Đóng dấu 'mật' thông tin giá điện, giá xăng: Đi ngược với tinh thần minh bạch công khai?

Theo Bộ Công Thương, sau 10 năm áp dụng và thực hiện, một số danh mục bí mật nhà nước ngành Công Thương đã có sự thay đổi, cần được cập nhật thay thế cho phù hợp quy định pháp luật.

Trong danh mục được đưa ra lấy ý kiến của Bộ Công Thương, cơ quan này đề xuất xếp 13 thông tin, tài liệu vào danh mục bí mật Nhà nước độ Tối mật của ngành. Có 30 thông tin, tài liệu được đề xuất xếp vào danh mục bí mật Nhà nước thuộc danh mục mật.

Trong các danh mục được đề xuất xếp diện mật có báo cáo điều hành kinh doanh và phương án chỉ đạo, điều chỉnh giá mặt hàng xăng dầu chưa công bố; phương án chỉ đạo điều chỉnh giá điện chưa công bố.

Tuy nhiên, thông tin điều chỉnh giá xăng, giá điện được đề xuất đưa vào phạm vi của bảo vệ bí mật nhà nước đã ngay lập tức gây tranh cãi.

Theo quy định tại điều 1, Pháp lệnh Bảo vệ bí mật nhà nước, Bí mật nhà nước được định nghĩa là những tin về vụ, việc, tài liệu, vật, địa điểm, thời gian, lời nói có nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, khoa học, công nghệ, các lĩnh vực khác mà Nhà nước không công bố hoặc chưa công bố và nếu bị tiết lộ thì gây nguy hại cho Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Trên cơ sở đó, Nhà nước căn cứ vào tính chất quan trọng của nội dung tin, mức độ nguy hại nếu bị tiết lộ, các tin thuộc phạm vi bí mật nhà nước được chia làm ba mức độ Tuyệt mật, Tối mật và Mật.

Mặc dù giá xăng, giá điện thuộc lĩnh vực kinh tế nhưng liệu đây có phải vấn đề cần đóng dấu mật hay không lại chưa được nói rõ.

Trong khi đó năm 2014, Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị số 11/CT-BCT về việc tăng cường công khai, minh bạch đối với hoạt động kinh doanh điện, xăng dầu.

Sau Chỉ thị 11, Bộ Công Thương chính thức ra mắt Chuyên trang công khai, minh bạch hoạt động kinh doanh điện, xăng dầu trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương tại địa chỉ: http:⁄⁄minhbach.vecita.gov.vn.

Chuyên trang này có chức năng cung cấp đầy đủ và kịp thời tới người dân và doanh nghiệp các văn bản pháp luật liên quan đến việc điều hành giá, điều hành hoạt động kinh doanh điện, xăng dầu; các thông tin, số liệu liên quan đến giá điện, giá xăng dầu như giá bán lẻ, giá cơ sở, giá thế giới, các yếu tố, chi phí hình thành giá..; báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, v.v…

Các thông tin được công bố công khai trên Chuyên trang với sự phối hợp của Cục Điều tiết điện lực, Vụ Thị trường trong nước, Vụ Tài chính, Vụ Tổ chức cán bộ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam.

Chuyên trang công khai, minh bạch hoạt động kinh doanh điện, xăng dầu ra đời nhằm giúp người dân và doanh nghiệp có thể giám sát được hoạt động của các đơn vị sản xuất điện và xăng dầu cũng như hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước.

Như vậy việc đóng dấu mật thông tin giá điện, giá xăng liệu có đi ngược lại tinh thần công khai, minh bạch?

Trước ý kiến của Bộ Công thương về việc xin đóng dấu mật báo cáo điều hành kinh doanh, phương án chỉ đạo, điều chỉnh giá xăng dầu và giá điện chưa công bố, phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng không nên đóng dấu Mật vào phương án giá điện.

Theo VCCI, hiện nay, các phương án giá điện vẫn được coi là tài liệu mật trước khi công bố. Thông thường, việc tăng giá điện chỉ được thông báo rộng rãi vào đúng thời điểm quyết định tăng giá có hiệu lực. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp sử dụng điện gặp khó khăn trong việc lên kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính.

VCCI đề nghị các phương án giá điện được công khai ít nhất 10 ngày trước khi được ban hành. Các quyết định tăng giá điện chỉ có hiệu lực sau ít nhất 15 ngày kể từ ngày ban hành.