Cứu tỏi Lý Sơn

Nhiều năm qua, những vụ mùa trôi qua có những được mất cay đắng và hoan hỉ bội thu bội giá, nhưng chưa khi nào người trồng tỏi ở Lý Sơn lại đắng cay vào giống cây tỏi đặc biệt ở hòn đảo được tạo ra từ miệng núi lửa đã tắt hàng triệu năm như thế.

Nhưng giờ đây, trăm hộ dân trồng tỏi ở đất đảo này đang mang nỗi buồn bởi hàng trăm tấn tỏi còn ùn ứ chưa kịp tìm nơi tiêu thụ, cùng với đó là giá tỏi xuống thấp. Ai mà chẳng buốt ruột cho được, khi đặc sản của xứ đảo nằm chất đống trong những kho bãi chẳng biết tiêu thụ nơi nào, trong khi vụ gieo giống mới chỉ còn chừng hơn một tháng nữa sẽ lại bắt đầu. 

Vừa mân mê những giỏ tỏi thành phẩm đã đóng gói, bà Trần Thị Huyền buốt ruột khi nguồn sống của gia đình chỉ trông vào mấy tạ tỏi đã thu hoạch nhiều ngày nhưng chưa thể bán được còn chất đống trong nhà. Cái Tết thì đang cận kề, bà cũng như nhiều hộ dân khác lo sốt vó khi không có tiền lo Tết. Những chi tiêu, mua sắm ngày Tết chỉ trông chờ vào vụ tỏi vừa qua, nhưng giờ thì lo lắm!

Mỗi năm "2 vụ tỏi 1 vụ hành", người dân đất đảo nuôi tỏi và từ cây tỏi nuôi những ước mơ. Đó là thành quả của đất, của người với những giọt mồ hôi, nước mắt và cả những nụ cười tươi rói trên khuôn mặt được mùa vụ bội thu của người dân mang sắc màu ấm no của vùng cát trắng.

Ngoài nghề đi biển, cây hành, cây tỏi là nguồn sống của bao người dân Lý Sơn chân chất thật thà nơi đầu sóng ngọn gió theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng này. Giữa trời, biển bao la, cây tỏi nhỏ bé vẫn mạnh mẽ vươn lên từ cát trắng. Và người xứ đảo cũng sống chết nhờ cây tỏi. Vậy mà, buồn thay điệp khúc "được mùa mất giá" lại xảy đến với sản phẩm từng được coi là đặc sản có một không hai này.

Bà Trần Thị Huyền buồn buồn chia sẻ, giá tỏi thời điểm này chỉ bằng 1/3 so với năm ngoái. Trong khi mỗi sào tỏi phải đầu tư công sức, nguyên vật liệu và giống hàng chục triệu đồng. Tỏi mất giá thê thảm như thế, tiền đầu tư còn chưa thu lại được, huống gì có lời. Và không chỉ gia đình bà, hàng trăm gia đình trồng tỏi ở đây cũng đang rơi vào hoàn cảnh tương tự.

Không bán được số lượng lớn, bà Huyền cùng nhiều người khác bày tỏi ra cầu cảng, ra các con đường chạy quanh đảo để bán lẻ cho khách du lịch. Mỗi ngày, hy vọng bán được dăm ba bịch tỏi để cứu vãn qua ngày. Một kg tỏi rớt giá xuống chỉ còn 25.000-30.000 đồng, trong khi những năm trước bán được cả 100.000 đồng/1 kg. Nỗi lo cứ thế hằn in lên khuôn mặt khắc khổ của người trồng tỏi. Họ buốt ruột phải bán tỏi với giá thấp, nhưng cũng chưa vơi nỗi xót xa bởi lượng tỏi ùn ứ còn tới cả trăm tấn.

Theo thống kê, tới ngày 14/1 thì Lý Sơn còn tồn khoảng 150 tấn tỏi. Một số lượng tỏi tồn chưa từng có ở đây. Nhiều cơ quan đoàn thể, các đơn vị địa phương cũng đã kêu gọi chiến dịch giải cứu tỏi Lý Sơn, nhưng vẫn chưa hiệu quả. Bà con nông dân đất đảo vẫn đang mong ngóng từng ngày những tấn tỏi được đưa vào đất liền, tới tay thương lái và mang đến với người tiêu dùng.

Dù đã cố gắng rất nhiều, nhưng số lượng tỏi Lý Sơn được "giải cứu" những ngày vừa qua vẫn chưa được là bao. Theo thống kê của lãnh đạo huyện Lý Sơn, đến thời điểm này mới chỉ có một số doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đăng ký hỗ trợ thu mua tỏi cho nông dân với giá 40.000 đồng/kg, nhưng số lượng không nhiều và mới chưa đầy 5 tấn, trong khi tỏi tồn vẫn còn gần 150 tấn đang chờ.

Giữa cái nắng biển chan hòa, việc trồng tỏi nơi đây cũng chẳng mấy dễ dàng như ở trong đất liền. Tỏi đặc sản ở đất đảo không dễ trồng, nhưng cũng chẳng kén đất, chẳng kén tay người trồng. Những ruộng tỏi ở đây cứ lớn lên như cái lẽ phải thế để không phụ công người trồng. 

Đó không chỉ là mồ hôi công sức, mà đó còn là niềm tin của mùa bội thu, niềm tin của sản phẩm đặc biệt mà hương vị chỉ riêng đất đảo này mới có. Chỉ buồn một nỗi, giá cả lại chẳng như mong chờ, để rồi người người nhà nhà thấp thỏm trong mùa Tết năm nay.

Hãy cứu tỏi Lý Sơn!