Bỏ miễn học phí sinh viên sư phạm: Cần làm ngay để tránh lãng phí

Sáng 29/5, trong Tờ trình về Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục (Luật Giáo dục sửa đổi), Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ cho biết, hiện nay, do nhu cầu của thị trường lao động đã có sự thay đổi, số sinh viên sư phạm trên cả nước ra trường chưa có việc làm hoặc làm không đúng ngành sư phạm còn nhiều, có tình trạng đi làm trái ngành, nghề gây lãng phí rất lớn nguồn nhân lực đầu tư cho giáo dục

Vì vậy, Dự án sửa đổi Luật Giáo dục sẽ không quy định miễn học phí đối với học sinh, sinh viên sư phạm mà thay bằng chính sách vay tín dụng sư phạm. Học sinh, sinh viên sư phạm được vay tín dụng sư phạm để đóng học phí và chi trả sinh hoạt phí trong toàn khóa học, được hưởng các chính sách học bổng khuyến khích học tập, các chế độ miễn, giảm học phí và trợ cấp xã hội quy định.

Sau khi tốt nghiệp, nếu công tác trong ngành giáo dục đủ thời gian theo quy định sẽ không phải trả khoản vay tín dụng sư phạm.

Đây cũng chính là nội dung mới được sửa đổi trong Luật Giáo dục sửa đổi thu hút sự quan tâm của toàn xã hội trong đó có các gia đình có con đang hoặc sắp theo học trong các trường sư phạm.

Trao đổi với báo chí bên lề hành lang Quốc hội, đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp), bày tỏ quan điểm, việc đề xuất bỏ miễn học phí cho học sinh, sinh viên sư phạm sang chính sách tín dụng là sự cân nhắc và đề xuất mạnh dạn của ban soạn thảo.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa cả hai chính sách hoặc miễn học phí hoặc chính sách tín dụng cho sinh viên sư phạm đều có tính nhân văn phù hợp. Trong thực tế có nhiều em học sư phạm được hưởng chính sách miễn giảm học phí nhưng khi ra trường không xin được việc làm theo ngành sư phạm. Rất nhiều năm nay, ngành sư phạm không còn hính thức bố trí việc làm mà các em phải tự đi xin việc làm. Đó là lý do nhiều em muốn vào ngành sư phạm nhưng không vào vì không xin được việc làm. Như vậy, nguồn ngân sách nhà nước bỏ ra nhiều nhưng bị lãng phí vì không thực hiện mục tiêu thu hút người giỏi.

Theo đại biểu này, việc chuyển sang hình thức tín dụng là giải quyết được phần ngọn, đó là không lãng phí ngân sách nhà nước nhưng giải quyết vấn đề căn cơ là tạo điều kiện cho số học sinh giỏi lựa chọn nghề giáo, và để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo tương lai.

Tuy nhiên, cũng theo đại biểu này, việc thực hiện chính sách tín dụng cho sinh viên là một phần nhỏ, cái căn bản hơn là phải làm sao có môi trường làm việc, sư phạm tốt nhất cho người giỏi phát huy năng lực của mình.

Trao đổi với phóng viên PGS.TS Trần Xuân Nhĩ – nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, việc không miễn học phí cho học sinh, sinh viên ngành sư phạm thay vào đó là tín dụng sư phạm về bản chất chỉ là không mở như hiện nay nữa mà sẽ được thực hiện theo đúng đối tượng.  

Theo đó, sinh viên sư phạm không phải đóng học phí bằng quy định: Học sinh, sinh viên sư phạm được vay tín dụng sư phạm để đóng học phí và chi trả sinh hoạt phí trong toàn khóa học. Sau khi tốt nghiệp, nếu công tác trong ngành giáo dục đủ thời gian theo quy định sẽ thì được miễn khoản vay này. Nếu công tác ngoài ngành sư phạm sẽ phải trả khoản vay đó.

Theo PGS Trần Xuân Nhĩ quy định này phù hợp vì ưu tiên đúng đối tượng được hưởng, không lãng phí tránh tình trạng thi, học ngành sư phạm chỉ vì miễn học phí.

“Tôi đồng tình ủng hộ việc này bởi bản chất học sinh theo học ngành sư phạm, công tác trong ngành sư phạm vẫn được ưu tiên miễn học phí. Thay vì chúng ta ưu tiên miễn học phí ngay từ đầu vào tức là ai học sư phạm cũng miễn học phí chúng ta chuyển sang hình thức tín dụng học phí, nhà nước cho sinh viên học sư phạm vay tiền lo trang trải học phí. Sau khi ra trường ai công tác trong ngành sư phạm đủ thời gian được miễn khoản vay, ai không công tác thì phải trả lại khoản tiền đó”, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ cho biết.

Về băn khoăn bỏ miễn học phí sẽ không thu hút được người học đặc biệt trong bối cảnh sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp khó tìm được việc làm. Từ đó đặt ra vấn đền: Nếu sinh viên học sư phạm sau khi ra trường muốn làm đúng nghề nhưng không xin được việc phải làm trái ngành thì đó không phải lỗi người học trong trường hợp như vậy học sinh học sư phạm có phải trả khoản vay khi đi học?

Trao đổi với phóng viên về lo lắng này, PGS Trần Xuân Nhĩ cho rằng, giả thiết cũng như lo lắng trên là có cơ sở, trước đây trong một thời gian sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp được bố trí việc làm. Nhưng sau sinh viên phải tự xin việc, thực tế nhiều người học sư phạm nhưng do không xin được việc làm nên trái ngành.

“Để tránh tình trạng đó trong kế hoạch tuyển sinh phải có chỉ tiêu cụ thể về tuyển sinh sư phạm. Chỉ tiêu đó dựa vào cơ cấu sinh – tử dân số, dựa vào số lượng giáo viên nghỉ hưu, số lượng biên chế để có kế hoạch tuyển sinh. Chúng ta thực hiện chính sách dân số nắm được con số dân số tăng trưởng, nắm được số biên chế, số lượng giáo viên hoàn toàn có thể đưa ra chỉ tiêu cụ thể để tuyển sinh sư phạm. Khi có chỉ tiêu và tuyển đúng thì sẽ đảm bảo sinh viên sư phạm học xong có việc làm”, PGS Trần Xuân Nhĩ cho hay.