Mỹ rút lời mời Trung Quốc tham gia cuộc tập trận RIMPAC 2018 vì căng thẳng ở Biển Đông

Ngày 23/5, người phát ngôn Lầu Năm Góc Trung tá Chris Logan thông báo: “Việc Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa các thực thể có tranh chấp tại Biển Đông chỉ làm gia tăng căng thẳng và gây bất ổn khu vực. Như một phản ứng ban đầu đối với hành động nói trên của Trung Quốc, chúng tôi đã rút lại lời mời Hải quân thuộc Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc tham gia cuộc tập trận RIMPAC 2018".

Trong tuyên bố về việc loại Trung Quốc khỏi RIMPAC 2018, Lầu Năm Góc nêu rõ: “Chúng tôi có bằng chứng rõ ràng cho thấy Trung Quốc đã triển khai các hệ thống tên lửa chống hạm, tên lửa đất đối không và các thiết bị gây nhiễu điện tử tới những thực thể ở quần đảo Trường Sa (của Việt Nam) trên Biển Đông. Việc Trung Quốc hạ cánh máy bay ném bom xuống đảo Woody (đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam) cũng làm gia tăng căng thẳng".

Lầu Năm Góc khẳng định: “Vị trí đặt các hệ thống vũ khí này chỉ phục vụ mục đích quân sự". Trước đó, Trung Quốc đã 2 lần liên tiếp tham gia RIMPAC - sự kiện diễn ra 2 năm/lần.

Không lâu sau tuyên bố của Lầu Năm Góc, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị có cuộc họp báo chung ở Washington.

Ông Pompeo cho hay: "Chúng tôi bày tỏ mối lo ngại về hành động quân sự hóa biển Đông" và nói thêm trách nhiệm về vấn đề này trước hết do Lầu Năm Góc đảm trách.

Đáp lại, ông Vương gọi quyết định loại Trung Quốc khỏi RIMPAC là "thiếu xây dựng", đồng thời lưu ý Mỹ có nhiều tiền đồn quân sự ở Thái Bình Dương, như Guam và Hawaii, trong khi những triển khai của Trung Quốc (ở biển Đông) "có quy mô nhỏ hơn nhiều" so với quân đội Mỹ.

Tham gia RIMPAC là dấu hiệu chứng tỏ sự chính danh trong mắt cộng đồng quốc tế. Ông Harry Kazianis, giám đốc về nghiên cứu quốc phòng tại Trung tâm Lợi ích quốc gia (Mỹ), đánh giá việc Lầu Năm Góc hủy lời mời Trung Quốc cho thấy Mỹ đã nhận ra các chiến dịch tự do hàng hải mà họ tiến hành lâu nay ở biển Đông "chưa đủ để ngăn chặn Trung Quốc". 

"Trung Quốc không bao giờ nên được mời tham gia RIMPAC. Đó là quyết định phù hợp nếu xem xét lối hành xử hung hăng của họ nhằm thống trị châu Á – Thái Bình Dương, biến biển Đông thành ao nhà cũng như thu hẹp vị thế của Mỹ trong khu vực" – ông Kazianis nhấn mạnh.

Bắt đầu từ năm 1971, cuộc tập trận hải quân RIMPAC được coi là lớn nhất thế giới này ngày càng thu hút nhiều nước trong khu vực tham gia.Từ lúc chỉ có 8 nước tham gia vào năm 2006 đã tăng lên 22 nước vào năm 2010 và 26 nước vào 2016, nhất là trong bối cảnh Mỹ tập trung tăng cường lực lượng tại Thái Bình Dương trong chiến lược trở lại châu Á.