Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, hãy cùng tìm hiểu về loại khí mà đang gây ra khá nhiều vụ tai nạn lao động trong lò vôi thời gian gần đây. Ngạt khí trong lò vôi cũng được gọi là cái chết không kịp phản kháng vì nó khiến nạn nhân rơi vào hôn mê nhanh, tử vong ngay tức khắc.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì?

Sau vụ tai nạn lao động thương tâm trong lò vôi ở Thanh Hóa khiến 8 người tử vong và 1 người đang trong tình trạng nguy kịch thì mọi người đặt ra câu hỏi là họ đã bị nhiễm khí gì?

PGS.TS Trần Hồng Côn, khoa Hoá Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội đã đưa ra lời giải đáp.

Ông nhân định, các công nhân bị ngạt khí dẫn đến tử vong có thể vì hai khí chủ yếu trong lò vôi là CO và CO2. Ngoài ra còn một số tác nhân nhỏ khác, chẳng hạn như bên cạnh đó có hoạt động hàn xì khí hơi clo, bom clo để sục nước, sát trùng nước, khi kết hợp với khí CO từ lò vôi sẽ tạo nên photon - chất hay dùng trong chiến tranh thế giới thứ nhất rất nhiều khiến người làm việc trong khu vực bất tỉnh.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, khí CO và CO2

Tiến sĩ Côn phân tích, CO và CO2 được biết đến là hai khí rất độc. Trong trường hợp nồng độ cao có thể gây ngạt và đi vào hôn mê rất nhanh. Người chết ngạt với khí CO2 thường da xám và tái, còn chết ngạt với khí CO thì da màu tía chứ không tái. Để phân biệt điều này người ta phải khám lâm sàng để chỉ ra nguyên nhân thực sự.

Với lò vôi, lò gạch, bên cạnh hai loại khí nguy hiểm này còn có rất nhiều khí độc khác bắt nguồn từ việc cháy chưa hết của than và hơi nước. Tuy nhiên nồng độ cao nhất vẫn là CO và CO2, với người đang ngủ khí tràn vào nhanh đến mức không kịp nhận biết, từ đó lịm dần, cái chết đến từ từ, không kịp phản kháng.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, tính chất hóa học của khí CO

Khi tìm hiểu về khí CO ( Cacbon monoxide) thì được biết đây là một khí không màu, không mùi, không vị, nhẹ hơn không khí, d=0,967. 1 lít CO nặng 1,254 g ở 0oC, hóa lỏng ở -191oC. CO ít tan trong nước: 3,54 ml/100 ml ở 0oC, 1 atm, 2,14 ml/100 ml ở 25oC, 1 atm và không bị hấp phụ bởi than hoạt tính.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, tính chất hóa học của khí CO

Tính chất hóa học của CO đó là CO cháy với ngọn lửa màu xanh tạo thành CO2. Ở điều kiện thường về nhiệt độ và áp suất, CO trơ về mặt hóa học. Ở nhiệt độ cao nó trở thành một chất khử mạnh, được ứng dụng trong công nghệ về phân tích. Sự oxi hóa CO thành CO2 được tăng tốc bởi nhiều loại xúc tác.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, ảnh hưởng sức khỏe mà khí CO gây ra

CO được sản sinh từ vật liệu như than, củi, xăng, propane, methane, hay dầu lửa đốt nửa chừng. Khi hít phải, vào phổi rồi vào máu, hơi CO dính vào sắc tố hồng huyết cầu (hemoglobin), đẩy dưỡng khí ra khỏi, CO hợp với sắc tố trong hồng huyết cầu sinh ra chất carboxyhemoglobin (HbCO).

Khí CO có sức mạnh gấp 200 lần khi tranh nhau với dưỡng khí bám vào sắc tố hồng huyết cầu. Khi sắc tố trong hồng huyết cầu hết dưỡng khí thì cơ thể cũng cạn dưỡng khí.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, ảnh hưởng sức khỏe mà khí CO gây ra

Phần khác, hơi CO cũng có thể hợp với sắc tố trong bắp thịt (myoglobin) làm hư hại biến dưỡng tế bào và phát sinh môi trường chuyển hóa acid (metabolic acidosis).

Triệu chứng trúng khí độc CO: Trong cơ thể người hút thuốc lá, lượng (HbCO) chiếm từ 3 tới 8 phần trăm. Người bình thường chỉ có 0 tới 3 phần trăm. Nhưng khi lượng HbCO tăng cao hơn nữa, chẳng hạn từ 10 tới 20 phần trăm thì sẽ gây nhức đầu, ói mửa, và khó thở.

Khi HbCO lên cao từ 30 tới 40 phần trăm thì nhức đầu trở thành kinh khủng hơn, tim đập loạn lên, có thể bất tỉnh. Và khi lượng CO còn tăng cao nữa, trên 40 phần trăm, thì hơi thở sẽ dồn dập, nghẹt cứng, phổi không hoạt động được nữa. Lúc đó bệnh nhân sẽ bị lên kinh phong, co giật, bất tỉnh, não bị hư vĩnh viễn, tim ngưng đập và chết.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, ảnh hưởng sức khỏe mà khí CO gây ra

Một phần, HbCO tăng cao trong máu gây tử vong. Phần khác, dù lượng HbCO nhỏ, chỉ 0.05 phần trăm trong máu nhưng nếu hít phải CO lâu hơn 30 phút cũng có thể làm chết người.

Nói chung, lúc đầu hít phải hơi độc CO sẽ có những triệu chứng mơ hồ như chóng mặt, nhức đầu, nhiều khi bệnh nhân cứ tưởng lầm chỉ bị cảm mà không hề biết chính mình đã bị nhiễm hơi độc CO.

Mức độ nhiễm độc CO nặng hay nhẹ, phụ thuộc vào nồng độ chất độc trong không khí cũng như thời gian tiếp xúc và liên quan tới đặc tính cơ thể, hoàn cảnh nơi làm việc. Khi nơi làm việc có nhiệt độ, độ ẩm cao, không khí có lẫn khí SO2, NO2, CNH, benzen, cường độ lao động nặng nhọc... Phụ nữ có thai, người nghiện rượu, béo, mắc bệnh tim mạch, viêm phế quản mạn tính, hen suyễn, thiếu máu, suy dinh dưỡng, chịu đựng kém.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, ảnh hưởng sức khỏe mà khí CO gây ra là vô cùng lớn

Trên thế giới mỗi năm có hàng ngàn người bị chết ngạt do hít phải CO, trong đó chủ yếu là công nhân làm việc trong các điều kiện khắc nghiệt thiếu không khí sạch và có nguy cơ cháy nổ cao như công nhân hầm mỏ, lính cứu hoả kể các nhà du hành vũ trụ, các thợ lặn … Bảng 1 dưới đây chỉ ra các triệu chứng nhiễm độc của người khi tiếp xúc với CO ở các nồng độ khác nhau.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, cách cứu người bị ngạt khí CO

Chuyên gia cũng khuyến cáo nếu nghi ngờ trúng hơi độc CO thì việc đầu tiên phải cho bệnh nhân thở dưỡng khí ngay. Phải đưa bệnh nhân vào nhà thương cấp cứu. Bác sĩ cấp cứu sẽ phải thử máu (AGB, CBC, Lytes, CPK, Lactate và HbCO) và nước tiểu. Bác sĩ sẽ đưa bệnh nhân tới những trung tâm chuyên môn để được thở trong những môi trường áp xuất dưỡng khí thật cao.

 Trong trường hợp nhận biết có người bị ngạt khí, người khác muốn cứu không thể chủ quan, nếu cứ mặc sức xông vào sẽ bị ngạt khí tương tự. Do đó, người cứu nên tìm cành cây để xua không khí làm loãng khí độc, nếu không có gió, khí độc sẽ tràn vào dần đạt đến nồng độ cao tự khắc sẽ gây ngạt, thậm chí chỉ trong tích tắc.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, cách cứu người bị ngạt khí CO

Muốn vào cứu, việc đầu tiên phải mở tung cửa, hoặc làm thông khí sau đó phải dùng chăn màn, cành cây khua đuổi khí độc, lấy lại đủ khí thở cho nạn nhân. Về mức độ tử vong của các khí này phải tuỳ theo nồng độ, nếu chúng đạt nồng độ gây thiếu oxy làm não hoạt động kém, trì trệ, nạn nhân sẽ lịm dần, nồng độ tăng dần sẽ gây tử vong nhanh không kịp trở tay.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, những trường hợp tử vong bởi khí CO

Được biết, tại Việt Nam hiện nay, hoạt động khai thác than và sử dụng các sản phẩm như khí hóa than, khí ga, gỗ, xăng, dầu lửa, dầu hôi…có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.

Trong quá trình lao động, người công nhân ở các mỏ than phải làm việc trong môi trường có tiếp xúc trực tiếp với loại hơi khí độc là khí than. Khí than có chứa các hỗn hợp khí như CO, CO2, CH4, H2, H2S… trong đó hàm lượng khí độc carbon monoxit chiếm tỷ lệ rất cao (gần 40% - theo nghiên cứu của TS. Trần Thanh Sơn – ĐH Đà Nẵng về nghiên cứu thiết kế hệ thống hóa khí than phục vụ thí nghiệm năm 2010). Do việc ngạt khí than có thể gây tức ngực, khó thở, buồn nôn, thậm chí gây tử vong nên đã có nhiều trường hợp người công nhân mỏ bị ngộ độc khí và bị tử vong.

Khí độc trong lò vôi gây chết người là khí gì, những trường hợp tử vong bởi khí CO

Tháng 3/2011, có 1 công nhân bị tử vong do ngạt khí hầm lò than trong khi làm việc tại mỏ than Dương Huy, thị xã Cẩm Phả, Quảng Ninh. Tháng 2/2012 cũng tại Quảng Ninh hàng chục công nhân mỏ phải nhập viện cấp cứu với nguyên nhân ban đầu được xác định là bục túi khí CO.

Gần đây nhất vào tháng 11/2013, tại tổ hóa khí của công ty CP Xuân Hòa, Mê Linh, Hà Nội đã có 1 công nhân tử vong và 1 người phải nhập viện cấp cứu do bị ngộ độc khí CO trong quá trình sàng than và tiếp than vào phễu lò nung gạch.

Đối với người lao động đang làm việc tại các tòa nhà nhất là các nhà cao tầng thì khi xảy ra cháy lớn, việc say khói, ngạt thở, suy hô hấp do hít phải khí nóng lẫn khí độc thoát ra từ đám khói là rất dễ xảy ra. Nguyên nhân là do trong khói độc có chứa carbon monoxit, việc hít phải khí này dễ gây suy hô hấp do cơ thể bị chiếm mất oxy. Tháng 12/2011, đã có 29 công nhân làm việc tại tòa tháp đôi đang xây dựng của Tập đoàn Điện lực EVN, TP Hà Nội phải nhập viện cấp cứu sau khi bị ngạt khói thoát ra từ đám cháy tòa nhà.

• Tai nạn lò vôi thảm khốc ở Hoàng Giang Nông Cống, Thanh Hóa

• Hương ước làng là gì và hương ước ràng buộc dân làng thế nào

• Sửu nhi là gì và vì sao chê nhau là sửu nhi

• Ma túy hơi thở của quỷ là gì và sự thật về ma túy hơi thở của quỷ

• Hoa ưu đàm là hoa gì và vì sao gọi là ưu đàm bà la hoa

• MC là gì và MC là viết tắt của từ nào

• Vi khuẩn ăn thịt người là gì và nhiễm vi khuẩn ăn thịt người có chữa được không?

• Ó ma lai là gì và truyền thuyết rùng rợn về ma lai

• Gà khổng lồ Brahma vì sao được gọi là vua các loại gà

• Gạo dược liệu là gì và gạo dược liệu có chữa được ung thư như lời đồn

• Dừa sáp là gì và Dừa sáp ngon đến mức nào

• Gà đen là giống gì và gà đen có giá trị gì mà bán 50 triệu/con

• Đĩa than là gì và đĩa than có độc không

•  Cát lợn là gì và cát lợn quý như thế nào

• Ong ruồi là gì và ong ruồi có nguy hiểm không

• Ong đất là gì và ong đất nguy hiểm thế nào

• IS là gì và vì sao IS là nỗi kinh hoàng của toàn thế giới

• Cá kèo là cá gì và vì sao lẩu cá kèo nổi tiếng cả nước

• Phú nhị đại là gì và vì sao Phú nhị đại bị coi là nỗi xấu hổ của Trung Quốc

• Đạn mã tử là gì và đạn mã tử sát thương có kinh khủng không

• Cải xoăn Kale là gì và cải xoăn Kale có giá trị gì

• Filler là gì và tiêm Filler làm đẹp có nguy hiểm không?

• Su hào tím là gì và su hào tím có giá trị dinh dưỡng thế nào

• Cà chua đen là gì và cà chua đen có giá trị dinh dưỡng thế nào?

• Soái ca là gì và vì sao soái ca gắn liền với điện ảnh và truyện ngôn tình

• Mù khô là gì và cách phòng chống mù khô

• Mật ong hóa đá là gì và mật ong hóa đá có gì đặc biệt

• Măng tây là gì và tác dụng của măng tây

• Tác dụng của rau chùm ngây là dinh dưỡng chứ không phải thuốc

• Chó Phú Quốc có gì đặc biệt và giá bán chó Phú Quốc vì sao cực đắt?

• Quái xế mô tô bay là gì?

• Từ TP.HCM đi Vũng Tàu bao nhiêu km?

• Nha đam là gì và nha đam có giá trị gì

• Rau chùm ngây là gì và ai không được ăn rau chùm ngây?

• Cây tre có ra hoa kết quả không