Đại biểu quốc hội lo ngại vì người dân làm 10 đồng phải nộp thuế gần 4 đồng

Theo ông, cuối năm tăng trưởng rất cao, đầu năm sau thì đột ngột giảm xuống. Cụ thể quý 4 năm 2015, cả nước tăng trưởng đạt 7,01% thì quý 1 năm 2016 rơi xuống 5,48%. Mức tăng trưởng này tăng dần ở quý sau và đạt 6,68% ở quý 4 năm 2016, nhưng lại đột ngột giảm ở quý tiếp theo.

Đại biểu Hàm cho hay, năm 2018, trong điều kiện nguồn lực hạn hẹp, phần lớn là tiền vay thì phân bổ cho đầu tư phát triển lại dàn trải; ngân sách giành 80.000 tỷ dành cho các công trình quan trọng quốc gia nhưng đã 3 năm chưa bố trí và giải ngân được vốn. Đại biểu dẫn chứng dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành đang báo cáo Quốc hội dự án khả thi thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, nhưng chưa bố trí được vốn trong năm 2018.

Vị đại biểu cũng nêu thực trạng nợ công sát trần (62,2%), thu ngân sách có thể không đạt kế hoạch trung hạn nhưng kỷ luật tài khoá chưa nghiêm.

Nợ công dự báo đến 2020 vào khoảng 4,2 triệu tỷ đồng, trả lãi vay hàng năm chiếm 7-8% tổng chi ngân sách. Bình quân một năm trả lãi hơn 100.000 tỷ, ngân sách trung ương nhiều năm không có thặng dư trả nợ, nguồn trả nợ từ vay mới, nợ chồng lên nợ. Dự báo đến năm 2020 không khắc phục được nợ, nguồn vay lên tới 252.000 tỷ đồng.

"Tình trạng chi tiêu ngân sách đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn ngân sách và nợ công", đại biểu tỉnh Phú Thọ nói.

Trước đó theo Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển Kinh tế - xã hội năm 2017; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2018 được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, trong điều kiện tình hình quốc tế và trong nước có nhiều biến động, Chính phủ đã chỉ đạo theo dõi sát, điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa và các chính sách khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng.

Kết quả đạt được: Giá tiêu dùng bình quân 9 tháng tăng 3,79%, ước cả năm khoảng 4%, lạm phát cơ bản khoảng 1,6%. Đã thực hiện lộ trình giá thị trường đối với dịch vụ y tế tại tất cả các địa phương.

Tín dụng 9 tháng tăng 12%, cơ cấu chuyển dịch tích cực, chất lượng được nâng lên; thanh khoản, an toàn hệ thống được bảo đảm. Mặt bằng lãi suất giảm, trong đó các lĩnh vực ưu tiên giảm 0,5 - 1%. Tỷ giá, thị trường vàng, ngoại tệ, giá trị đồng tiền Việt Nam ổn định; đã mua thêm hơn 6 tỷ USD, nâng mức dự trữ ngoại hối lên trên 45 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay.

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký mới, bổ sung và mua cổ phần trong 9 tháng đạt 25,5 tỷ USD, tăng 34,3%; vốn FDI thực hiện đạt kỷ lục 12,5 tỷ USD, tăng 13,4%.

Thị trường chứng khoán vượt 800 điểm, cao nhất kể từ năm 2008 (ngày 20/10/2017 đạt 826,84 điểm, đưa thị trường chứng khoán phái sinh vào hoạt động. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước cả năm khoảng 33,4% GDP, tăng 12,6%.

Tính đến hết tháng 9, xuất khẩu tăng 20%, trong đó rau quả tăng 43,4%, hạt điều tăng 25,6%, thủy sản tăng 19,8%; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 41,4%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng tăng 29,7%; điện thoại và linh kiện tăng 23,6%. Nhập khẩu tăng 22,7%; xuất siêu 328 triệu USD.

Tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 6,41%, ước cả năm đạt 6,7%. Trên cơ sở kết quả 9 tháng, với nỗ lực phấn đấu trong thời gian còn lại, dự báo cả năm 2017 Chính phủ sẽ đạt và vượt toàn bộ 13 chỉ tiêu kế hoạch đề ra.

Nợ công tăng ảnh hưởng đến ngân sách

Đại biểu Lê Minh Chuẩn nói nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài tiếp tục tăng so với năm trước, trong khi thu ngân sách 2017 mới đạt 69,5% dự toán. Ông cũng lo ngại ngân sách Trung ương 2017 có khả năng hụt thu. 

"Thu không đủ chi đã làm hạn chế đầu tư phát triển, nhiều doanh nghiệp phải chịu 12-15 loại thuế, phí giảm sự đóng góp vào ngân sách Nhà nước. Tỷ lệ huy động ngân sách trên GDP của Việt Nam đứng thứ 3, sau Nhật Bản và các nước trong khu vực", ông Chuẩn nói.

Theo Đại biểu Lê Minh Chuẩn, tỷ lệ huy động thuế, phí ở Việt Nam là 20%, cao hơn Thái Lan hiện 11%, Malaysia 14,3%... Mỗi người dân Việt đang phải chịu khoản thuế, phí trên GDP gấp 1,4 - 3 lần so với nước khác. Làm 10 đồng nộp thuế gần 4 đồng.

"Dù tăng thuế, phí nhưng khả năng thu ngân sách vẫn không đạt mục tiêu. Cần thay đổi chính sách thu thuế, thay vì tận thu", ông Chuẩn nói và đề nghị đổi mới, cải cách thủ tục hành chính trong thuế, phí. 

Theo báo cáo của Chính phủ dự kiến cuối năm 2017 dư nợ công khoảng 3,13 triệu tỷ đồng, tương đương 62,6% GDP. Giảm 1% so với cách đây một năm nhưng nếu xét về giá trị tuyệt đối thì dư nợ công 2017 lại tăng 0,27 triệu tỷ đồng.

"Dù Chính phủ vẫn đảm bảo thanh toán trả nợ trong nước, nước ngoài nhưng với hệ số thanh toán trả nợ nói trên là khá cao, đang có xu hướng tăng lên, gây áp lực bố trí nguồn trả nợ của ngân sách Nhà nước", báo cáo Chính phủ nêu rõ.

Nhằm bù đắp bội chi Ngân sách Trung ương, Chính phủ dự kiến vay mới trong năm 2018 là 195.000 tỷ đồng, vay mới để trả nợ gốc là 146.770 tỷ đồng và vay nước ngoài về cho vay lại khoảng 40.000 tỷ đồng.

Về vay nợ của chính quyền địa phương, theo khung cân đối Ngân sách nhà nước năm 2018, dự kiến vay để bù đắp cho bội chi Ngân sách địa phương là 11.149,7 tỷ đồng, vay mới để trả nợ gốc khoảng 9.951 tỷ đồng.

Trên cơ sở kế hoạch này, nợ công năm 2018 sẽ ở mức khoảng 63,9% GDP, nợ Chính phủ 52,5% GDP và nợ nước ngoài quốc gia là 47,6% GDP.

Tính đến ngày 22/3/2017, theo Viện Khoa học Thống kê cho biết dân số Việt Nam ở mức 95.145.114 người (Xếp hạng 14 trong 20 quốc gia đông dân nhất thế giới), như vậy với dư nợ công khoảng 3,13 triệu tỷ đồng vào cuối 2017 thì khoản nợ mỗi người dân gánh sẽ ở ngưỡng gần 33 triệu đồng/người.