Chỉ số công khai ngân sách của Việt Nam dưới mức trung bình toàn cầu

Sau 10 năm thực hiện khảo sát xếp hạng minh bạch ngân sách toàn cầu và sáu vòng khảo sát kể từ năm 2006, tính minh bạch ngân sách có dấu hiệu chững lại. Kết quả về Chỉ số công khai ngân sách (OBI) 2017 từ 115 quốc gia mới chỉ đạt mức xếp hạng trung bình hạn chế. 

Vẫn còn 3/4 số quốc gia chỉ công khai thông tin ở mức độ dưới đầy đủ, không có quốc gia nào đạt điểm đầy đủ ở cả 3 trụ cột minh bạch, tham gia và giám sát ngân sách.

Theo báo cáo của IBP, kết quả OBI 2017 của Việt Nam ở trụ cột thứ nhất về công khai ngân sách ghi được 15 điểm xếp hạng/100, giảm 3 điểm so với lần khảo sát trước đó. Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 42/100 điểm (giảm 2 điểm so với vòng đánh giá năm 2015).

Xếp hạng chỉ số OBI Việt Nam hiện nay thuộc vào nhóm thứ 5 , nhóm ít công khai nhất gồm 27 nước được coi là ít hoặc không công khai thông tin ngân sách. So với khu vực, Việt Nam chỉ đứng trên Myanmar, còn những nước như Philippines đạt 67/100, Indonesia đạt 64/100 và được xếp hạng tốt đầy đủ.

Trong trụ cột thứ ba về giám sát, Việt Nam ghi được 72/100 điểm đối với giám sát ngân sách của cơ quan lập pháp và 72/100 đối với giám sát ngân sách của cơ quan kiểm toán. Cụ thể, giám sát trong quá trình lập kế hoạch ngân sách là đầy đủ và trong quá trình thực thi là hạn chế.

Trong kỳ đánh giá OBI 2017, đáng lưu ý trong 8 tài liệu ngân sách chủ chốt cần được công khai, Việt Nam đã công bố 5 tài liệu. Báo cáo ngân sách dành do công dân và Báo cáo kiểm toán công bố chậm hơn thông lệ tốt. Việt Nam cũng còn cần công bố Dự thảo dự toán ngân sách trình Quốc hội, xây dựng và công bố báo cáo giữa kỳ và tăng chất lượng, nội dung thông tin của báo cáo thực hiện ngân sách hàng quý.

Được biết, khảo sát về công khai ngân sách (OBS) là sáng kiến nhắm thúc đẩy công khai ngân sách, do tổ chức Hợp tác Ngân sách Quốc tế phối hợp với các tổ chức xã hội độc lập tại hơn 100 quốc gia thực hiện.

Kể từ năm 2006 đến nay, OBS được thực hiện 2 năm một lần. Hiện nay, đây là nghiên cứu duy nhất trên thế giới đánh giá và so sánh về mức độ minh bạch của ngân sách, sự tham gia của công chúng trong quản lý ngân sách và hoạt động giám sát ngân sách của các quốc gia.