Ngôi nhà Bình yên: Nơi cưu mang số phận những phụ nữ bị bạo hành

Nỗi ám ảnh khi nhìn về nơi trước kia là “tổ ấm”

Đã 2 tháng qua đi kể từ ngày "trốn" những trận đòn của người đàn ông vũ phu để tạm lánh trong Ngôi nhà Bình yên" (NNBY), chị N.N.A (trú tại quận Thanh Trì, Tp Hà Nội) vẫn chưa lúc nào vơi đi cảm giác bất an và nỗi ám ảnh khi hơn nửa năm ròng rã phải sống trong cảnh ngày trận đòn nhiều hơn bữa cơm do chính người đàn ông "má ấp môi kề" với chị gây ra, chị kể về câu chuyện của đời mình trong những giọt nước mắt nghẹn đắng.

Quên đi hạnh phúc với người vợ trẻ và niềm vui khi được làm cha của hai cậu con trai kháu khỉnh để “làm bạn” với ma túy, chồng chị N.N.A dần thay đổi bản tính, chẳng còn là người đàn ông ân cần hay dành những sự quan tâm cho vợ con, mà giờ đây chỉ là những câu nói đay nghiến với con dao là thứ để thể hiện “cái tôi” của mình trong nhà.

Chị N.N.A kể lại: “Anh ấy nghiện đã vài năm nay, gia đình cũng đã đưa đi cai nhưng khi về nhà thì lại trở nên nghiện nặng hơn. Hồi trước chỉ thỉnh thoảng vợ chồng mới cãi nhau, thế nhưng khi bị nghiện ma túy đá thì gần như ngày nào tôi ở nhà là cũng bị chồng lấy cớ đánh đập”.

Làm không vừa ý cũng đánh, bước chân ra ngoài cửa không xin phép cũng đánh, dường như cơn ảo giác của ma túy đá đã làm cho người chồng trở thành “quỷ dữ” trong hình hài con người. “Không ít lần anh ấy đuổi đánh, đuổi chém tôi, đến nỗi tôi không thể về nhà với các con, sang nhà người thân tạm lánh thì anh ấy sang đập phá đồ đạc nhà người ta, thỉnh thoảng tôi lẻn về thăm con thì 2 đứa đều bảo mẹ đi ngay không bố giết mẹ...”.

Chịu đe dọa và liên tục bị bạo hành chị N.N.A nhiều lần yêu cầu tổ chức, chính quyền nơi sinh sống vào cuộc nhưng chị chỉ nhận được những lời khuyên giải hòa bằng tình cảm và rồi tháng ngày bị bạo hành vẫn cứ tiếp tục diễn ra.

Chẳng còn nơi nương tựa, chị N.N.A phải đưa hai con trai của mình đi tạm lánh tại Ngôi nhà Bình yên để đảm bảo về tình thần và sự an toàn cho chị và hai câu con trai. Thế nhưng khi chị tránh được những vết thương về thể xác thì cậu con trai út của chị N.N.A lại bị chính người cha tàn tệ "rạch" những vết thương về tinh thần lên trái tim bé nhỏ vẫn còn đang thơ dại, chị N.N.A chia sẻ "đã 2 tháng ở đây nhưng nhiều đêm xuống cháu V vẫn hay bị giật mình vì mơ đến cảnh bố đánh mẹ, những lúc đó tôi chỉ biết ôm con và động viên con rằng đó không còn là sự thật...".

Nơi "phái yếu" được chở che

Hoàn cảnh của chị N.N.A chỉ là một trong số 655 trường hợp được NNBY giúp đỡ, theo thống kê từ trung tâm Phụ nữ và Phát triển cho biết những phụ nữ tạm trú tại NNBY ở nhiều thành phần và đa ngành nghề. Trong số hơn 49% người tạm trú ở trung tâm bị bạo lực gia đình làm nghề tự do; 4,3% không đi làm nên rất thiếu thông tin, kỹ năng và khó kêu gọi sự hỗ trợ. Bên cạnh đó, 52% bị bạo lực từ 1-5 năm; 25% bị bạo lực từ 5-10 năm do không có tiếng nói chung nhưng lại bị ràng buộc bằng hôn nhân hợp pháp. Đáng chú ý, 84% người tạm trú có đăng ký kết hôn bị cả 3 hình thức bạo lực cao nhất mà vẫn cam chịu.

Đứng ở vai trò là người có nhiều năm công tác, trợ giúp những trường hợp bị bạo hành, bà Phạm Thị Hương Giang (GĐ Trung tâm Phụ nữ và Phát triển) nhận định rằng công tác giải quyết vấn đề bạo hành gia đình hiện nay đang gặp khá nhiều khó khăn trong thay đổi nhận thức của người bị bạo hành và cả trong xã hội, "nhiều người đàn ông khi bạo hành vợ họ không biết đó là hành vi vi phạm pháp luật mà chỉ nghĩ đơn thuần đó là một hình thức về mặt tính chất sở hữu, nhiều trường hợp chỉ khi việc bạo hành đã vượt quá tầm kiểm soát của việc giải quyết nội bộ thì người bị bạo hành mới đến báo cáo chính quyền đề nghị can thiệp giải quyết. Sau khi nhờ đến sự giải quyết từ bên ngoài mà vẫn không được hỗ trợ ở mức độ cần thiết thì những người bị bạo hành lại tiếp tục khép kín và vấn đề này lại càng nghiêm trọng hơn".

Việc xử lý vấn đề về bạo hành gia đình hiện nay đang có sự phối hợp từ nhiều đơn vị quản lý, thế nhưng việc phối hợp và ai là người đứng ra chịu trách nghiệm chính vẫn còn chưa rõ ràng, các đơn vị vẫn chưa vào cuộc một cách hết trách nghiệm khiến phạm vi, số lượng người được hỗ trợ vẫn còn đang hạn chế, bà Phạm Thị Hương Giang (GĐ Trung tâm Phụ nữ và Phát triển) nhận định.

Hỗ trợ những người phụ nữ bị bạo hành, là nạn nhân của buôn bán người là mục đích mà NNBY ra đời những người phụ nữ đến đây không chỉ được hỗ trợ về chăm sóc sức khoẻ, điều trị về tâm lý, tư vấn miễn phí về pháp lý, mà còn được sống trong nhà bình yên từ 3 đến 6 tháng. Một số trường hợp các nạn nhân vẫn chưa đảm bảo an toàn khi trở về gia đình, trung tâm có thể gia hạn thêm thời gian lưu trú. Toàn bộ danh tính, nơi ở của họ đều được giữ bí mật.

Thời gian lưu trú, NNBY sẽ tạo điều kiện giúp những người phụ nữ về mặt tâm lý, gây dựng lại cuộc sống còn dài phía trước. Cùng với đó, sau khi những trường hợp từ Ngôi nhà Bình yên trở về, trung tâm sẽ có nhân viên tam vấn, phối hợp cùng các đơn vị có chức năng tại địa phương như công an, hội phụ nữ tỉnh... để có thể nắm được thông tin cuộc sống của những phụ nữ sau khi hồi gia. "Nhờ việc song hành tư vấn cho các người bạo hành và bị bạo hành, đa phần những phụ nữ sau khi hồi gia đều có cuộc sống tốt hơn. Một số trường hợp chọn cho mình cuộc sống mới và họ thấy hạnh phục với cuộc sống hiện tại", vị GĐ Trung tâm Phụ nữ và Phát triển chia sẻ.

Cùng với đó Trung tâm Phụ nữ và Phát triển luôn nỗ lực lan toả những kiến thức giúp tăng nhận thức về việc chống bạo hành và buôn bán người. Tổ chức những buổi tư vấn đối với bộ đội biên phòng, công an xã, đơn vị bảo trợ... về kỹ năng trợ giúp những người là nạn nhân của bạo hành gia đình và buôn bán người.

Đối tượng là giới trẻ luôn có tư tưởng cấp tiến, có vai trò tiên phong trong các hoạt động xã hội. "Chúng tôi đã từng tổ chức những buổi tư vấn về bạo hành gia đình tại các trường Đại học, học viện dự kiến chỉ trong một buổi sáng nhưng nhiều lúc phải kéo dài gần như cả ngày vì có tới hàng trăm lượt bạn trẻ đến có như cầu tham vấn, và thật bất ngờ khi các em có quá nhiều câu hỏi xoay quanh vấn đề này..." bà Phạm Thị Hương Giang (GĐ Trung tâm Phụ nữ và Phát triển - Ngôi nhà bình yên) đánh giá , từ kết quả đó cho thấy việc tuyên truyền phố biến và lồng ghép vấn đề này vào trong giáo dục là vô cùng cần thiết trong thời kỳ hiện nay.