Đạt được thoả thuận TPP-11, đổi tên hiệp định CPTPP

Hiệp định mới sẽ có tên Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP - Comprehensive and Progressive Trans Pacific Partnership).

"Với tư cách đồng chủ trì, chúng tôi vui mừng đã hoàn thành nhiệm vụ", Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói trong cuộc họp báo chung với Bộ trưởng Kinh tế Nhật Toshimitsu Motegi sáng 11/11 ở Đà Nẵng. 

Đàm phán giữa các bộ trưởng đã diễn ra từ ngày 8-10/11 để sớm đưa hiệp định TPP vào hiệu lực. Tên gọi mới và thoả thuận được đưa ra sau 4 vòng đàm phán giữa các bên. 

Các bộ trưởng thống nhất giữ nguyên những nội dung TPP cũ nhưng cho phép các nước tạm hoãn một số nội dung để “bảo đảm lợi ích chung, tính đến trình độ của từng nước”. 

Về chi tiết, Bộ trưởng Motegi cho biết các bộ trưởng đã đưa ra một tuyên bố chung, trong đó có thêm một phụ lục với 7 điều về những điểm kỹ thuật của hiệp định mới.

Hiệp định mới sẽ treo 20 điều của thoả thuận TPP ban đầu trong đó có 10 điều là liên quan tới sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, còn 4 điểm được để riêng để các bên đàm phán thống nhất trong thời gian tới. 

“Dù rất khó khăn, chúng tôi đều xác định là sẽ phải đạt được thoả thuận ở Đà Nẵng”, ông Motegi nói. “Chúng tôi vẫn cố phải cân bằng duy trì chất lượng cao trong khi phải thực tế để các nước thành viên có thể thực hiện”.

Diễn biến mới là bước đột phá lớn của TPP, vốn rơi vào khủng hoảng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ rút khỏi hiệp định chỉ vài ngày sau khi ông nhậm chức đầu năm nay.

Số phận của TPP 11 cũng rơi vào bất định khi mới hôm qua Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã không tới cuộc họp của các nhà lãnh đạo TPP.

Việc Thủ tướng Justin Trudeau không tới cuộc họp của các nhà lãnh đạo TPP được ông Champagne giải thích là vì cuộc họp song phương với Thủ tướng Nhật Shinzo Abe đã kéo dài 25 phút hơn so với dự kiến.

Văn phòng của ông Trudeau giải thích là Thủ tướng Abe, người đồng chủ trì, đã huỷ cuộc họp sau khi gặp ông Trudeau 50 phút.

"Đơn giản là cuộc gặp (với Abe) đã kéo dài hơn dự kiến", ông Champagne nói. "APEC có 21 nhà lãnh đạo nên mọi thứ đều không rõ ràng".

Báo chí Nhật thì giải thích Canada rất giận dữ việc Bộ trưởng Kinh tế Nhật Toshimitsu Motegi thông báo thoả thuận mới trước khi các nhà lãnh đạo gặp.

Theo quy định TPP ban đầu, tỷ lệ GDP của các nước triển khai phải đạt được 85% tổng GDP của 12 nước (ký năm 2013) thì hiệp định mới có hiệu lực. Với việc Mỹ chiếm 60% GDP, TPP ít nhất sẽ cần thay đổi điều khoản hiệu lực để có thể bắt đầu.

Việc “đóng băng” hay treo một số điều khoản của thoả thuận là biện pháp dễ nhất cho các nước vào lúc này để có thể tiếp tục triển khai - trong khi vẫn hy vọng Mỹ có thể trở lại vào tương lai.

TPP-11 là tên gọi của hiệp định giữa 11 thành viên còn lại của TPP sau khi Tổng thống Donald Trump lên nhậm chức đã tuyên bố rút lui.