3 dự án luật quan trọng trước ‘giờ G’

Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá XIV dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 21/5 và dự kiến bế mạc vào 15/6. Cùng điểm lại nội dung, vấn đề đang còn gây tranh luận tại một loạt dự án luật sẽ được đại biểu Quốc hội thông qua và cho ý kiến tại kỳ họp lần này.

Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt: Cân nhắc chính sách miễn thuế

Thu hút sự quan tâm lớn của dư luận thời gian qua chính là Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt. Sự quan tâm của người dân không chỉ nằm ở việc lần đầu tiên Việt Nam triển khai mô hình đơn vị hành chính đặc khu mà những tranh luậncòn xoay quanh chính sách theo kèm.

Cụ thể, dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt có nhiều quy định về chính sách miễn thuế, trong đó có miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước và thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Theo đó, miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước tối đa cho cả thời gian thuê đối với dự án đầu tư quy định đối với nhà đầu tư chiến lược có dự án đầu tư tại đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt đáp ứng một trong những điều kiện như: Dự án đầu tư khu dịch vụ, du lịch và vui chơi giải trí tổng hợp có casino với quy mô vốn đầu tư tối thiểu 44.000 tỷ đồng, thực hiện giải ngân theo cam kết quy định tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước trong thời gian xây dựng cơ bản theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng tối đa không quá 36 tháng kể từ ngày có quyết định cho thuê đất, thuê mặt nước. Ngoài ra, dự thảo Luật cũng quy định miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với dự án đầu tư tại đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt…

Nhiều ý kiến cho rằng, chính sách miễn, giảm tiền thuê đất đã được quy định tại một số văn bản pháp luật hiện hành nhằm thu hút đầu tư nên để tạo ưu thế vượt trội cho đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt thì Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt đặt ra các chính sách như trên là cần thiết.

Tuy nhiên, GS. Đặng Hùng Võ lại cho rằng, không nên miễn tiền thuê đất mà nên tính tiền thuê đất. Quy định miễn tiền thuê đất như dự thảo Luật là trái với nguyên lý kinh tế. Bởi lẽ, nguyên tắc đầu tư là có sử dụng đất thì phải trả tiền thuê đất.

Để thu hút đầu tư, theo ông Võ, vấn đề mấu chốt không nằm ở chính sách miễn, giảm thuế mà ở việc có giao đất dài hạn để tạo tâm lý ổn định cho nhà đầu tư hay không, các thủ tục hành chính ở các đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt có bảo đảm nhanh gọn, thuận lợi hay không?

Chung quan điểm TS Trần Du Lịch – Đại biểu Quốc hội Khóa 13 không đồng tình với giá đất ưu đãi bởi miễn giảm phí đất dẫn đến đầu cơ. TS Trần Du Lịch lấy ví dụ: hiện nay, ở 18 khu kinh tế ven biển, mặt trái của việc miễn giảm thuế đất chỉ tạo điều kiện để người dân chiếm đất để đó. Tình trạng người cần đất để làm thì không có đất, còn người giữ đất chờ để sang nhượng.

Trong khi đó Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhấn mạnh, chính sách miễn giảm tiền đất như thế nào cần phải tính kỹ, hiện nay Phú Quốc, Vân Đồn đều đang sốt đất. Ông Phùng Quốc Hiển cũng không đồng tình chính sách miễn giảm tối đa, miễn giảm tràn lan, trong điều kiện thị trường đang nóng như hiện nay. Ngoài ra ông Hiển đề nghị đánh thuế môi trường cao tại các đặc khu, để bảo vệ và giữ gìn môi trường tại các khu vực này.

Luật tố cáo: Tranh luận hình thức tố cáo

Cũng giống như Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV các đại biểu Quốc hội sẽ họp thông qua Luật tố cáo (sửa đổi). Tuy nhiên đến trước thời điểm được xem xét thông qua, Luật tố cáo vẫn còn nhiều tranh luận, đặc biệt là hình thức tố cáo.

Trước đó tại phiên họp thứ 21 (khai mạc ngày 7/2/2018), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, thảo luận và cho ý kiến về các vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tố cáo (sửa đổi).

Theo đó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết dự thảo Luật Tố cáo (sửa đổi) đã được tiếp thu, chỉnh lý về nhiều nội dung.

Về hình thức tố cáo, dự thảo quy định có thể tố cáo bằng văn bản hoặc bằng lời nói, bản fax, thư điện tử, tố cáo qua điện thoại với cơ quan chức năng. Cơ quan giải quyết tố cáo phải công khai địa chỉ trụ sở làm việc, hòm thư điện tử (email), điện thoại, số fax để người tố cáo gửi tố cáo đến đúng địa chỉ quy định.

Thảo luận về dự thảo luật, Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng tố cáo bằng lời nói có thể chấp nhận việc tố cáo trực tiếp nhưng tố cáo qua điện thoại với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thì đề nghị phải cân nhắc.

Theo Phó chủ tịch Hiển, mặc dù tại khoản 3 điều 19 dự thảo luật quy định việc tố cáo qua điện thoại, người nhận có trách nhiệm hướng dẫn, tuy nhiên, dù có hướng dẫn nhưng việc tố cáo qua điện thoại thì "độ tin cậy là không cao".

Điển hình như việc công an 113 tiếp nhận thông tin xử lý nhiều khi vụ việc không chính xác, "người ta báo đến nhưng không phải", mặt khác, nhiều người thông qua việc này làm cho cơ quan nhà nước nhận được thông tin không chính xác.

Do đó, ông Phùng Quốc Hiển đề nghị không nên có tố cáo qua điện thoại với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền. Đề nghị phải tố cáo trực tiếp, đảm bảo xác định độ chính xác của tố cáo. Nếu tố cáo qua điện thoại thì sẽ khó khăn, tính khả thi không cao, độ chính xác không cao.

Ngoài ra, nhiều đại biểu có ý kiến đề nghị không xem xét, giải quyết tố cáo nặc danh để tránh tình trạng lợi dụng quyền tố cáo để tố cáo tràn lan, không đúng sự thật.

Nhưng cũng có nhiều ý kiến đề nghị về nguyên tắc không giải quyết tố cáo nặc danh nhưng đối với tố cáo nặc danh có nội dung, thông tin rõ về người vi phạm, hành vi vi phạm pháp luật, có tài liệu, bằng chứng cụ thể, có cơ sở thẩm tra, xác minh...thì cần có cơ chế xử lý để tránh bỏ sót, bỏ lọt hành vi vi phạm.

Góp ý dự thảo Luật tố cáo, ông Trương Hữu Nghĩa, đại diện Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam TP HCM, cho rằng hiện nay có trường hợp người dân dùng mạng xã hội để tố cáo công khai, nhằm tạo áp lực cho cơ quan nhà nước phải vào cuộc xử lý. Từ đó dẫn đến nhiều người cảm thấy hoang mang, gây dư luận xấu.

“Nên chăng chúng ta nên bổ sung hình thức tố cáo qua mạng xã hội. Nếu có cơ sở, đúng sự thật thì cần phải quy định một cơ quan đại diện đứng ra liên hệ với người tố cáo và giải quyết thỏa đáng theo pháp luật, tránh dư luận xấu gây hoang mang trong nhân dân”, ông Nghĩa cho hay.

Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi): Củi to, củi ướt đều cháy

Tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV các đại biểu sẽ tiếp tục cho ý kiến về Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). Đến thời điểm này Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) nhận được nhiều góp ý bổ sung.

Đại biểu Nguyễn Văn Chiến (đoàn Hà Nội) cho rằng, vấn đề tham nhũng chưa bao giờ “nóng” như giai đoạn hiện nay. Toàn Đảng, toàn dân đều xác định đây là quốc nạn, là giặc nội xâm cần phải chống một cách triệt để.

Tuy nhiên, theo đại biểu, 10 năm thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng hiện hành, giống như xây lò nhưng “củi” to, “củi” ướt chưa cháy được. Vậy sửa luật này phải sửa chữa, gia cố để tất cả các loại củi đều phải cháy.

Một vấn đề được dư luận quan tâm trong Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) chính là vẫn chưa có quy định xử lý đối với tài sản mà người sở hữu có được một cách bất thường, không giải trình được, hoặc giải trình không hợp lý về nguồn gốc hợp pháp.

Vừa qua dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi đã bổ sung quy định, với những trường hợp không giải trình được phần tài sản tăng thêm sau kê khai, sẽ thực hiện truy thu thuế thu nhập cá nhân với thuế suất lên đến 45%. Quy định mới này đang nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận cũng như nhiều ý kiến tranh luận. Theo các luật gia, việc đánh thuế 45% đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc là không hợp lý bởi tài sản không chứng minh được tính hợp pháp thì sẽ không có cơ sở để xác định mức thuế.

Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng, Ủy viên Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội, cho rằng mức thuế 45% được đưa ra là không có căn cứ. Theo ông, nếu thuộc diện thuế suất thì phải có mặt bằng chung và thực hiện theo Luật Thuế, còn nếu là thuế suất đặc biệt thì phải chỉ rõ cơ sở và văn bản nào điều chỉnh.