Kim Ngân Hoa có tác dụng gì? Bài thuốc dùng Kim Ngân Hoa phòng, hỗ trợ điều trị Covid-19

Kim Ngân Hoa có tác dụng gì? Kim Ngân Hoa - dược liệu quý trong y học cổ truyền.

Kim Ngân Hoa (tên khoa học là Lonicera japonica Thunb) hay còn được gọi là Nhẫn đông hoa, Kim ngân hoa lộ, Tỉnh ngân hoa, Song bào hoa, Nhị bảo hoa, Ngân hoa than, Ngân hoa,… là một loài cây thuộc Họ Cơm cháy. 

Đây là dạng cây leo thân quấn, cành non có lớp lông bao phủ gồm lông đơn ngắn và lông tuyến có cuống, màu hơi đỏ có vân. Lá mọc đối, hơi dày, hình mũi mác – trái xoan, dài 4-7 cm, rộng 2-4 cm, gốc tròn, đầu nhọn, nhăn trừ mặt dưới trên các gân, cuống lá dài 5-6 mm, có lông.

Hoa kim ngân mọc ở kẽ các lá tận cùng thành xim hai hoa; lá bắc giống các lá con hình mũi mác, lá bắc con tròn có lông thưa ở mép, dài 5 răng mảnh, đôi khi không bằng nhau, có lông; tràng màu trắng sau chuyển màu vàng có lông mịn và lông tuyến ở ngoài, thơm, ống tràng dài 1,8-2 cm, môi dài 1,5-1,8 cm, nhị 5 thò ra ngoài, dính ở họng tràng, bao phấn đính lưng.

Kim Ngân Hoa nở vào khoảng tháng 3-5; thành quả tầm tháng 6-8.

Kim Ngân Hoa có tác dụng gì? Kim Ngân Hoa sinh trưởng ở đâu?

Ở Việt Nam, cùng kim ngân hoa, trong chi loài Lonicera L. có khoảng 10 loại cây, rải rác các vùng núi phía bắc như Quảng Ninh, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Giang.... Điều thú vị là các nhóm cây của loài này đều rất tốt, có thể dùng làm thuốc. Kim ngân hoa có ở Vùng Đông Nam Á, Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, có sức sống rất mạnh mẽ. 

Hoa của cây Lonicera japonica có flavonoid thuộc nhóm navon là linocerin, inozỉtol, carotenoid như ε-caroten, cryptoxanthin, auroxanthin.

Toàn cây có saponin, luteolin, inosilol, carotenoid là cryptoxanthin.

Cả cây kim ngân đều có thể dùng được chữa bệnh, nhưng thành phần hay được dùng nhất là hoa kim ngân và thân, cành. 

Kim Ngân Hoa có tác dụng gì?

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại, cây kim ngân có các tác dụng:

1. Tác dụng kháng khuẩn: Nước sắc từ hoa Kim ngân có tác dụng ức chế mạnh đối với trực khuẩn thương hàn, tụ cầu khuẩn và trực khuẩn lỵ Shiga (theo Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

2. Tác dụng đối với đường huyết: Nước sắc từ hoa Kim ngân có tác dụng ngăn chặn choáng phản vệ ở chuột lang (theo Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

3. Tác dụng chuyển hóa chất béo: Kim ngân hoa có khả năng thúc đẩy quá trình chuyển hóa chất béo (Tài Nguyên Cây Thuốc Việt Nam).

4. Tác dụng kháng viêm: Giải nhiệt, giảm chất xuất tiết và tăng tác dụng thực bào của tế bào bạch cầu (theo Trung Dược Học).

5. Tác dụng chống lao: Nước từ hoa kim ngân có tác dụng ức chế Mycobacterium tuberculosis (theo Chinese Hebral Medicine).

6. Tác dụng hưng phấn trung khu thần kinh: Tác dụng này của kim ngân hoa bằng 1/6 so với cà phê (theo Trung Dược Học).

7. Tác dụng kháng virus: Nước sắc từ hoa kim ngân làm giảm hoạt động của virus cúm (theo Chinese Hebral Medicine).

8. Tác dụng đối với nhãn khoa: Nước sắc từ kim ngân hoa có tác dụng đối với trường hợp viêm kết mạc mạn và giác mạc loét (theo Chinese Hebral Medicine).

9. Tác dụng chuyển hóa Lipit: Mức cholesterol có giảm khi uống nước sắc hoa kim ngân – thực nghiệm được thực hiện đối với chuột đồng (theo theo Chinese Hebral Medicine).

10. Tác dụng trong quá trình điều trị bệnh nhiễm khuẩn: Dùng nước sắc hoa kim ngân tiêm vào bắp hoặc huyệt nhận thấy có hiệu quả đối với lỵ, viêm phổi cấp và mãn tính, quai bị,… (theo Chinese Hebral Medicine).

Theo y học cổ truyền, Kim Ngân Hoa có tác dụng:

1. Thanh nhiệt, giải chư sang (theo Trấn Nam Bản Thảo).

2. Tán độc, bổ hư, liệu phong, tiêu thủng, dùng lâu ngày tăng tuổi thọ (theo Lôi Công Bào Chế Dược Tính Giải).

3. Giải độc, thanh nhiệt, trị ôn bệnh phát nhiệt, rôm sảy, ghẻ lở, mụn nhọt, giang mai, hắc lào (theo Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

4. Giải độc, thanh nhiệt, giải trừ uế trọc tà, khí ôn dịch, trị ôn bệnh phát sốt, mụn nhọt, hắc lào, rôm sảy, nhiệt lỵ, giang mai (theo Đông Dược Học Thiết Yếu).

5. Chỉ tiêu khát (theo Y Học Nhập Môn).Khu phong, tán nhiệt, trừ thấp, chỉ lỵ, tiêu thủng, liệu tý (theo Bản Thảo Hối Ngôn).

6. Thanh nhiệt, giải độc (theo Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

Các bài thuốc Đông Y có chứa Kim Ngân Hoa để phòng, hỗ trợ điều trị viêm đường Hô hấp cấp do SARS-CoV-2

Bộ Y tế mới đây đã ban hành văn bản số 1306/BYT-YDCT về việc Tăng cường phòng, chống bệnh viêm đường hô hấp cấp do SARS-Cov-2 bằng thuốc và các phương pháp y học cổ truyền. 

Tại phụ lục đính kèm, có hướng dẫn thuốc cổ truyền, phương pháp y học cổ truyền trong phòng và hỗ trợ điều trị viêm đường hô hấp cấp do SARS-Cov-2 (gọi tắt là bài thuốc). 

Dưới đây là một số bài thuốc phòng, hỗ trị điều trị bệnh nhân nhiễm Covid-19 có thành phần Kim Ngân Hoa.

Bài 1: Ngân kiều tán (Ôn bệnh điều kiện)

a) Thành phần:

Liên kiều (Fructus Forsythiae): 8-12g

Cát cánh (Radix Platycodi grandiflori): 6- 12g

Đạm trúc diệp (Herba Lophatheri): 6 - 8g

Kinh giới tuệ (Herba Elsholtziae ciliatae): 4 - 6g

Đạm đậu xị (Semen Vignae praeparata): 8 - 12g

Ngưu bàng tử (Fructus Arctii iappae): 8 - 12g

Kim ngân hoa (Flos Lonicerae): 8 - 12g

Bạc hà (Herba Menthae): 8-12g

Cam thảo (Radix et Rhizoma Glycyrrhizae): 2-4g  

Gia Xuyên tâm liên (Herba Andrographitis): 12 g

Thanh cao hoa vàng ( Folium Artemisiae annuae): 12 g

b) Cách bào chế: Thuốc thang sắc

c) Công dụng: Thanh ôn giải độc, thăng dương ích khí.

d) Cách dùng: sắc uống ngày 1 thang, uống chia đều 3 lần, sau ăn.

Bài 2. Ngân kiều tán gia giảm

a) Thành phần:

Kim ngân hoa (Flos Lonicerae): 12g

Liên kiều (Fructus Forsythiae): 8g

Hoàng liên (Rhizoma Coptidis): 8g

Cát cánh (Radix Platycodi grandiflori): 12g

Bạc hà (tươi) (Herba Menthae): 12g

Đạm trúc diệp (tươi) (Herba Lophatheri): 12g

Cam thảo (Radix et Rhizoma Glycyrrhizae): 6g

Ngưu bàng (Fructus Arctii lappae): 12g

Sinh địa (Radix Rehmanniae giutinosae): 16g

Đan bì (Radix Platycodi grandiflori): 12g

Đại thanh diệp (Folium Clodendronis): 6g

Huyền sâm (Radix Scrophulariae): 16g

Bản lam căn (Radix isatisis): 6g  

Gia Xuyên tâm liên (Herba Andrographitis): 12 g

Thanh cao hoa vàng ( Folium Artemisiae annuae): 12 g

b) Cách bào chế: Thuốc thang sắc

c) Công dụng: Thanh ôn giải độc, thăng dương ích khí.

d) Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang, uống lúc ấm chia đều 3 lần sau ăn.

Trường hợp người bệnh có rối loạn tiêu hóa gia: Bạch truật 16g, Hoắc hương 4-6g, nếu có ho gia Mạch môn 12-16g, Tử uyển 6-8g, Trần bì 6-8g, Bán hạ 8-12g.

Bài liên quan

>>SCMP: Cây Kim ngân hoa có tác dụng hỗ trợ điều trị virus cúm