Đầu tư bất động sản: Doanh nghiệp nhà nước đang ‘tranh ăn’ với tư nhân

Ngày 08/03/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định 32/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 91/2015/NĐ-CP về đầu tư vốn Nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp. Theo nghị định này từ ngày 1/5/2018, doanh nghiệp nhà nước không được sử dụng tài sản, tiền vốn đầu tư bất động sản.

Cụ thể, doanh nghiệp Nhà nước không được sử dụng tài sản, tiền vốn, quyền sử dụng đất thuê để góp vốn hoặc đầu tư vào lĩnh vực bất động sản, trừ doanh nghiệp Nhà nước có ngành nghề kinh doanh chính là các loại bất động sản.

Ngoài ra doanh nghiệp nhà nước không được góp vốn, mua cổ phần tại ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư chứng khoán hoặc công ty đầu tư chứng khoán.

Khi đầu tư, mua sắm tài sản cố định bên ngoài đưa về sử dụng (kể cả phương tiện vận tải phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ), doanh nghiệp Nhà nước phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Trường hợp doanh nghiệp Nhà nước là chủ đầu tư đang triển khai, thực hiện dự án đầu tư, xây dựng chưa hình thành tài sản đưa vào khai thác, sử dụng, nếu không tiếp tục đầu tư dự án, doanh nghiệp được chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư khác.

Trước quy định trong Nghị định 32 giới đầu tư bất động sản lo ngại khi lượng doanh nghiệp nhà nước rút khỏi thị trường sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung, tác động đến giá bán vì giảm sự cạnh tranh.

Trái với lo ngại này, trao đổi với phóng viên ông Nguyễn Văn Đực, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM cho rằng, nhưng năm qua khi bất động sản tăng giá rất nhiều doanh nghiệp, tập đoàn nhà nước đua vào kinh doanh bất động sản. Trong đó không ít doanh nghiệp đầu tư nhưng không am hiểu thị trường đi đến thất thoát thua lỗ rất nhiều.

“Về nguyên tắc các doanh nghiệp nhà nước chỉ nên làm những nhiệm vụ mang tính chiến lược tư nhân không làm hoặc không làm được. Còn lĩnh vực nào tư nhân đang làm được, làm tốt, làm dư thừa như bất động sản thì doanh nghiệp nhà nước không nên đầu tư. Thay vào đó nên tập chung cho nhiệm vụ và sứ mệnh chính”, ông Đực cho biết.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến cuối tháng 8/2017, hiện có 72 dự án có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước, tổng mức đầu tư hơn 42.700 tỷ đồng.

Đáng chú ý, các dự án có dấu hiệu đầu tư không hiệu quả tại doanh nghiệp do các Bộ ngành quản lý tập trung chủ yếu trong lĩnh vực bất động sản, phát triển hạ tầng (cảng biển, kho bãi), nông nghiệp (thuỷ sản, cao su, cà phê) hoặc đầu tư mới, nâng cấp, mở rộng công suất nhà máy.

Theo ông Đực nguyên nhân dẫn đến doanh nghiệp nhà nước đầu tư vào thị trường bất động sản thua lỗ do không am hiểu thị trường đầu tư theo phong trào. Mặt khác, do doanh nghiệp nhà nước sử dụng vốn ngân sách, cách quản trị theo lối mòn tư duy bao cấp nên thường đội vốn, dẫn đến thua lỗ.

“Chúng ta không nên để doanh nghiệp nhà nước lớn như Tập đoàn Điện lực, Tập đoàn Dầu khí kinh doanh bất động sản bởi đây không phải nhiệm vụ của những doanh nghiệp này. Với doanh nghiệp nhà nước khi nhiệm vụ chính của anh không làm xong anh nhảy vô vào bất động sản để tranh ăn, tranh lãi với doanh nghiệp khác là không nên”, ông Đực nói.

Về lo ngại khi doanh nghiệp nhà nước rút không đầu tư vào thị trường bất động sản sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung, giảm cạnh tranh đẩy giá bất động sản lên. Ông Đực cho rằng, Nghị định 32 sẽ không sẽ không tác động đến nguồn cung, bởi thực chất nghị định này chỉ sửa đổi nghị định 91 được ban hành năm 2015.

Từ năm 2015 đến nay thị trường bất động sản dù khó khăn nhưng dự án mới vẫn gia tăng, nguồn cung vẫn dồi dào chứng tỏ doanh nghiệp vẫn đổ vốn đầu tư bất động sản. Vấn đề chính của thị trường bất động sản hiện nay là giá quá cao.

“Hiện nay nguồn cung có không cân bằng, nhiều doanh nghiệp đua nhau đầu tư bất động sản ở phân khúc chung cư thương mại, cao ốc có giá trung bình và cao trở lên. Trong khi đó ở mảng nhà thu nhập thấp phục vụ cho người thu nhập và trung bình lại thiếu. Đây mới chính là vấn đề ngành bất động sản cần giải quyết”, ông Đực nói.