Theo Tiến sĩ Bùi Trinh, ngân sách chưa chắc sẽ tăng lên nếu Bộ Công Thương quyết tâm dán tem trên sản phẩm bia, rượu do điều này sẽ làm tăng chi phí doanh nghiệp, dễ sinh tiêu cực nếu không quản lý tốt.

Chưa kịp vui mừng vì con số 675 điều kiện kinh doanh được cắt giảm thì doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực bia, rượu lại đang đối mặt với nguy cơ tăng chi phí khi Bộ Công Thương dự định dán tem trên sản phẩm bia, rượu sản xuất trong nước cũng như nhập khẩu.

Đề án "Nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất kinh doanh bia đang được Bộ Công thương xây dựng đã đề xuất dán tem bia nhằm tăng thu ngân sách và ngăn chặn hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại.

dan-tem-bia-tintucvietnam
Theo tính toán của Bộ Công Thương, giá thành mỗi sản phẩm tem giấy chưa bao gồm thuế VAT là 179 đồng. Giá này đã bao gồm chi phí đầu tư ban đầu, vận hành, phần mềm quản lý, khấu hao thiết bị đầu tư, chi phí vật liệu chính, vật liệu tiêu thụ… Với mỗi tem bia in phun trực tiếp lên bia lon, chi phí là 145,44 đồng, chưa bao gồm VAT.

Bộ Công thương cho biết, hiện có 119 cơ sở sản xuất bia có sản lượng trung bình 20-25 triệu lít/năm/cơ sở, sản lượng năm 2016 đạt 3,78 tỉ lít bia, tổng nộp ngân sách đạt 30.000 tỉ đồng.

Tuy nhiên, thị trường bia đang tồn tại nhiều vấn đề ảnh hưởng đến công tác quản lý với hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn đến có cả bia giả, bia lậu...

Điều đó khiến ngân sách bị thất thu mỗi năm lên tới 3.000 tỉ đồng. Với đề án này, tem bia sẽ được dán ở tất cả sản phẩm bia sản xuất ở Việt Nam, nhập khẩu từ nước ngoài trước khi được đưa lưu thông trên thị trường.

Theo đó, giá thành một tem bia giấy là 179 đồng, với tem được in phun trực tiếp là 145,44 đồng. Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh bia sẽ thanh toán nhãn bia cho nhà cung cấp, được tính là chi phí sản xuất. Bộ Công thương cũng tính toán việc dán tem bia giúp ngân sách tăng thu hơn 2.000 tỉ đồng, giúp doanh nghiệp tiết giảm được các thay đổi mẫu mã, tem nhãn… để chống hàng lậu, hàng giả.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp sản xuất bia lại bày tỏ quan ngại khi các máy dán tem bia có công suất thấp (40.000 sản phẩm/giờ) so với các thiết bị hiện tại đang sản xuất lên tới 120.000 sản phẩm/giờ. Chưa kể các chi phí đầu tư thiết bị máy móc ban đầu và duy trì vận hành, bảo dưỡng; việc dán tem làm tăng chi phí doanh nghiệp, dẫn tới giảm lợi nhuận.

TSbuitrinh-tintucvietnam
Chuyên gia kinh tế TS Bùi Trinh

Trao đổi với phóng viên, TS. Bùi Trinh – Chuyên gia nghiên cứu kinh tế cho rằng việc dán tem những sản phẩm này là hợp lý và những lo ngại của doanh nghiệp kinh doanh bia rượu cũng có lý, bởi dán tem chắc chắn ảnh hưởng đến năng suất, tăng chi phí sản xuất doanh nghiệp.

“Dù là tem bia giấy hay in phun trực tiếp đều phát sinh chi phí, chi phí này doanh nghiệp và người tiêu dùng phải gánh. Nếu tem giấy doanh nghiệp phải thêm nhân công thực hiện công đoạn dán tem, ngược lại tem phun trực tiếp phải đầu tư thiết bị.

Mặt khác với công suất in phun chỉ 40.000 sản phẩm/giờ chỉ bằng 1/3 năng suất sản xuất sản phẩm bia (120 sản phẩm/giờ) như vậy doanh nghiệp bị ảnh hưởng về năng xuất lao động, ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất, kinh doanh”, TS. Bùi Trinh phân tích.

Bên cạnh đó TS Bùi Trinh cũng cho rằng, khi đưa ra quy định dán tem sản phẩm bia rượu nếu quản lý tốt sẽ là công cụ để người dân phân biệt sản phẩm rượu bia thật và giả.

“Tuy nhiên quy định dán tem cũng rất có thể trở thành cớ để cán bộ cơ quan quản lý nhà nước nhũng nhiễu gây khó khăn cho doanh nghiệp. Thậm chí phát sinh tiêu cực trong việc dán tem. Hơn nữa quản lý việc này thế nào nếu doanh nghiệp cố ý gian dối?

Như vậy tác dụng của việc dán tem nhằm trống hàng giả hàng lậu là không cao. Khi không kiểm soát và quản lý tốt việc này không hiểu dựa vào đâu Bộ Công Thương cho rằng ngân sách sẽ tăng thu? Giả sử các doanh nghiệp sản xuất bia rươu đều làm ăn ngay ngắn thì về nguyên tắc ngân sách sẽ giảm thu do chi phí sản xuất tăng lên", ông Trinh cho biết

Cũng liên quan đến việc Bộ Công Thương tuyên bố cắt giảm 675 điều kiện kinh doanh, chuyên gia kinh tế Bùi Trinh cho rằng, việc cắt giảm một loạt điều kiện kinh doanh cần phải nghiên cứu tính toán kỹ. Cần xem điều kiện kinh doanh nào cần cắt giảm điều kiện kinh doanh nào không.

Theo tính toán của Hiệp hội Bia - rượu - nước giải khát Việt Nam, dán tem cho bia khiến chi phí sản phẩm bị đội lên từ 6.500 tỷ đến 7.000 tỷ đồng, thuế nộp ngân sách nhà nước sẽ giảm 1,4 đến 1,5 tỷ đồng.

Đằng sau quyết định cắt 675 giấy phép con 'thần tốc'

Lãnh đạo Bộ Công Thương khẳng định việc cải cách thủ tục hành chính mà bộ này đang tiến hành 'không phải là phiêu lưu chính trị'

Trả lời báo chí, ông Phạm Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam cho hay, mục đích dán tem của Bộ Công thương là chưa hợp lý và chưa cần thiết.

Ông Hùng phân tích: “Đặc thù nhà máy sản xuất bia là khép kín, các nhà sản xuất tuân thủ chặt chẽ, đăng ký mã vạch, lô sản xuất vì vậy quản lý số lượng để chống gian lận là không khó. Thời gian vừa qua, lượng nhập lậu bia rượu cũng rất nhỏ. Do đặc thù bia rượu là sản phẩm cồng kềnh, giá trị không cao nên các đối tượng nhập lậu ít quan tâm”.

Cũng theo ông Hùng chúng ta có một thói quen nên bỏ, một tư duy quá lỗi thời chính là không quản được thì cấm, không hề xét đến lợi ích của người tiêu dùng và nhà sản xuất. Thực tế, dán một con tem trên chai bia, nhà sản xuất phải đầu tư lượng tiền lớn để thay đổi công nghệ, nhập máy móc về, đưa vào hệ thống máy dán tem.

"Giá trị mỗi con tem từ 200 - 500 đồng sẽ làm tăng giá trị sản xuất. Mà các nhà máy không bao giờ họ chịu thiệt. Chi phí này sẽ đánh vào ai? Chính người tiêu dùng, những người thích nhậu bia, rượu.

Chúng ta luôn miệng khuyến khích người Việt dùng hàng Việt nhưng đó chỉ là khẩu hiệu sáo rỗng, các nhà quản lý luôn làm cho hàng Việt tăng giá một cách vô lý”, ông Hùng nói.