Có nên cho phép người dân tham gia cho vay ngang hàng?

Tại cuộc họp báo sáng 1/4, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết, cho vay ngang hàng (P2P lending) là hình thức giao dịch dân sự, pháp luật hiện hành chưa giao cho cơ quan chức năng nào quản lý hoạt động này.

Về những điểm tích cực và tiêu cực của P2P lending, Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, có cả điểm thuận lợi với người cho vay và người đi vay vì thời gian nhanh. “Nhưng có mặt không thuận lợi, tiêu cực và có thể gây hệ lụy với người tham gia do chưa có cơ chế kiểm soát”, bà Hồng nói.

“Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đầu mối nghiên cứu và NHNN đã giao các vụ chức năng tham gia nghiên cứu, đánh giá, tham khảo kinh nghiệm các nước để trình Chính phủ, đề xuất cho thực hiện thí điểm và coi hoạt động này như ngành kinh doanh có điều kiện”, Phó Thống đốc thông tin.

Cũng theo thông tin này, trên cơ sở đề xuất của NHNN, trong cuộc họp Chính phủ gần đây nhất, Chính phủ đã giao NHNN tiếp tục hoàn thiện đề án này.

“Chúng tôi sẽ trình Chính phủ để các hoạt động này phù hợp với xu hướng mới nhưng vẫn đảm bảo quản lý chặt chẽ. Ta chưa có cơ chế chính sách thì thí điểm trước, sau đó tổng kết đánh giá và có đề xuất trình Chính phủ”, bà Hồng nói.

Đánh giá về rủi ro khi người dân tham gia P2P lending, Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nói, NHNN đã có tờ trình phân tích mặt thuận lợi, rủi ro với hoạt động này, đồng thời trên cơ sở thực hiện thí điểm sẽ đánh giá.

Dịch vụ cho ngay ngang hàng P2P Lending là hoạt động được thiết kế và xây dựng trên nền tảng ứng dụng công nghệ số để kết nối trực tiếp người đi vay với người cho vay (nhà đầu tư) mà không thông qua trung gian tài chính như tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Hoạt động cho vay ngang hàng phát triển rầm rộ trong khoảng 2 năm trở lại đây. Thực tếcho vay ngang hàng là là hình thức cho vay mà người vay tiền và người có tiền kết nối thông qua ứng dụng trực tuyến trên di động hoặc máy tính. Mô hình khá giống Uber, Grab trong kết nối người có nhu cầu đi xe và lái xe.

Các Công ty P2P cung cấp gói vay từ tín chấp, thế chấp đến mua trả góp như: Vay tín chấp theo lương; vay trả góp theo ngày; vay theo sổ hộ khẩu, hóa đơn điện nước, đăng ký xe máy, ôtô; vay cầm cố tài sản, vay cầm cố ôtô đang thế chấp ngân hàng; vay mua ôtô, nhà trả góp...

Sự xuất hiện của các các công ty kinh doanh dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ (Fintech) mở ra kênh tiếp cận vốn mới cho những khách hàng không đủ tiêu chuẩn vay vốn ngân hàng và giúp giảm bớt việc vay tín dụng đen.

Mô hình vay P2P có ưu điểm đơn giản hoá mọi thủ tục, thời gian xét duyệt cho vay nhanh, giao dịch trực tuyến dễ dàng, lãi suất cạnh tranh...

So với vay tiền tại ngân hàng vay P2P khá đơn giản. Cụ thể, với ngân hàng trước khi cho vay các nhà băng phải thẩm định tài sản bảo đảm, xem xét hồ sơ, xem xét trách nhiệm bảo lãnh bên thứ ba...

Trong khi toàn bộ khâu thẩm định hồ sơ vay đều do người cho vay tự đánh giá. Vì công ty P2P chỉ là “người mai mối” nên không chịu trách nhiệm nếu người vay “xù nợ”, người cho vay sẽ “lãnh đủ” nếu không có kinh nghiệm thẩm định lý lịch người vay.