Làng Hảo, xã Liêu Xá, Hưng Yên, nổi tiếng với nghề làm trống Trung thu truyền thống, nhưng ít ai biết rằng, để làm ra được những chiếc trống đạt chất lượng tốt nhất, các nghệ nhân tại đây đều phải thực hiện tỉ mỉ những bước làm trống truyền thống.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Mặc dù làng Hảo, Hưng Yên, nổi tiếng với nghề làm trống từ lâu, nhưng hiện nay chỉ còn một vỏn vẹn 5 hộ gia đình còn theo làm nghề này. Những năm trước, cứ mỗi dịp tết trung Thu, làng Hảo lại tấp nập với nghề làm trống. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, các hộ gia đình đã chuyển đổi sang nghề khác do thu nhập từ làm trống khá khiêm tốn.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Để làm ra một chiếc trống mang thương hiệu trống làng Hảo, những người làm trống cần trải qua các công đoạn rất tỉ mỉ, đòi hỏi sự tập trung và tâm huyết với nghề.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Bước đầu tiên để làm trống, các nghệ nhân cần trọn gỗ làm thân trống. Ngày trước, loại gỗ được chọn để làm trống là gỗ mít, nhưng hiện tại thân trống được thay thế bằng gỗ bồ đề và gỗ mỡ.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Gỗ được đục, đẽo tròn rồi cho lên máy bào để làm thân trống. Trung bình, để bào xong một chiếc thân trống, các nghệ nhân thường mất khoảng 15 phút.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
“Những ngày trước chưa có máy móc thì làm chậm hơn, giờ có máy móc thì tiện trống (làm thân trống) nhanh hơn nhiều”. bà Nguyễn Thị Lành (60 tuổi) một nghệ nhân làm trống tại làng Hảo cho biết.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Da trâu là nguyên liệu không thể thiếu để làm trống, da trâu sau khi mua về sẽ được rửa sạch, ướp muối và ngâm vào nước vôi cho mềm và rụng hết lông. Sau khoảng một tuần da sẽ được vớt ra phơi khô. Theo các nghệ nhân tại đây cho biết, da trâu là nguyên liệu quan trọng và quyết định âm thanh của trống có vang hay không nên các công đoạn làm da phải đúng và tỉ mỉ.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Khi đã được cắt miếng cho phù hợp với mặt trống, mỗi miếng da sẽ được đục từ 12 – 15 lỗ để làm trống, tùy vào kích thước trống to hay nhỏ.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Bưng trống (làm mặt trống) được coi là công đoạn khó nhất để làm trống. Những nghệ nhân tại đây cho biết, muốn làm được mặt trống phải những người có tay nghề cao, lâu năm. Cùng với đó, làm mặt trống cũng đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác và sự yêu nghề.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Bà Vũ Thị Mỳ (63 tuổi) nghệ nhân làm trống lâu năm cho biết, làm mặt trống phải khéo léo, tỉ mỉ và yêu nghề mới có thể làm được những chiếc trống đẹp và đạt chất lượng tốt, không phải ai cũng làm được. Ngày trước, trống được ghim cố định bằng tre, nhưng những năm trở lại đây, ghim sắt được sử dụng để cố định mặt trống cho tiện lợi và vẫn đảm bảo độ chắc chắn, chất lượng.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Một số em nhỏ tại làng Hảo tự học và biết làm trống từ khi còn rất nhỏ.
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
can-canh-cac-bi-quyet-lam-nen-thuong-hieu-trong-lang-hao
Trống sau khi làm hoàn thiện sẽ được sơn đỏ và đục lỗ làm quai đeo. Dù chỉ còn 5 hộ gia đình làm trống quanh năm, nhưng mỗi dịp tết Trung thu hàng năm, làng Hảo cung cấp hàng chục nghìn chiếc trống Trung thu cho khắp các tỉnh thành trên cả nước, với giá bán từ 15 - 70.000 đồng/chiếc.