Đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não là tình trạng tổn thương não cấp tính. Đột quỵ để lại nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí gây mất mạng. Ghi nhớ thời điểm xuất hiện triệu chứng đột quỵ đầu tiên là điều cực kỳ quan trọng giúp BS quyết định liệu pháp điều trị thích hợp cho bệnh nhân đột quỵ.

Đột quỵ là gì?

Tai biến mạch máu não còn gọi là Đột quỵ não là một bệnh xảy ra khi việc cung cấp máu lên một phần bộ não bị đột ngột ngừng trệ.

Tai biến mạch máu não có hai loại: nhồi máu não (do nghẽn / tắc mạch) hoặc chảy máu não (do vỡ mạch). Các triệu chứng thần kinh trung ương khu trú biểu hiện nhanh, ngay tức thì khi tổn thương mạch máu não xảy ra, nên tai biến mạch máu não còn được gọi là đột quỵ. Đột quỵ là bệnh của hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay.

Ở Việt Nam, hiện tại (2018) hằng năm có khoảng 230.000 ca mới.

bi quyet giup nguoi dot quy nhanh hoi phuc nhat

Bí quyết vàng giúp người đột quỵ nhanh hồi phục

1 - Nhận biết sớm biểu hiện: Méo miệng, biểu hiện rõ khi bệnh nhân cười, nhe răng. Yếu liệt tay chân, có thể kiểm tra bằng cách yêu cầu bệnh nhân giơ hai tay, hai chân lên cao. Ngôn ngữ bất thường, giọng bị đơ đớ, có thể đề nghị bệnh nhân lặp lại cụm từ gì đó xem họ có hiểu và lặp lại được không. Đưa ngay bệnh nhân đến bệnh viện có điều trị đột quỵ gần nhất.

2 - Đừng chủ quan cơn thiếu máu não thoáng qua.

Trong nhiều trường hợp, người có triệu chứng đột quỵ chỉ bị "thoáng qua", khoảng một giờ sau đó giảm dần, nhưng không vì vậy mà nghĩ rằng mình đã khỏe. Vì sự tắc nghẽn mạch máu nhỏ sẽ khiến một phần nhỏ mô não bị thiếu máu tạm thời và sớm được phục hồi nhờ cục máu đông tự vỡ (do kích thước nhỏ), hoặc mô não này có thể nhận được dòng máu từ một nhánh mạch máu cạnh bên.

Tuy nhiên, cứ 10 bệnh nhân có cơn thiếu máu não "thoáng qua" thì sẽ có 1 người xuất hiện đột quỵ thật sự trong một tuần kế tiếp.

bi quyet giup nguoi dot quy nhanh hoi phuc nhat

3 - Xác định thời gian khởi bệnh đột quỵ.

4 - Giữ bệnh nhân nằm yên, tránh bị té ngã, sau đó cho bệnh nhân nằm đầu cao 30 độ.

5 - Đưa bệnh nhân đến ngay các trung tâm có thể can thiệp đột quỵ não cấp tính để được điều trị kịp thời.

6 - Nếu bệnh nhân lơ mơ, hôn mê: cần xem bệnh nhân thở bình thường, thở nhanh, thở chậm hay ngừng thở. Nếu ngừng thở thì cần hô hấp nhân tạo, vì cấp cứu hô hấp là việc đầu tiên phải làm để đảm bảo đủ oxy cho tim và não.

7 - "Thời gian vàng" để cấp cứu tính từ triệu chứng khởi phát cơn đột quỵ là sáu giờ. Thời gian tốt nhất là ba giờ sau khi xảy ra cơn đột quỵ.

Với sự tiến bộ của y học, ngày nay người ta có thể dùng thuốc làm tan cục máu gây ra tắc mạch máu não. Tuy nhiên, nó chỉ được dùng cho những người bệnh đến viện sớm trong vòng 4,5 giờ sau khi khởi phát bệnh.

Từ 4,5-6 giờ chỉ còn có thể áp dụng thông mạch bằng dụng cụ rút huyết khối.

Nếu muộn hơn, không còn thông mạch được nữa thì việc điều trị rất khó khăn, khả năng tiên lượng xấu rất cao.

8 - Tuyệt đối đừng chờ đợi với hi vọng cơn đột quỵ sẽ qua đi, hoặc cho bệnh nhân uống thuốc linh tinh... Theo các bác sĩ, khi có các dấu hiệu nghi bị đột quỵ, cần đưa bệnh nhân đến các cơ sở y tế càng nhanh càng tốt.

9 - Tự uống thuốc hạ huyết áp là tự hại mình.

10 - Đột quỵ thiếu máu não hiện có thể được điều trị nếu cấp cứu kịp thời. Khi thấy người nhà có dấu hiệu của đột quỵ, việc cần làm của người thân là gọi ngay cấp cứu.

Những sai lầm thường gặp khi cấp cứu người bị đột quỵ và cách khắc phục

Người bệnh bị đột quỵ có thể gặp chấn thương kèm theo do đột ngột té ngã, nhưng không được người thân nhận ra các chấn thương để sơ cứu trước.

Bên cạnh đó, nếu di chuyển không đúng cách, người bệnh có thể nặng hơn bởi các chấn thương sẵn có hoặc các chấn thương mới do di chuyển gây ra. Khi có các tổn thương kèm theo thì việc xử trí đột quỵ hoặc chấn thương trên người bệnh sẽ phức tạp và nguy cơ cao hơn nhiều vì xử lý tình trạng này có thể làm nặng hơn tình trạng kia và ngược lại.

bi quyet giup nguoi dot quy nhanh hoi phuc nhat

Hiện nay, người dân đang thiếu kỹ năng và kiến thức về đánh giá ban đầu cũng như di chuyển an toàn, cho người bệnh cần cấp cứu nói chung và người bị đột quỵ nói riêng. Cụ thể, người ứng cứu không đánh giá được tình trạng ngưng tim, ngưng thở nạn nhân gặp phải nên không thực hiện hồi sức tim phổi kịp thời; không cố định các phần cơ thể người bệnh; bế xốc bệnh nhân, té ngã khi di chuyển; không có nhân viên y tế hỗ trợ trên đường di chuyển nên không phát hiện được tình trạng người bệnh diễn tiến nặng, cần hồi sức.

Khẳng định sơ cứu ban đầu và chuyển viện không đúng cách sẽ làm tình trạng bệnh nặng thêm, BS Quốc Tuấn khuyến cáo, khi gặp trường hợp đột quỵ, người ứng cứu cần kiểm tra tình trạng hô hấp và nhịp tim của người bệnh, nếu bệnh nhân bị ngưng tim, ngưng thở cần thực hiện nhấn tim, hô hấp nhân tạo kịp thời; để người bệnh nằm ở tư thế thoải mái nhất nếu họ tỉnh, nằm nghiêng trên cáng hoặc tấm ván cứng theo tư thế nghiêng phía nửa người bị ảnh hưởng (yếu liệt) nếu họ không tỉnh táo hẳn sẽ ngừa được hít sặc do nôn ói, và giúp bộ phận cơ thể chưa bị yếu liệt có thể cử động ra hiệu khi cần. Vận chuyển bệnh nhân bằng xe cấp cứu để có nhân viên y tế hỗ trợ là giải pháp cần thiết.

bi quyet giup nguoi dot quy nhanh hoi phuc nhat 7 dấu hiệu cảnh báo cơn đột quỵ mà ai cũng phải biết

Đột quỵ thường xuất hiện đột ngột và gây ra biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể đe doạ tính mạng nếu không được ...

bi quyet giup nguoi dot quy nhanh hoi phuc nhat Tin y tế hôm nay (27/6): Bé trai 8 tháng tuổi lún sọ do ngã từ trên giường xuống đất

Bản tin y tế hôm nay có các tin sau đây: Bệnh nhân thứ 3 tử vong do cúm A/H1N1; Ngã từ trên giường xuống ...

bi quyet giup nguoi dot quy nhanh hoi phuc nhat Ăn 1 quả trứng mỗi ngày giảm nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ?

Ngày 22/5, Reuters đưa tin, nghiên cứu quy mô lớn của Trung Quốc cho thấy, ăn 1 quả trứng mỗi ngày có thể làm giảm ...