Một năm sóng gió với sản xuất Trung Quốc, năm 2020 có thể còn khó khăn hơn

Đầu tư sản xuất của Trung Quốc, chủ yếu được tài trợ bởi các doanh nghiệp tư nhân, đang ở mức thấp nhất kể từ khi số liệu này được ghi lại.

Một tuần trước Giáng sinh, Ge Lei chủ nhà máy Shanghai General Sports có trụ sở tại Thượng Hải và một trong những nhà xuất khẩu xe đạp lớn nhất của Trung Quốc đã nhận được món quà hiếm hoi nhưng kịp thời từ chính quyền Trump.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã loại trừ loại xe đạp có cả hai bánh đường kính trong khoảng từ 50 cm đến 55cm, khỏi danh sách các sản phẩm bị áp thuế 25%.

Đó là một cứu trợ nhỏ trong một năm khó khăn đối với Ge khi công ty này xuất khẩu chủ yếu sang Mỹ và đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc chiến thương mại.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung kéo dài đã buộc ông phải cắt giảm 20% công suất sản xuất trong năm nay, để phù hợp với sự sụt giảm tương tự trong đơn đặt hàng từ Mỹ.

Ông Ge đang lên kế hoạch mở một nhà máy ở Campuchia, để không chỉ tận dụng lao động giá rẻ và tránh thuế quan của Mỹ đối với các sản phẩm Trung Quốc, mà còn cho ông cơ hội thâm nhập thị trường châu Âu. Hiện tại, xe đạp sản xuất tại Trung Quốc phải chịu mức thuế chống bán phá giá 48,5% khi xuất khẩu sang Liên minh châu Âu.

Câu chuyện về nhà sản xuất đang gặp khó khăn giống như Shanghai General Sports là một trong những yếu tố củng cố cho quyết định của Bắc Kinh để đạt được thỏa thuận giai đoạn một với Mỹ. Cốt lõi của yêu cầu của Bắc Kinh trong thỏa thuận này là Washington giảm thuế đối với các sản phẩm của Trung Quốc.

Các nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh quan tâm đến các công ty như Shanghai General Sports bởi đầu tư từ các nhà sản xuất tư nhân là cực kỳ quan trọng đối với “sức khỏe” của nền kinh tế Trung Quốc, do tác động lớn của nó đối với việc làm và thuế.

Một mối quan tâm lớn trong nền kinh tế lớn thứ hai thế giới là các nhà sản xuất đang mất niềm tin vào sự thành công trong tương lai của họ.

Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, trong 11 tháng đầu năm nay, tăng trưởng trong đầu tư tài sản cố định thuộc lĩnh vực sản xuất của Trung Quốc giảm xuống 2,5%, mức thấp nhất kể từ khi số liệu này được ghi lại năm 2004.

“Có 4 động lực chính của đầu tư tư nhân: tăng trưởng lợi nhuận, nhu cầu, niềm tin và khả năng tiếp cận tín dụng. Năm 2019, cả 4 động lực trên đều không thuận lợi”, Rory Green, một nhà kinh tế Trung Quốc tại công ty nghiên cứu TS Lombard có trụ sở tại London cho biết.

Có bằng chứng rõ ràng rằng tăng trưởng lợi nhuận đang xấu đi.

Dữ liệu từ chính phủ Trung Quốc cho thấy, so với cùng kỳ năm trước, lợi nhuận công nghiệp giảm 4,9% trong 10 tháng đầu năm 2019. Trong số hơn 2.300 nhà sản xuất được liệt kê ở Thâm Quyến và Thượng Hải đã công bố báo cáo tài chính quý ba của họ, gần một nửa trong số họ có lợi nhuận ròng giảm.

Giới lãnh đạo cấp cao Trung Quốc đã lưu ý về vấn đề này. Tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương dưới sự chủ trì của Chủ tịch Tập Cận Bình hồi đầu tháng Mười Hai, lãnh đạo Trung Quốc đã thúc giục các ngân hàng tăng cường hỗ trợ tài chính trung và dài hạn cho ngành sản xuất.

Các nhà sản xuất của Trung Quốc đang gánh chịu gánh nặng từ cuộc chiến thương mại với chi phí sản xuất tăng cao hơn. Do đó, các ngành xuất khẩu truyền thống như dệt may, giấy, kim loại, cơ khí và thiết bị điện chịu sự sụt giảm lợi nhuận lớn nhất.

“Trong cuộc chiến thương mại, Bắc Kinh đã cố giúp các nhà sản xuất tư nhân bằng cách giảm thuế và phí. Ví dụ, chi phí điện, sử dụng đất, đóng bảo hiểm xã hội đều đã được cắt giảm. Dù điều này giúp tăng lợi nhuận của các công ty, nó không kích thích được đầu tư thêm; thay vì chi thêm tiền, các công ty đã tiết kiệm tiền hoặc sử dụng nó để trả nợ”, ông Green nói.

Trong trường hợp của Ge và nhiều nhà xuất khẩu khác, cải cách thuế giá trị gia tăng (VAT) của Trung Quốc trong năm nay, đã cắt giảm tỷ lệ các nhà sản xuất phải trả từ 16% xuống còn 13%. Tuy nhiên, biện pháp này bị đánh giá không có mấy tác dụng.

Ngân hàng trung ương Trung Quốc cũng cố gắng thúc đẩy đầu tư kinh doanh tư nhân. Báo cáo quý III của ngân hàng cho biết cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ, được gọi là tài trợ toàn diện, đã tăng 23% trong 9 tháng đầu năm 2019 so với một năm trước đó. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng con số này tăng vì có sự điều chỉnh trong cách đo lường loại hình cho vay.

Trên thực tế, các công ty tư nhân đang chịu hậu quả từ sự đàn áp của ngân hàng trung ương đối với các nguồn tài chính không chính thống như các tổ chức phi ngân hàng. Đây một là hình thức vốn quan trọng cho các công ty thường không thể vay từ các kênh chính thống.

Năm 2020 sẽ tiếp tục “sóng gió”?

Trong quận công nghiệp có trụ sở nhà máy của Ge ở ngoại ô Thượng Hải, các tấm quảng cáo cho thuê nhà máy ở khắp nơi.

Ge cho biết, dường như không có gì chắc chắn rằng một năm khó khăn đã kết thúc, ngoại trừ quyết định đầu tư ra nước ngoài của ông. Câu hỏi là sẽ chuyển bao nhiêu phần sản xuất từ Trung Quốc sang Campuchia.

Ban đầu, ông nghĩ là một nửa, nhưng bây giờ đang nghiêng về 20%. Ông sẽ lấy ngân sách cho kế hoạch này bằng cách bán 25% cổ phần trong nhà máy ở Thượng Hải của mình với giá 100 triệu nhân dân tệ (14,3 triệu USD) và đã vay thêm 300 triệu nhân dân tệ (43 triệu USD).

Hiện ông đang có dự báo ảm đạm về triển vọng năm tới. “Ngay cả khi ông Trump không tái đắc cử, tổng thống mới cũng chưa chắc đã thay đổi chính sách thương mại. Chúng tôi cần chuẩn bị cho lâu dài”, ông nói.

Link gốc: https://baosuckhoecongdong.vn/mot-nam-song-gio-voi-san-xuat-trung-quoc-nam-2020-co-the-con-kho-khan-hon-147029.html