Cải tổ đào tạo sư phạm: Đặt điểm sàn riêng, cắt mạnh chỉ tiêu

Số thí sinh có điểm bằng điểm sàn nhập học: Rất ít

Thống kê của Bộ GD-ĐT cho thấy, trong số 673 ngành đào tạo sư phạm, có: 23 ngành lấy điểm xét tuyển từ 25 trở lên (điểm trúng tuyển trung bình là 27,75 điểm).

158 ngành lấy điểm xét tuyển từ 20 đến dưới 25 điểm (điểm trúng tuyển trung bình là 23,35 điểm).

302 ngành lấy điểm xét tuyển từ 15,5 đến dưới 20 điểm (điểm trúng tuyển trung bình là 20 điểm).

Đặc biệt, có 197 ngành tuy lấy điểm xét tuyển dưới 15,5 điểm song mức điểm trúng tuyển trung bình vẫn đạt 17,5 điểm.

Theo Bộ GD-ĐT có rất nhiều thí sinh nhập học đạt điểm cao hơn mức điềm chuẩn đầu vào mà các trường sư phạm đặt ra. Số lượng thí sinh nhập học có điểm trúng tuyển bằng điểm sàn rất ít.

Chẳng hạn, Trường ĐH Sư phạm - ĐH Thái Nguyên, Trường ĐH Sư phạm - Đại học Huế chỉ có chưa đến 1% thí sinh có điểm trúng tuyển ở mức 15.5 điểm.

Trường Đại học Vinh chỉ có 44/638 thí sinh trúng tuyển ngành sư phạm dưới 18 điểm, trong đó chỉ có 2 em có điểm trúng tuyển ở mức 15,5 điểm (đăng ký vào ngành giáo dục quốc phòng an ninh).

Tuy vậy, Bộ GD-ĐT thừa nhận, việc một số trường sư phạm đưa ra mức điểm chuẩn đầu vào thấp đã khiến cho xã hội lo ngại về chất lượng đội ngũ giáo viên trong tương lai.

Bộ GD-ĐT cũng khẳng định, mặc dù điểm trúng tuyển các trường sư phạm tính trung bình cao hơn năm ngoái song nhìn vào bức tranh chung tuyển sinh sư phạm năm nay có thể thấy nhiều thí sinh điểm cao không còn mặn mà với ngành sư phạm, nhiều trường mặc dù đưa ra điểm đầu vào thấp nhưng vẫn không tuyển đủ chỉ tiêu.

Nguyên nhân được các trường đưa ra là do quy mô giáo dục đào tạo đã đi vào ổn định, vì thế, số lượng trường sư phạm hiện nay đã vượt quá yêu cầu thực tế. Nhiều thí sinh lo ngại sau khi ra trường không có việc làm từ thông tin dư thừa giáo viên cục bộ ở một số địa phương.

Bên cạnh đó, chính sách đối với giáo viên hiện nay chưa tốt: Vào “biên chế” khó khăn, thu nhập thấp, áp lực lớn, nhiều nơi lớp học quá đông nên giáo viên rất vất vả mà không được đãi ngộ xứng đáng. Vì vậy, ngành sư phạm không cạnh tranh được với các ngành khác và không tạo được động lực cho những người muốn theo đuổi nghề giáo.

Ngành không đủ điều kiện thì không được tuyển sinh

Thẳng thắn nhìn nhận những vấn đề còn hạn chế trong đào tạo sư phạm thời gian qua, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho rằng, cần phải có các giải pháp quyết liệt để nâng cao chất lượng đào tạo sư phạm, trong đó có chất lượng đầu vào.

Ông Nhạ yêu cầu đào tạo phải gắn với nhu cầu sử dụng, ngành nào dư thừa dứt khoát phải dừng đào tạo, không để xảy ra tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ như thời gian vừa qua.

Bên cạnh đó, những ngành đang đào tạo nhưng không đáp ứng được các điều kiện đảm bảo chất lượng, không đảm bảo chuẩn đầu ra theo quy định cũng sẽ kiên quyết cho dừng.

Ngoài ra, để nâng cao chất lượng đầu vào, từ sang năm Bộ sẽ quy định điểm sàn riêng đối với các trường đại học sư phạm, cao đẳng sư phạm và các ngành đào tạo giáo viên.

Ông Nhạ yêu cầu Cục Quản lý chất lượng đẩy mạnh kiểm tra các điều kiện đảm bảo chất lượng của các ngành đào tạo sư phạm đã mở, nếu không đủ điều kiện thì không được tuyển sinh. Những ngành đủ điểu kiện, các địa phương còn nhu cầu tuyển dụng, cần ưu tiên đầu tư để nâng cao chất lượng.

Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh việc quy hoạch lại mạng lưới các trường sư phạm. Theo đó, các trường có chất lượng cao, có uy tín sẽ được chọn làm trung tâm, các trường khác sẽ chuyển đổi hoạt động để trở thành phân hiệu hay vệ tinh của các trường trung tâm để trước mắt tập trung vào nhiệm vụ đào tạo lại đội ngũ giáo viên.

Người đứng đầu ngành giáo dục cũng nhấn mạnh sẽ nghiên cứu, tham mưu cho Chính phủ, Quốc hội có những chính sách đãi ngộ tốt hơn, tạo động lực cho đội ngũ nhà giáo và tạo sức hấp dẫn người học đối với ngành sư phạm.

Tiếp tục cắt giảm mạnh chỉ tiêu sư phạm

Trao đổi với VietNamNet, bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ GD ĐH, Bộ GD-ĐT cho biết, năm 2017, chỉ tiêu thực tế của các trường sư phạm (không tính hệ liên thông, B2 chính quy) là 55.611 chỉ tiêu.

Trong đó, đại học chính quy là 22.356 chỉ tiêu; cao đẳng chính quy là 20.390 chỉ tiêu; trung cấp chính quy là 12.865

So sánh với những năm trước đó, tổng chỉ tiêu sư phạm năm 2017 đã giảm đáng kể. Cụ thể:

Năm 2014: Tổng chỉ tiêu là 91.230 (đại học chính quy: 29.925; cao đẳng chính quy: 32.575; trung cấp chính quy: 28.730).

Năm 2015: Tổng chỉ tiêu là 80.968 (đại học chính quy: 26.600; cao đẳng chính quy: 28.250; trung cấp chính quy: 26.118).

Năm 2016: Tổng chỉ tiêu là 67.698 (đại học chính quy: 26.885; cao đẳng chính quy: 23.053; trung cấp chính quy: 17.760).

Theo bà Phụng, đối với đào tạo sư phạm, trong những năm gần đây, mỗi năm, Bộ GD-ĐT đã cắt giảm từ 10% đến 20% chỉ tiêu cho phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Tuy nhiên, do số lượng cơ sở đào tạo sư phạm còn lớn, chỉ tiêu chung vẫn cao cho nên về lâu dài vẫn cần có một quy hoạch mạng lưới hợp lý, có tầm nhìn để đưa ra chỉ tiêu hàng năm sát hơn với thực tế sử dụng.

“Trước mắt, trong năm học tới, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục cắt giảm mạnh chỉ tiêu đào tạo sư phạm, đặc biệt là những ngành không đáp ứng được các điều kiện đảm bảo chất lượng” – bà Phụng nói.

Ông  Phạm Tất Thắng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá - Giáo dục - Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội: "Tôi ủng hộ đặt điểm sàn riêng"

Tại bàn tròn trực tuyến ngày 4/8 do báo VietNamNet tổ chức, trước câu hỏi "có nên đặt điểm sàn riêng" cho các trường sư phạm, ông Thắng cho biết:

Tôi chia sẻ với những băn khoăn của dư luận xã hội. Rõ ràng ta vẫn quan niệm sư phạm là máy cái đào tạo đội ngũ giáo viên để đào tạo thế hệ kế tiếp.

Chất lượng học sinh đương nhiên phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của thầy cô giáo, và chất lượng của thầy cô giáo phụ thuộc vào chất lượng đầu vào tuyển sinh đại học. Về nguyên tắc, thí sinh điểm cao sẽ là những sinh viên giỏi.

Khi chúng ta có chủ trương miễn học phí cho sinh viên sư phạm, thì điểm của các trường sư phạm thuộc top cao nhất, và điều này kéo dài trong một số năm. Sau đó, do những biến động về kinh tế xã hội, những chính sách ấy ở thời điểm này dường như không còn sức hấp dẫn. Tôi cho rằng việc này liên quan đến hoạch định chính sách. Có lẽ, một chính sách không nên áp dụng thời hiệu quá dài mà phải phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội để thay đổi. Và việc xét tuyển vào các trường sư phạm năm nay là một sự nhắc nhở với chúng ta.

Chúng ta cần có những chính sách mới mạnh hơn để thu hút sinh viên giỏi vào các trường sư phạm.

Nếu so với các trường công an, quân đội, có thể thấy sự tương quan khá lí thú. Thứ nhất, các trường công an, quân đội có đầu ra rất ổn định. Học viên tốt nghiệp được bố trí công việc với thu nhập cao hơn mức lương công chức thông thường, và các điều kiện làm việc khác khá ổn định.

Thứ hai, cánh cửa vào rất hẹp, chỉ tiêu rất ít. Đặc biệt các trường công an, quân đội ưu tiên tuyển các chiến sỹ đã hoàn thành nghĩa vụ để tiếp tục học trở thành lực lượng phục vụ.

Tất cả những cái chúng ta nêu vẫn là điều kiện ưu tiên, tạo ra công việc ổn định, mức lương tốt. Đó là những chính sách chúng ta cần lưu ý để khi áp dụng với các trường sư phạm có thể cải thiện được tình trạng như hiện nay.

Không phải cứ đặt ra mức điểm sản cao thì chúng ta mới thu hút được học sinh giỏi vào trường đó, nhưng tôi ủng hộ quan điểm đặt ra điểm sàn riêng cho sư phạm để đảm bảo chất lượng của sinh viên mà chúng ta đào tạo ra.