Phan Quốc An và loạt phát ngôn thẳng thắn về nghề thiết kế thời trang

Chào An. Bước ra từ chương trình truyền hình thực tế về thời trang uy tín - Project Runway Việt Nam đã mở ra cho bạn những cơ hội, cánh cửa lớn nào?

An rất may mắn khi được tham gia chương trình về thiết kế thời trang uy tín - Project Runway Việt Nam. Nhờ có chương trình mà An chứng minh được khả năng nghề nghiệp của bản thân, truyền tải những ngôn ngữ thời trang rất cá nhân và nhanh chóng tiếp được lượng khán giả đồng quan điểm với mình. Nhiều cơ hội mới mở ra với An khi khẳng định được lòng tin cho khán giả cũng như với giới chuyên môn.

Ở chương trình đó, An đã học hỏi và trau dồi cho bản thân mình những gì để tiếp tục theo đuổi niềm đam mê thiết kế?

Điều An thích nhất tại Project Runway chính là những áp lực của thử thách được đưa ra, rất hiếm để được cơ hội trải nghiệm trong thực tế. Trải qua các thử thách của chương trình An luyện giữ được sự bình tĩnh, phân tích được tình huống rất quan trọng. Vì với thời gian có hạn, chỉ được đưa ra các quyết định chính xác cho toàn quá trình làm việc.

Cho đến thời điểm hiện tại, An đã có cho mình những bước tiến đáng kể nào để khẳng định dấu ấn bản thân trong nghề?

Nhiều cơ hội mới mở ra cho An, được làm việc với nhiều nghệ sĩ có tên tuổi, những show diễn truyền hình uy tín, được có cơ hội diễn chung sàn diễn với các đàn anh trong nghề như Đỗ Mạnh Cường, Kelly Bùi,... Và được học hỏi thêm rất nhiều, các dự án nghệ thuật lớn được khách hàng tin tưởng giao phó, cũng như tham gia các talkshow truyền hình với vai trò như là một người tư vấn định hình phong cách, truyền cảm hứng cho các bạn trẻ có đam mê với thời trang,…

Với An thì đâu mà BST hoặc mẫu thiết kế của bạn mà bạn bị ấn tượng mạnh mẽ nhất, tại sao?

Với An mỗi  BST, mỗi thiết kế đều rất ý nghĩa, đều mang hàm ý nghệ thuật riêng của nó nhưng ấn tượng nhất với An có lẽ là BST gần đây “How Soon Is Now” được trình diễn trong khuôn khổ Haute Couture Night fashion show của Thời Trang Cuộc Sống.

An sử dụng đề tài về môi trường, sử dụng những phép ẩn dụ bằng ngôn ngữ thời trang mô tả dòng chuyển động của môi trường sống bị xâm lấn bởi sự ô nhiễm của xã hội công nghiệp. BST thật sự có ý nghĩa với An khi vừa thể hiện được khả năng nghề nghiệp của mình với dòng thời trang thủ công cao cấp, đồng thời mang đến góc nhìn khác biệt khi  khai thác đề tài rất trừu tượng lại mang tính truyền bá thông điệp xã hội nhân văn.

Thẳng thắn một chút, điều mà bạn cảm thấy khó khăn, thử thách nhất trong công việc của một nhà thiết kế? Và với riêng An, đâu đang là rào cản của bạn trong nghề?

Đối với một nhà thiết kế, để sống với nghệ thuật thật sự rất dễ nhưng để tồn tại trong thực tế khắc nghiệt là rất khó. An là một trong số ít các nhà thiết kế bước ra từ chương trình Project Runway vẫn còn đi được với nghề, đa số họ đều rẽ sang một hướng khác sau cuộc thi.

Rào cản lớn nhất với nghệ thuật chính là kinh tế, để tồn tại bạn phải biết cách để kinh doanh nghệ thuật của bạn, nhưng cũng là con dao hai lưỡi khi quá chạy theo thị trường lại đánh mất bản chất nghệ thuật. Để đạt được sự cân bằng giữa nghệ thuật và kinh doanh cần có sự trải nghiệm, đôi khi thất bại nhưng biết cách đứng dậy và bước tiếp, chắc chắn bạn sẽ thành công.

Và có bao giờ An thoáng nghĩ đến việc sẽ tạm dừng hoặc thậm chí từ bỏ đam mê vì những thử thách mà nghề nghiệp đặt ra cho bạn?

Đã có nhiều lần An muốn từ bỏ, vì An cũng từng thất bại nhiều lần trước khi có thành công tại Project Runway. Lúc đó An nghĩ bản thân mình có lẽ không có khả năng nên mới thất bại nhiều lần, nhưng với đam mê thì An lại vẫn không từ bỏ. Mỗi lần thua cuộc, An tự nhìn lại bản thân có thiếu sót gì mà bổ sung, và thành tích An đạt được là cả quá trình tự rèn luyện

Để được vài phút ngắn ngủi tỏa sáng trên sàn diễn là nhiều tháng làm việc vất vả, thời trang vô cùng gai góc chứ không hoàn toàn lộng lẫy mượt mà như vẻ bề ngoài của nó. Ngoài yếu tố thẩm mỹ của một nhà thiết kế, đòi hỏi bạn vừa phải có kỹ thuật của người thợ may, kiến thức của người thợ rập, để có thể kiểm soát cả quá trình hình thành sản phẩm đúng nhất so với bản vẽ thiết kế.

Giai đoạn start up kinh doanh thực sự là khó khăn với một người học về nghệ thuật. Với số vốn ít ỏi tích cóp được, An làm một cơ sở thiết kế nhỏ. Trong khi bạn bè cùng trang lứa chọn an toàn với công việc văn phòng, nhàn nhã du lịch và mua sắm thì An lại dùng hết quãng thời gian để điều hành cơ sở của mình hoạt động.

Sau đó lợi nhuận An không sử dụng cho bản thân mà để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, học hỏi qua các câu chuyện kinh doanh của bạn bè, hiện nay quy mô phát triển đã lớn gấp nhiều lần, và sẽ phát triển hơn trong tương lai. Tuy đi sẽ hơi chậm nhưng sẽ vững chắc, và An nghĩ mình đang phát triển theo hướng đúng đắn và những thành quả mình đạt được là xứng đáng.

Với một nhà thiết kế, việc bị cho là đạo nhái luôn là một vấn đề rất phổ biến. An đã từng rơi vào trường hợp này chưa và với An, như thế nào gọi là đạo nhái – như thế nào thì không phải?

Đạo nhái là vấn đề nan giải hiện nay trên toàn thế giới chứ không riêng tại Việt Nam. An từng rơi vào một trường hợp trang phục best seller của An được ra mắt vào 2015 và sau đó được “xào nấu” nhưng vẫn còn giống 90% bản gốc, được một nam ca sĩ nổi tiếng sử dụng sản phẩm vào 2017 trong một chương trình truyền hình thực tế ấm nhạc. Sau khi tìm hiểu, An biết anh ấy cũng chỉ là nạn nhân của một ekip làm việc thiếu trách nhiệm.

Thiết kế được dạy trên những quy tắc về kỹ thuật chung, giống như việc bạn học công thức toán học và áp dụng sự sáng tạo để phát triển các cách giải. Tương tự ở việc thiết kế, đường hướng giao nhau, cấu trúc trước sau, tỷ lệ miếng lớn nhỏ, bố cục dàn họa tiết, độ hạ nông sâu hay cao thấp,... cũng là sự ngẫu hứng cá nhân, khó có thể trùng hợp đến từng cấu trúc.

Nhiều bạn thiếu chuyên môn chỉ dựa vào việc thêm thắt một chi tiết trang trí hoặc thay đổi màu sắc lòe loẹt đã có thể coi là thiết kế lại là sai. Và càng sai khi đem công thức chung được dạy trong sách kỹ thuật ra và nói là được dạy sẵn để chống chế. Bạn nên ghi là người thiết kế, là tác giả của sách kỹ thuật, đừng nên ghi tên bạn thiết kế. Chúng ta có thể học hỏi từ sách, nhưng đường nét cảm hứng thì không thể, làm nghệ thuật nên có sự tự trọng với mỗi sản phẩm của mình.

Nếu có trường hợp An bị người khác tố cáo đạo nhái ý tưởng, An sẽ xử lí ra sao?

Đầu tiên An sẽ có lời xin lỗi với chủ nhân tác phẩm mà mình bị cho là đạo nhái vì sự cố đáng tiếc, đó là sự tôn trọng căn bản của những người làm nghề với nhau cho dù chưa biết ai đúng ai sai. Sau đó An sẽ đưa ra những phân tích cũng như trình bày những tư liệu trong quá trình làm việc của mình, bảo vệ những quan điểm cá nhân theo cách văn minh nhất.

Đôi khi cùng một cách nghĩ, cùng một con đường phân tích vấn đề, sự trùng hợp là có thể hi hữu, nhưng chắc chắn những tỷ lệ và đường nét tạo hình cảm hứng khó có thể giống nhau. Dựa trên những dữ liệu mà An đưa ra để bảo vệ thiết kế sẽ tùy mọi người phán xét, nhưng An tin người làm nghề có chuyên môn và có tự trọng nghề nghiệp sẽ có cái nhìn đánh giá ai sai ai đúng. Rất vui là cho tới thời điểm này An vẫn chưa bị trường hợp đáng tiếc nào.

Trong nghề thiết kế tại Việt Nam, ai là người mà An ngưỡng mộ và mong muốn phấn đấu nhất?

Có lẽ là anh Trương Thanh Long. Tính cách anh khiêm tốn, hòa nhã, các thiết kế của anh đều mang ngôn ngữ thời trang rất thú vị. Ngoài ra anh còn là một nghệ sĩ đa tài, vừa là diễn viên, vừa là người mẫu ảnh. An cũng muốn mình phát triển theo hướng nghệ sĩ đa năng như vậy, vì An nghĩ các lĩnh vực nghệ thuật khác như âm nhạc cũng là môi trường tốt để nuôi dưỡng cảm xúc, đem đến cảm hứng mới cho công việc thiết kế của An.

Bật mí những kế hoạch và dự định trong thời gian tới nhé?

Sắp tới vào giữa tháng 5, An sẽ cho ra mắt BST menwear mới nhất trong khuôn khổ Men Night Fashion Show của Thời Trang Cuộc Sống. Đây là BST mang đậm ngôn ngữ cá nhân của An, cùng với tạo hình cho dự án nhạc kịch lấy đề tài thuần Việt tiên phong tại Việt Nam với nhóm nhạc kịch Buffalo - quán quân Cười Xuyên Việt vào tháng 7 và các dự án thời trang khác vào gần cuối năm nay.

Cảm ơn An đã chia sẻ !