Điểm thi cao bất thường ở Hà Giang: Cán bộ sai phạm tác động vào chấm thi trắc nghiệm?

Rạng sáng nay 17/7, ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) đã chính thức cung cấp cho báo chí về thông tin sai phạm liên quan đến công tác chấm thi, gây điểm thi cao bất thường tại Hà Giang.

Theo ông Trinh, ngày 11/7, sau khi biết điểm thi, có thông tin về điểm thi bất thường của Hà Giang, Bộ GD&ĐT đã cùng Hà Giang vào cuộc rất sớm, có văn bản chỉ đạo Hà Giang chủ động rà soát.

Ngày 14/7, Tổ công tác của Bộ GD&ĐT đã lên chỉ đạo giám sát việc rà soát xác minh của Hà Giang.

Qua rà soát, đã phát hiện những sai phạm trong quá trình chấm thi của Hà Giang. Bộ GD&ĐT đã thành lập Hội đồng chấm thẩm định tất cả các môn thi trắc nghiệm của tất cả các thí sinh trong kì thi này.

Hiện nay, Hội đồng đang làm việc và chắc sẽ hết đêm, theo tinh thần làm việc nghiêm túc để có kết quả.

Qua xác minh ban đầu, cũng xác định được đối tượng gây ra sai phạm này. Hiện nay cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra xác minh thêm các chứng cứ để củng cố và khi nào kết quả thì sẽ xử lý theo các quy định của pháp luật.

Trước đó ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm tuyển sinh Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP HCM cho rằng những ý kiến về sự bất thường về điểm của thí sinh có lẽ cần kiểm tra thật kỹ.

Ông Sơn phân tích trong khâu chấm thi phần trắc nghiệm nếu có xảy ra tiêu cực thì chỉ có thể trước lúc quét bài thi, dữ liệu bài thi sau khi quét được bảo mật và gửi về Bộ rồi sau đó mới có đĩa kết quả để cài đặt và chấm. Bài thi phải được tô, sửa trước khi đưa vào quét.

Theo quy trình thì để mở kho để bài thi, thùng bài đựng bài thi và túi bài thi phải có mặt và xác nhận của các thành phần của ban chấm thi, thư ký, thanh tra và an ninh. Khi mở thùng bài thi còn phải đối sánh chữ ký của điểm phó đến từ trường đại học ký niêm phong trên thùng với chữ ký mẫu. Túi bài thi nghi vấn thì phải đối chiếu chữ ký của cán bộ coi thi với chữ ký mẫu của cán bộ coi thi.

Ông Sơn cho rằng, sự việc ở Hà Giang nếu có gian lận nếu có thì phải là sự gian lận có hệ thống, các thành viên tham gia trong quy trình đó thông đồng với nhau và vấn đề này dường như là không thể. Tiêu cực xảy ra nếu có thì do con người thực thi, chứ về quy trình tổ chức thì đã có sự giám sát chéo rất chặt chẽ của các bên tham gia.

Được biết theo quy định, quá trình xử lý bài thi trắc nghiệm sẽ được thực hiện theo 4 pha sau:

Pha 1. Quét ảnh

Dùng máy quét ảnh (Scanner) tốc độ cao quét các bài thi theo từng lô đưa vào các thư Mục chứa ảnh.

Pha 2. Đọc ảnh (còn gọi là xử lý ảnh hay nhận dạng ảnh)

Xử lý ảnh để đọc các thông tin từ ảnh như số báo danh, mã đề và các phương án trả lời. Sau đó, xuất báo cáo Bộ GDĐT về trạng thái ban đầu của bài làm của thí sinh, chưa sửa lỗi (Đĩa CD1). Chú ý: Sau khi xuất đĩa CD1, nội dung đã xuất này sẽ được giữ nguyên, kể cả trong trường hợp quét thêm dữ liệu thí sinh chưa quét, dữ liệu này vẫn không thay đổi. Dữ liệu quét mới sẽ được thể hiện ở đĩa CD2.

Pha 3. Sửa lỗi của thí sinh

Thực tế thống kê, có Khoảng 1 % thí sinh mắc lỗi như:

- Không tô số báo danh (SBD), tô nhầm SBD dẫn đến SBD trùng nhau, tô SBD không tồn tại hoặc tô không đúng quy cách dẫn đến không thể nhận biết được. Trường hợp xấu nhất là một thí sinh có dự thi tô nhầm thành SBD của thí sinh vắng thi.

- Không tô mã đề thi, tô mã đề thi không có, hoặc tô sai quy cách khiến không thể nhận biết được thí sinh đã dùng mã đề thi nào.

- Phần trả lời bị tô quá mờ hay bị tẩy xóa đến mức không hiểu được thí sinh chọn phương án nào, hoặc tô vào vùng câu hỏi không tồn tại.

- Có những lỗi do quét bài như để gấp Phiếu TLTN, sai mặt Phiếu, làm Phiếu bị biến dạng.

Những lỗi này (nếu có) sẽ dẫn đến bài thi không chấm được, ảnh hưởng đến quyền lợi của thí sinh dù rằng có những lỗi do chính thí sinh gây ra. Phần mềm phải phát hiện tất cả các lỗi, cán bộ chấm thi phải sửa hết các lỗi để có thể chấm bài thi tự động. Kết quả sửa phải được lưu lại, cùng với biên bản sửa lỗi để báo cáo Bộ GD&ĐT.

Pha 4. Chấm bài thi

Sau khi thực hiện xong ba pha trên, Hội đồng thi mới được sử dụng đáp án do Bộ GD&ĐT cung cấp để chấm điểm. Kết quả chấm và phân tích được xuất ra Đĩa CD2 để báo cáo Bộ GD&ĐT. Nếu chưa thực hiện pha thứ 3, khi phát hiện còn lỗi chưa sửa thì Phần mềm sẽ chặn, không cho phép thực hiện pha thứ 4 này.

Như vậy với 4 pha trên, sau khi scan bài thi của thí sinh thì file ảnh này được chuyển sang định dạng file text trước khi nạp đáp án chấm của Bộ GD&ĐT vào chạy. Việc can thiệp sửa kết quả làm bài của thí sinh có thể diễn ra ở file text này và sửa ngay trên phần mềm chấm thi.

Kết quả bất thường trong bài thi THPT quốc gia 2018 của Hà Giang

Theo thống kê, cả nước có hơn 925.000 thí sinh dự thi THPT quốc gia năm 2018, gấp gần 168 lần số lượng thí sinh ở Hà Giang (5.500 thí sinh).

Tuy nhiên, những con số thống kê cũng cho thấy, số thí sinh của Hà Giang nằm trong nhóm đạt được các mức điểm cao không “nhỏ bé”, so với tương quan của cả nước.  

Cụ thể, nếu xét theo tổ hợp khối A, với mức tổng điểm từ 28 trở lên, Hà Giang chiếm gần một nửa cả nước với 11 thí sinh (chiếm 47,62%), tất cả các tỉnh khác là 52,38% (11 thí sinh).

Đặc biệt, ở tổ hợp khối A1 và khối D7 thì Hà Giang vượt trội hơn hẳn so với phần còn lại của cả nước. Ở khối A1, cả nước có 24 thí sinh có mức tổng điểm từ 28 trở lên, thì Hà Giang có tới 16 thí sinh đạt được điều này (chiếm tới 66,67%), trong khi các tỉnh khác chỉ được tổng là 8 thí sinh.

Ở tổ hợp D7 (Toán, Hoá, Anh) cả nước có 5 thí sinh có mức tổng điểm từ 28 trở lên, thì Hà Giang đã chiếm tới 4.

Nếu xét theo tỷ lệ bài thi có mức điểm từ 9 trở lên ở các môn Toán, Vật lý, Hóa học và Sinh học thì Hà Giang cao vọt hơn so với Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và mặt bằng chung cả nước.

Trong khi đó, về mặt bằng chung, điểm trung bình thi THPT quốc gia của Hà Giang thì có vẻ như không mấy được cải thiện, khi xếp áp chót cả nước.