Bộ Giao thông Vận tải: Grab, Vasto, FastGo đều được coi là taxi?

Tại dự thảo lần cuối về Nghị định 86 mới thay thế Nghị định 86/2014 về Kinh doanh vận tải và Điều kiện kinh doanh vận tải bằng ôtô. Bộ Giao thông Vận tải xây dựng theo phương pháp quy định cụ thể từng loại hình vận tải bằng ôtô. Theo đó, khi cả taxi hay GrabCar, Vasto, FastGo có những hình thức kinh doanh cụ thể như thế nào, sẽ áp dụng theo quy định.

Khái niệm kinh doanh vận tải bằng ôtô được đưa ra là việc thực hiện các công đoạn của hoạt động vận tải để vận chuyển hành khách và hàng hóa trên đường bộ nhằm mục đích sinh lợi. Có 2 cách thực hiện công đoạn là trực tiếp hoặc thông qua môi trường mạng. Khái niệm môi trường mạng đã được đề cập một cách cụ thể khi xuất hiện nhiều ứng dụng gọi xe như hiện tại.

Tại dự thảo lần thứ 7 Nghị định của Bộ Giao thông Vận tải về kinh doanh vận tải bằng ô tô, xe 4 bánh, Grab, FastGo, Vato... Bộ này đề xuất mọi xe kinh doanh vận tải dưới 9 chỗ ứng dụng hợp đồng điện tử đều được coi là taxi.

Bộ Giao thông vận tải cho rằng như vậy sẽ tạo công bằng, bình đẳng hơn về điều kiện kinh doanh vận tải và giải quyết được vấn đề kiến nghị mà các hiệp hội taxi đề xuất.

Quy định về loại hình taxi gồm Grab, FastGo, Vato, taxi truyền thống cũng đã rất khác trước đây theo hướng đơn giản hóa thủ tục tạo công công bằng. Theo đó doanh nghiệp taxi không cần đăng ký mầu sơn với cơ quan chức năng, không quy định về đồng phục lái xe, không quy định về quy mô đơn vị...

Bộ Giao thông Vận tải cũng bỏ quy định quy hoạch số lượng xe theo địa phương thay vào đó để thị trường tự quyết định, không bắt buộc các doanh nghiệp phải có trung tâm điều hành, có thể thuê trung tâm điều hành hoặc dùng phần mềm thay thế trung tâm điều hành.

Bộ Giao thông Vận tải thừa nhận hiện vẫn có hai quan điểm khác nhau về việc quản lý ô tô kinh doanh vận tải dưới 9 chỗ ứng dụng hợp đồng điện tử. Việc coi đây là xe hợp đồng hay xe taxi vẫn còn những băn khoăn.

Theo báo cáo của Tổng cục Đường bộ, hiện nay, số đơn vị kinh doanh vận tải có quy mô nhỏ hơn 5 xe trên cả nước là 17.799/24.580 đơn vị (tỉ lệ 72,4% tổng số đơn vị kinh doanh vận tải). Trong đó, số lượng đơn vị kinh doanh vận tải có quy mô nhỏ hơn 5 xe theo từng loại hình như sau: tuyến cố định chiếm 34,6%; xe buýt 10%; xe hợp đồng 86,6%; xe container 53,2%; xe du lịch 76,9%; xe tải 78,4%.

Một điểm mới đáng chú ý khác là dự thảo nghị định bổ sung nhiều điều kiện mới để đưa loại hình kinh doanh xe hợp đồng vào khuôn khổ. Theo Bộ Giao thông Vận tải, quy định tại Nghị định 86 còn đơn giản dẫn đến tình trạng nhiều đơn vị vận tải chỉ hợp thức hóa các điều kiện để được cấp giấy phép kinh doanh vận tải, lợi dụng vận tải hành khách theo hợp đồng để đặt chỗ cho hành khách rồi đón, trả khách tại các điểm như: bệnh viện, trường học... và dọc các tuyến quốc lộ gây ra tình trạng tranh giành khách làm mất trật tự vận tải.

Bộ Giao thông Vận tải đánh giá thực tế thời gian qua đã xảy ra tình trạng xe vận chuyển hợp đồng cạnh tranh không lành mạnh với các phương tiện hoạt động tuyến vận tải hành khách cố định; hiện tượng "xe dù, bến cóc" do xe vận chuyển hợp đồng gây nên đang ngày càng diễn biến phức tạp, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM.

Theo các chuyên gia giao thông, xe hợp đồng là xe chạy không theo tuyến cố định, còn xe tuyến cố định chạy từ bến đến bến, có quy hoạch từ trước. Tuy nhiên, hiện nay xe hợp đồng có hiện tượng lách quy định để chở khách tuyến cố định bằng cách trên xe in sẵn hợp đồng, khi hành khách lên xe sẽ ghi tên bổ sung.

Vì vậy, dự thảo nghị định lần này đã điều chỉnh thỏa đáng hơn khi quy định hợp đồng vận tải phải được ký kết trước khi thực hiện vận chuyển hành khách; hợp đồng phải được ký kết giữa đơn vị kinh doanh vận tải với tổ chức, cá nhân có nhu cầu thuê cả chuyến xe. Ngoài ra, mỗi chuyến xe chỉ được ký kết một hợp đồng, bởi nếu trên một xe 50 chỗ ngồi mà có 50 hợp đồng thì không khác gì xe tuyến cố định bán vé, điều này không phù hợp.

Dự thảo nghị định lần này cũng bổ sung quy định đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng và lái xe chỉ được đón, trả khách tại các địa điểm đã ghi trong hợp đồng và thu cước theo giá trị hợp đồng đã ký kết; không được ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ cho nhiều người thuê vận tải khác nhau; không được bán vé và thu tiền cho từng hành khách đi xe dưới mọi hình thức; không được gom khách lẻ; không được xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách đi xe dưới mọi hình thức (trừ xe hợp đồng chở học sinh, sinh viên, công nhân viên... đi theo một hành trình lặp đi lặp lại nhưng phải có hợp đồng và danh sách hành khách trong suốt thời gian thuê xe).