Trải qua nhiều năm tháng thăng trầm, nghề làm trống truyền thống tại làng Hảo, xã Liêu Xá, Hưng Yên hiện chỉ còn 5 hộ gia đình bám nghề và cung cấp trống cho khắp các tỉnh thành trên cả nước.
Làng Hảo (xã Liêu Xá, Hưng Yên), nổi tiếng với nghề làm trống truyền thống từ hàng chục năm nay. Tuy nhiên, hiện chỉ còn 5 hộ gia đình tại đây còn giữ nghề làm trống truyền thống này.Những năm trước đây, làng luôn nhộn nhịp với nghề làm trống, đặc biệt là những dịp tết Trung thu hàng năm. Bước vào đầu làng Hảo những âm thanh đục, gõ, thử trống, luôn rộn rã khắp làng. Đến vài năm trở lại đây, do nghề làm trống mang lại thu nhập khá khiêm tốn nên thanh niên trong làng hầu hết đã đi làm ở những công ty và các khu công nghiệp có thu nhập ổn định hơn.Mặc dù thu nhập không quá cao và phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường, nhưng một số nghệ nhân yêu nghề truyền thống nơi đây vẫn miệt mài “giữ lửa” nghề làm trống truyền thống của quê hương.“Hiện những người làm trống quanh năm ở trong làng chủ yếu là trên 50 tuổi, thanh niên trẻ đi làm công ty với khu công nghiệp để có thu nhập ổn định hơn. Mình yêu nghề, giữ nghề truyền thống thì mình cứ làm thôi”, bà Vũ Thị Thoàn chia sẻ.Để làm ra một chiếc trống đạt chất lượng tốt yêu cầu nhiều công đoạn khá tỉ mỉ. Loại gỗ những ngày trước hay được dùng để làm trống là gỗ mít, nhưng hiện tại đã được thay thế bằng gỗ bồ đề và gỗ mỡ để làm trống.Các công đoạn làm thân trống trước đây phải làm thủ công tốn nhiều thời gian và nhân lực, nhưng hiện nay đã có sự hỗ trợ của máy móc nên thời gian hoàn thiện được rút ngắn, đem lại hiệu quả công việc cao và tiết kiệm được vật liệu.Nguyên liệu không thể thiếu để làm trống là da trâu. Da trâu được mua về ướp muối sau đó ngâm trong nước vôi khoảng một tuần để da mềm và rụng hết lông, rồi mang đi phơi khô sau đó dùng để bưng trống (làm mặt trống).Mặt trống Trung thu trước đây được cố định bằng ghim tre, nhưng những năm trở lại đây, mặt trống cũng đã được cố định với ghim sắt để tăng tính tiện lợi trong khâu sản xuất mà vẫn đảm bảo được sự chắc chắn không thua kém so với ghim tre truyền thống. Sau khi đã hoàn thiện, trống được “khoác” lên mình một lớp sơn đỏ và đục quai đeo để hoàn thiện.“Nghề này không mang lại thu nhập cao nhưng vẫn làm. Trước kia cả làng theo nghề nên chủ yếu làm vào dịp Trung thu, nhưng nay còn 5 nhà theo nghề nên làm quanh năm. Nghề của cha ông từ xưa rồi, không muốn bỏ”, ông Vũ Hữu Tuất nói.Cùng chung lòng yêu nghề truyền thống, bà Nguyễn Thị Lành chia sẻ, “Chưa bao giờ tôi nghĩ bỏ nghề, giờ chỉ nghĩ làm sao để phát triển chứ bỏ làm sao được, nghề của quê hương, của ông cha truyền lại rồi, bỏ đi thì mất gốc”.Đến thời điểm hiện tại, mỗi hộ gia đình tại đây đã cung cấp khoảng 30.000 nghìn chiếc trống Trung thu cho khắp các tỉnh thành trên cả nước với giá bán từ 15 – 70.000 đồng/chiếc tùy theo kích cỡ, kiểu dáng.Theo những người làm trống tại đây, thời điểm khó khăn nhất của nghề làm trống là vào khoảng 10 năm trước, khi có hàng đồ chơi nhập khẩu cạnh tranh. Trống bán ế ẩm, thậm chí nhiều khi không bán được nên nhiều người đã chuyển nghề khác.Tuy nhiên, những năm trở lại đây, đồ chơi truyền thống đã chiếm được ưu thế trên thị trường nên trống cũng bán được nhiều hơn, thậm chí những dịp tết Trung thu trống làm không đủ để cung cấp cho thị trường.
