'Quốc lộ 1A là huyết mạch giao thông đất nước vì vậy không thể 'chặt' từng khúc để BOT thu tiền được'

Từ một chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước nhằm huy động nguồn lực xã hội trong việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông. Tuy nhiên với việc đưa hình thức BOT áp dụng một cách tràn làn trên hầu hết các tuyến giao thông đang khiến người dân “nghẹt thở” vì phí.

Theo thống kê, trong giai đoạn 2011-2015, Bộ Giao thông vận tải đã huy động được khoảng 186.660 tỷ đồng để đầu tư 62 dự án theo hình thức hợp đồng BOT và BT.

Trong đó đã hoàn thành đưa vào vận hành, khai thác 26 dự án với tổng mức đầu tư 74.806 tỷ đồng, chưa kể 18 dự án với tổng mức đầu tư 37.212 tỷ đồng được đưa vào khai thác trong giai đoạn 2011-2015.

Ngành Giao thông vận tải cũng đang triển khai đầu tư 36 dự án khác với tổng mức đầu tư 111.854 tỷ đồng.

Ngay tại TP Hà Nội, theo tìm hiểu của phóng viên hầu hết các tuyến quốc lộ đi các địa phương đều được nâng cấp, mở rộng bằng hình thức BOT. Lẽ tất nhiên khi những dự án này hoàn thành, chủ đầu tư dựng trạm thu phí.

Hiện tại có tới 8 tuyến đường huyết mạch chính nối Hà Nội đi các tỉnh được cải tạo nâng cấp theo hình thức BOT. Trong đó ngoại trừ cao tốc Hà Nội – Lào Cai, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội – Thái Nguyên là được xây mới hoàn toàn còn lại đều được cải tạo từ đường quốc lộ.

Trong đó có nhiều tuyến quốc lộ khi triển khai theo hình thức BOT gây bức xúc dư luận điển hình như việc đặt trạm thu phí hoàn vốn dự án nâng cấp cải tạo Quốc lộ 6. Trạm thu phí cao tốc Hà Nội – Bắc Giang (được nâng cấp từ Quốc lộ 1), trạm thu phí để thu phí hoàn vốn cho cao tốc Hà Nội - Hải Phòng ở quốc lộ 5, trạm thu phí BOT cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ (vốn là tuyến đường Quốc lộ 1 được nhà nước đầu tư xây dựng cách đây hơn 10 năm).

Nêu quan điểm về việc đường BOT mọc lên như nấm, TS Nguyễn Xuân Thủy - nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao thông Vận tải, chuyên gia nghiên cứu giao thông đô thị cho rằng, vừa qua làm đường BOT nhưng tràn lan, phát triển thiếu quản lý, thiếu nguyên tắc và quy hoạch. Nhiều người không hiểu thì hoan nghênh, ủng hộ nên nở rộ làm đường BOT một cách lộn xộn, thiếu khoa học.

Phân tích rõ hơn Tiến sĩ Thủy cho biết, điểm vô nguyên tắc dự án BOT giao thông thể hiện hiện như việc “băm” Quốc lộ 1A ra làm nhiều khúc để thực hiện BOT.

“Quốc lộ 1A là huyết mạch giao thông đất nước vì vậy không thể “chặt” từng khúc để BOT thu tiền được. Hậu quả dẫn đến ùn tắc trạm thu phí do sự phản đối của người dân.

Đường quốc lộ từ trước đến nay nhà nước đầu tư, nay anh chỉ sửa mặt trên, láng nhựa lên rồi thu phí cũng là sai”, Tiến sĩ Thủy cho biết.

Theo TS. Nguyễn Xuân Thủy người dân có quyền đi lại. Nếu BOT tất cả, gười dân đi bằng gì? Như vậy có nghĩa chúng ta thương mại hóa đường giao thông. Không thể bắt người dân đi đâu cũng phải đóng phí.

“Cái thiếu hiệu nay là không có nguyên tắc đường nào được làm BOT. Đáng lẽ phải có nguyên tắc chỉ rõ đường nào được làm BOT, đường nào không, thậm chí phải được Quốc hội thông qua.

Ví dụ, trên một hướng đi nếu có hai đường trở lên thì làm đường BOT để người dân được lựa chọn đi đường BOT hay không, chứ không phải làm BOT trên tuyến đường độc đạo rồi bắt buộc người dân phải đi”, TS Thủy nhấn mạnh.