Không nên để phương án giá điện vào 'diện' tài liệu mật

Trả lời chưa vào vấn đề

Chiều 1/12, Bộ Công Thương đã tổ chức buổi họp báo công bố về giá điện, chủ trì buổi họp báo là ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Điều tiết Điện lực – Bộ Công Thương, cùng đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đại diện Bộ Tài chính, Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng, Hội Điện lực...

Lý giải về quyết định tăng giá điện, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, Bộ Công Thương căn cứ vào Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân; Quyết định số 3173/QĐ-BCT ngày 17/8/2017 về việc kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện; tình hình thực hiện các quy định về thi đua, khen thưởng; công tác thống kê và công tác tăng cường sử dụng vật tư, hàng hóa sản xuất trong nước trong đấu thầu các dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và một số đơn vị thành viên; Quyết định ban hành khung giá bán lẻ điện giai đoạn 2016-2020; kết quả kiểm tra giá thành và phương án điều hành giá do EVN xây dựng kèm theo đánh giá của các bộ, ngành về tác động đến kinh tế - xã hội nói chung.

Tại cuộc họp, đại diện các cơ quan báo chí cũng đặt nhiều câu hỏi liên quan đến việc nguyên nhân tăng giá điện cũng như Bộ Công Thương có đánh giá tác động của việc tăng giá điện với đời sống người dân, đến thu hút đầu tư không? Bên cạnh đó nhiều câu hỏi đặt ra với EVN về vấn đề tăng giá điện sẽ giúp bù trừ khỏa lỗ của doanh nghiệp này như thế nào?.

Trước câu hỏi của báo giới, cả đại diện của Cục Điều tiết điện lực và EVN đều chưa trực tiếp trả lời thẳng vào các câu hỏi. Thay vào đó là nhiều lần giải thích phương án điều chỉnh giá điện lần này đã được Thủ tướng chấp thuận. Đây là các cơ sở pháp lý quan trọng của tiến hành kiểm tra giá bán lẻ điện và tăng giá điện..

Trả lời các câu hỏi về việc điều chỉnh giá điện có tính tới ảnh hưởng đến người có thu nhập thấp, Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực cho biết: Theo thống kê 2016, có 5,4 triệu khách hàng tiêu thụ 50-100 kW/h. với mức sống sinh hoạt hiện nay thì những hộ này còn ít nhưng đây là số liệu chính thức. Dưới 50 kW/h thì 4,1 triệu hộ. Tới 20 0kW/h là 2 triệu hộ.

"Chính phủ hỗ trợ cho các hộ nghèo, chính sách mức 50kW/h của bậc thang đầu tiên, theo đó các hộ nghèo sẽ được hỗ trợ 51.000 đồng/tháng. Đối tượng nào được hưởng thì theo quy định chung của Nhà nước. Tổng số tiền hỗ trợ là trên dưới 2500 tỷ đồng/năm", ông Tuấn nói.

Về câu hỏi tăng giá điện ảnh hưởng thế nào đến lạm phát, và chi phí sản xuất của doanh nghiệp, ông Nguyễn Anh Tuấn nói: "Thủ tướng đã yêu cầu các Bộ ngành tham gia đóng góp ý kiến thì trong đó có Bộ Kế hoạch và Đầu tư trả lời thì giá điện làm tăng 0,07% giá sản xuất và làm tăng 0,08% CPI trong năm 2017".

Ông Nguyễn Cường Lâm, Phó Tổng giám đốc EVN cho biết, trong 2,8 triệu hộ dùng điện thì cơ bản số hộ điện 78% dùng dưới 200 số điện. Theo tính toán của các chuyên gia thì CPI bị ảnh hưởng 0,1% còn GDP bị ảnh hưởng 0,68%.

Tài liệu bí mật

Có mặt tại buổi họp báo, góp ý về tính minh bạch đối với quá trình kiểm tra giá điện, ông Nguyễn Minh Đức, Ban Pháp chế VCCI, đánh giá việc kiểm tra chi phí sản xuất - kinh doanh điện đã có bước tiến về minh bạch. Nhưng, theo ông này, vẫn có thể tiến bộ hơn để đảm bảo tính minh bạch hơn nữa.

Theo đó, ông Đức cho rằng có 2 khía cạnh có thể giúp đáp ứng tốt hơn tính minh bạch.

Thứ nhất, việc đi kiểm tra giá điện đã có mặt của cả bên bán và bên mua điện, song quyết định tăng bao nhiêu % thì chỉ do bên bán điện quyết. "Có thể cải thiện tính minh bạch bằng cách cho phép bên mua tham gia vào việc này", ông Đức góp ý.

Thứ hai, theo ông Đức, vẫn nói là phải công khai, minh bạch giá điện, tuy nhiên, theo quy định hiện nay, tài liệu về phương án giá điện hiện vẫn nằm trong "diện" tài liệu bí mật nhà nước. "Trường hợp này, cần thay đổi, không nên để cơ chế mật với phương án giá điện", ông Đức nêu quan điểm.

Cũng tại buổi họp báo nêu quan điểm của cơ quan đại diện người tiêu dùng ông Nguyễn Mạnh Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng cho biết: Giá điện tăng không chỉ liên quan trực tiếp đến đời sống người dân mà còn cho doanh nghiệp, nên sẽ ảnh hưởng đến mức giá mặt hàng.

"Giá bán chúng tôi không được tham gia quyết định giá bán, nếu được tham gia thì còn minh bạch hơn vì chúng tôi là đại diện khách hàng. Vì đây là mua bán mà, giá cả thì cần người mua và người bán thỏa thuận, người mua được mặc cả chứ không chỉ riêng người bán đưa ra giá và người mua chấp", ông Hùng bày tỏ.

Trước đó, ngày 30/10, Bộ Công Thương đã công bố chi phí sản xuất kinh doanh điện năm 2016 và điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân năm 2017.

Cụ thể, sau khi được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ về giá bán lẻ điện năm 2017 thì giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh với mức giá mới là 1.720,65 đồng/KWh (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), tăng 6,08% so với giá bán điện bình quân hiện hành (1.622,01 đồng/KWh).

Thời điểm điều chỉnh là từ ngày 1/12.