Việc người dân chủ động phát hiện, bảo vệ và phối hợp với lực lượng chức năng tái thả cá thể kỳ đà hoa nặng 20kg về rừng cho thấy ý thức cộng đồng đang trở thành một mắt xích quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học tại Phú Quốc.

Bảo tồn bắt đầu từ những hành động cụ thể

Sáng 15/8, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phú Quốc phối hợp với người dân địa phương tái thả an toàn một cá thể kỳ đà hoa nặng khoảng 20kg, dài 2m về môi trường tự nhiên sau khi kiểm tra và xác định cá thể không bị thương tích.

15-1786801858-phu-quoc-tai-tha-ky-da-hoa-20kg-ve-rung-lan-toa-y-thuc-bao-ve-dong-vat-hoang-da
Từ một cá thể kỳ đà hoa, nhìn thấy trách nhiệm bảo vệ đa dạng sinh học.

Trước đó, khoảng 8h30 ngày 14/8, anh Hoàng Trung Thông trong lúc làm việc tại nhà hàng Camia, Phú Quốc phát hiện cá thể kỳ đà hoa bò vào khu vực bếp. Nhận thấy đây là động vật hoang dã có kích thước lớn, anh Thông đã chủ động giữ an toàn cho cá thể này và liên hệ anh Nguyễn Thanh Bình, một người dân có ý thức bảo vệ động vật hoang dã.

Sau khi xác định đây là kỳ đà hoa, loài được ghi nhận trong Sách Đỏ Việt Nam, anh Bình tạm thời chăm sóc và nhanh chóng thông báo cho Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phú Quốc. Qua kiểm tra, cá thể khỏe mạnh, không có thương tích và đủ điều kiện trở lại tự nhiên.

Sự việc cho thấy bảo tồn động vật hoang dã không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý hay lực lượng kiểm lâm. Sự chủ động của người dân trong phát hiện, bảo vệ và bàn giao động vật hoang dã mới là yếu tố giúp rút ngắn khoảng cách giữa quản lý nhà nước và thực tiễn bảo tồn tại cộng đồng.

Việc một cá thể kỳ đà hoa lớn xuất hiện ngay gần khu dân cư cũng là tín hiệu đáng chú ý về giá trị sinh thái của Phú Quốc. Đây không đơn thuần là câu chuyện về một cá thể động vật được cứu hộ, mà còn phản ánh mối quan hệ ngày càng gần giữa không gian phát triển kinh tế - đô thị với các hệ sinh thái tự nhiên.

Với diện tích hơn 31.400 ha, chiếm hơn 40% diện tích toàn đảo, Vườn Quốc gia Phú Quốc là một trong những vùng có giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của đảo Ngọc. Hệ sinh thái rừng nhiệt đới nơi đây là sinh cảnh của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, trong đó có voọc bạc Đông Dương, culi lớn, sói rừng, khỉ bạch, vượn Pile, rái cá vuốt bé, dơi ngựa lớn; các loài chim như hồng hoàng, cao cát bụng trắng, trảu họng vàng; cùng nhiều loài bò sát như kỳ đà hoa, kỳ đà vân, kỳ tôm, trăn đất, rùa đất...

Phú Quốc đồng thời nằm trong Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới ven biển và biển đảo Kiên Giang, được UNESCO công nhận năm 2006. Vì vậy, bảo vệ rừng, sinh cảnh và các loài động vật hoang dã không chỉ có ý nghĩa về mặt bảo tồn mà còn là một phần của chiến lược phát triển bền vững, đặc biệt trong bối cảnh Phú Quốc đang đẩy mạnh du lịch, dịch vụ và chuẩn bị cho các sự kiện quốc tế lớn.

Từ ý thức cộng đồng đến nền tảng phát triển xanh

Một cá thể kỳ đà hoa được trở về rừng có thể là một sự việc nhỏ, nhưng giá trị phía sau lại không nhỏ. Đó là sự chuyển biến trong nhận thức của cộng đồng: động vật hoang dã không phải tài sản để săn bắt, nuôi nhốt hay mua bán, mà là một bộ phận của hệ sinh thái cần được tôn trọng và bảo vệ.

15-1786801884-phu-quoc-tai-tha-ky-da-hoa-20kg-ve-rung-lan-toa-y-thuc-bao-ve-dong-vat-hoang-da
Việc người dân chủ động phát hiện, bảo vệ và phối hợp với lực lượng chức năng tái thả cá thể kỳ đà hoa nặng 20kg về rừng cho thấy ý thức cộng đồng đang trở thành một mắt xích quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học tại Phú Quốc.

Đáng chú ý, quá trình cứu hộ và tái thả lần này được hình thành từ sự phối hợp tự nguyện giữa người dân và lực lượng quản lý Vườn Quốc gia. Mô hình này cần tiếp tục được khuyến khích, nhất là tại các khu vực dân cư, cơ sở lưu trú, nhà hàng và điểm du lịch nằm gần rừng tự nhiên.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền cần hướng dẫn người dân cách ứng xử an toàn khi phát hiện động vật hoang dã: không tự ý săn bắt, vận chuyển, mua bán hoặc gây thương tích; đồng thời nhanh chóng thông tin cho lực lượng kiểm lâm và cơ quan quản lý chuyên ngành để có phương án xử lý phù hợp.

Trong quá trình Phú Quốc phát triển thành điểm đến quốc tế, giữ được rừng tự nhiên, bảo vệ được các loài hoang dã và duy trì hệ sinh thái khỏe mạnh chính là giữ lại giá trị nền tảng của đảo Ngọc. Tăng trưởng du lịch sẽ có ý nghĩa lâu dài hơn khi đi cùng khả năng bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Từ một cá thể kỳ đà hoa trở về rừng, thông điệp đặt ra rộng hơn: phát triển Phú Quốc không thể chỉ được đo bằng số dự án, lượng khách hay doanh thu du lịch, mà còn phải được nhìn nhận qua khả năng gìn giữ những giá trị tự nhiên làm nên bản sắc và sức hấp dẫn của đảo. Đây cũng chính là nền tảng để Phú Quốc hướng tới một mô hình phát triển xanh, hài hòa giữa con người, kinh tế và thiên nhiên.