Luật đặc khu: Vội vàng làm gì?

Sáng 23/5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc (đặc khu).

Một trong nội dung thu hút sự quan tâm của các đại biểu chính là ưu đãi về chính sách, quy định về thời gian giao đất. Theo đó việc tăng quyền cho Chủ tịch UBND đặc khu, quy định giao quyền quản lý và sử dụng đất tại đặc khu kinh tế cho nhà đầu tư sử dụng, kinh doanh theo thời hạn có thể lên tới 99 năm nhận được nhiều ý kiến băn khoăn.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP HCM) lại đề nghị bỏ điều khoản quy định 99 năm, vì theo ông Nghĩa, đây thực chất là ưu đãi bổ sung để nhà đầu tư có quyền chuyển nhượng.

“Thời hạn này ngang với 3-4 thế hệ con người, thực chất là hình thức nhượng địa mà hiện nay chỉ những đất nước nghèo đói, lạc hậu, hoang sơ mới áp dụng”, ông Nghĩa nói.

Luật sư Trương Trọng Nghĩa cũng cho rằng Luật đặc khu đưa ra vượt trội nhưng không được trái Hiến pháp nên cần thêm điều khoản nêu rõ: Lãnh thổ 3 đặc khu đều liên quan tới biển đảo, chủ quyền trên biển.

Đại biểu này đề nghị bỏ thời hạn giao đất 99 năm bởi không có vòng đời dự án đầu tư nào dài như vậy. Thời hạn này, thực chất là ưu đãi bổ sung để nhà đầu tư chuyển nhượng sau khi khai thác xong hoặc thay đổi dự án giữa chừng mà không phải thu hồi đất.

Ngoài ra, quan điểm đề án cho rằng khi dành nhiều ưu đãi sẽ góp phần bảo vệ chủ quyền thì chỉ đúng một nửa khi có những quốc gia đến, đi chỉ quan tâm tới lợi ích kinh tế, nhưng có quốc gia lại cần tài nguyên, lãnh thổ nước khác.

Cũng theo ông, dự luật hiện dành nhiều ưu đãi khá dễ dãi cho các nhà đầu tư nước ngoài. Do đó, ban soạn thảo cần rà soát chặt chẽ nhà đầu tư chiến lược, để đặc khu thu hút nhà đầu tư công nghệ cao lựa chọn đặc khu chứ không chỉ thu hút các nhà đầu tư bất động sản, casio. Lộ trình thành lập các đặc khu chỉ nên làm trước 1 đặc khu để rút kinh nghiệm chứ không nên làm đồng loạt.

Đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho rằng cần phải xem xét điều khoản này một cách thận trọng vì đặc khu mới là thử nghiệm mà thử nghiệm thì có thể thành công nhưng cũng có thể thất bại, vì vậy không thể phiêu lưu được.

Theo đại biểu Dương Trung Quốc với tất cả các yếu tố như bất động sản, nhà cửa… không cẩn thận nó sẽ là nơi di dân. Đặc biệt cần phải hết sức thận trọng lưu ý tới ý nghĩa chính trị của đặc khu, nhất là khu Vân Đồn (Quảng Ninh.

Theo đại biểu Dương Trung Quốc, thời gian qua truyền thông giới thiệu dự án này với tất cả con số dự kiến tiền thuế, tiền đất, thuế thu nhập bình quân… song đó chỉ là con số dự kiến, khi cộng lại có thể là nguồn lực rất lớn với chúng ta nhưng rất nhỏ với thiên hạ. Trên thế giới, họ sẵn sàng bỏ số tiền gấp bội để mua một cảng biển, một vùng đất.

Từ phân tích trên, đại biểu Dương Trung Quốc đề nghị khi biểu quyết thông qua, Quốc hội nên có một biểu quyết riêng, ai đồng ý, ai không đồng ý với mức 99 năm đó.

Trước băn khoăn của các đại biểu, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng (đại diện cơ quan soạn thảo phát) khẳng định hiện đã hội tụ đủ các điều kiện tiếp thu, hoàn chỉnh dự án luật và thông qua. Về quy định thời hạn giao đất 99 năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cơ quan soạn thảo đề nghị cho phép giữ nguyên như dự thảo, vì đây cũng là một chính sách vượt trội.