Eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại với chế độ thu phí mới?

Đó là tuyên bố của Đại sứ Iran tại Nga, Kazem Jalali, trong cuộc phỏng vấn với nhật báo Izvestia của Nga hôm đầu tuần.

"Dĩ nhiên, eo biển này sẽ được mở cửa trở lại, nhưng với những điều kiện mới do giới chức Iran và Oman quyết định", hãng Reuters dẫn lời ông Jalali.

"Chúng tôi hiểu rằng Iran và Oman đang cung cấp một số dịch vụ liên quan đến eo biển này. Và các khoản phí sẽ được thu đối với những dịch vụ đó", vị đại sứ cho biết, song không nêu thêm chi tiết.

Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Đại sứ Oman tại Mỹ đã bảo đảm với ông rằng "không có kế hoạch thu phí đối với hoạt động đi lại qua eo biển".

Theo ông Bessent, việc áp dụng phí quá cảnh đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz là một đề xuất "không thể chấp nhận được".

Trong các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, Iran được cho là đang yêu cầu bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm điều khoản cho phép Tehran thu phí quá cảnh từ các tàu muốn đi qua điểm nghẽn hàng hải chiến lược này.

Kể từ khi chiến sự bùng phát vào ngày 28/2, lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm từ 90% đến 95% so với mức trước chiến tranh. Điều này khiến thị trường thiếu hụt khoảng 13 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu mỗi ngày (bpd) vốn trước đây được vận chuyển tự do tới các khách hàng trên toàn cầu.

Dù một số lô hàng dầu vẫn tiếp tục được vận chuyển qua tuyến đường huyết mạch này, hoạt động ngày càng diễn ra trong điều kiện thiếu minh bạch, khiến việc theo dõi các dòng chảy dầu khí trở nên khó khăn hơn và làm giảm khả năng đánh giá chính xác lượng năng lượng thực sự đến tay người mua.

Ngày càng nhiều tàu rời khu vực sau khi đi qua eo biển Hormuz trong trạng thái "tắt tín hiệu" (dark mode) - tắt hệ thống nhận dạng tự động và thiết bị phát đáp. Các tàu tiến vào vịnh Ba Tư để nhận hàng cũng áp dụng cách thức tương tự ngày càng nhiều.

Theo các công ty chuyên theo dõi dòng chảy năng lượng, chiến thuật "dark mode" vốn trước đây chủ yếu được các tàu liên quan đến Iran sử dụng nhằm né tránh các lệnh trừng phạt, nay đã trở thành thông lệ đối với phần lớn hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.