành một kỷ vật tôn thêm tấm gương anh dũng của liệt sĩ Bế Văn Đàn. “Hẳn chiếc bút gắn liền với cánh thư gửi về quê nhà hay những trang nhật ký chiến trường. Trên chiếc bút có khắc chữ R. Chắc đây là kỷ vật có nhiều kỷ niệm của liệt sĩ Bế Văn Đàn lúc sinh thời”, Đại tá Đinh Quốc Hưởng bùi ngùi.

Nằm cạnh chiếc bút, tấm Huân chương Quân công hạng Nhì cũng bình dị khi vải đã sờn, màu vàng lấp lánh phai nhạt. Ông Bùi Văn Ri, ở số 1, phố Bùi Thị Xuân, TP. Hải Dương, cựu thanh niên xung phong trong chiến tranh chống Mỹ bồi hồi khi chứng kiến kỷ vật của Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn: “Chỉ là những kỷ vật nhỏ bé, nhưng liên tưởng đến hình ảnh Anh hùng Bế Văn Đàn ôm lấy giá súng đặt lên vai, hô đồng đội nhằm quân thù mà bắn. Đến lúc hi sinh, anh vẫn ôm chặt giá súng. Sự xúc động trong tôi trào lên mãnh liệt. Tổ quốc đã sinh ra một người anh hùng như thế...”.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam thì chiếc bút máy của Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn được tìm thấy khi Bộ Quốc phòng cùng gia đình tổ chức bốc mộ cho liệt sĩ vào năm 1959. Tấm huân chương được Nhà nước trao tặng vào ngày 31/8/1955. Cùng ngày, liệt sĩ Bế Văn Đàn được Quốc hội truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm gương hy sinh của anh cùng nhiều đồng chí khác đã cổ vũ mạnh mẽ và trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu quật khởi của các chiến sĩ Điện Biên năm xưa.

Cùng với chiếc bút, tấm huân chương được trưng bày, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam còn lưu giữ kỷ vật khác liên quan đến Anh hùng Bế Văn Đàn, đó là khẩu súng trung liên mà anh nguyện lấy thân mình làm giá súng.

Bài hát Bế Văn Đàn Sống Mãi

Để tưởng nhớ công lao to lớn của người anh hùng dân tộc, nhạc sỹ Huy Du đã sáng tác bài hát này và do ca sỹ Quang Lý thể hiện.

Bế Văn Đàn ơi!

Mười năm qua anh vẫn còn (vẫn còn) sống mãi.

Đất nước quê anh lá thắm rừng xanh, cam Mường Pồn quanh mồ anh sây đỏ.

Lúa chín vàng trên địa cũ Mường Thanh.

Đàn em thơ đang hát ca đời anh.

Đồi anh giữ ngày nào cùng đội ngũ.

Hoa ban chan bao nước mắt anh Pù.

Thân giá súng vẫn còn nguyên chỗ cũ.

Miền Nam đang xả đạn xuống đầu thù.

Anh đã đi giết giặc đến bây giờ.

Từ chiến thắng Điện Biên lẫy lừng thế giới.

Anh bước vào trang sách các em thơ.

Bế Văn Đàn một tâm hồ vĩ đại

Hai mươi tuổi đời sống mãi với quê hương anh hùng

Bế Văn Đàn ơi ...

Với khúc anh hùng ca