Status hay ngày 3/3: Bộ trưởng Bộ Y tế có đủ tiêu chuẩn làm giáo sư?

Status hay ngày 3/3 tiếp tục giới thiệu quan điểm của bác sỹ Trần Văn Phúc về câu chuyện gần đây, hồ sơ giáo sư của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến được đưa vào diện rà soát đã tạo ra khá nhiều tranh cãi. Bác sỹ Trần Văn Phúc đã đưa ra một cách nhìn nhận khách quan đối với những thành tựu nghiên cứu của Bộ trưởng Tiến. Chúng tôi xin đăng nguyên văn những bình luận này để độc giả cùng đọc và có thêm góc nhìn đối với sự việc này.

Tôi rất sợ cách tư duy theo chủ nghĩa vô thần mà ở đó người ta quen thờ lạy những hình tượng trong thực tế, thay vì sự tin kính dựa trên những chỉ số định lượng khách quan và khoa học.

Câu chuyện “rà soát các chức danh giáo sư và phó giáo sư” cũng thế. Khi cộng đồng có lối tư duy theo chủ nghĩa vô thần, nghĩa là mỗi thành viên trong cộng đồng chỉ nhìn nhận sự việc theo ý chủ quan, thì cộng đồng đó sẽ không chấp nhận có nhiều giáo sư, kể cả giáo sư rởm lẫn giáo sư đích thực.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến có xứng đáng là giáo sư hay không?

Tìm trên báo chí và mạng xã hội, tôi thấy câu hỏi này đang có rất nhiều người quan tâm và không khó để họ đưa ra câu trả lời. Nhưng với tôi thì đây không phải là một câu hỏi dễ trả lời. Vì thế mà tôi phải tìm đến các công cụ định lượng như hệ số trích dẫn và chỉ số H-index của các công trình nghiên cứu khoa học, thông qua hai công cụ là Google Scholar và Scopus Preview.

Đầu tiên, tôi xem các quốc gia như Anh, Mỹ, Canada, Thụy Điển… để xem họ xếp loại các giáo sư hàng đầu thế giới có chỉ số H-index là bao nhiêu? Ví dụ Trường Đại học Russell ở Anh, có 88 giáo sư được coi là xuất sắc, thì chỉ số H-index của họ dao động từ 18 – 28. Và các giáo sư hàng đầu thế giới, H-index sẽ từ 30 trở lên.

Tôi tìm tiếp các giáo sư y khoa trong tốp 1.000 người đứng đầu thế giới, thì chỉ số H-index dao động từ 56 – 171. Đương nhiên, nước Mỹ chiếm đa số, còn Việt Nam không có ai.

Đứng đầu trong tốp 1000, đó là giáo sư y khoa Anil K. Jain thuộc Đại học Michigan State của Mỹ, với hệ số trích lần trích dẫn các công trình nghiên cứu là 173,799 và chỉ số H-index là 171. Ông cũng là nhà khoa học số 1 của nước Mỹ ở thời điểm hiện tại.

Đứng thứ 1000 là giáo sư y khoa Wolfgang Heidrich thuộc Đại học University of British Columbia của Canada. Số lượt trích dẫn các bài báo khoa học của ông là 11,583 và chỉ số H-index là 56. Gs Heidrich là nhà khoa học xếp hạng thứ 40 ở đất nước Canada.

-----------------------------------

BỘ TRƯỞNG NGUYỄN THỊ KIM TIẾN

Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Tiến

Địa chỉ: Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh

Số ID: 7006532811Lĩnh vực nghiên cứu: Y học, Miễn dịch học và Vi sinh vật, Sinh học, Di truyền học và Sinh học phân tử.

Số bài báo công bố: 16

Địa chỉ đăng bài: ở 10 tạp chí uy tín thế giới như New England Journal of Medicine.

Thời điểm công bố bài báo đầu tiên: 1999

Số lượt trích dẫn: 2476 (trích dẫn nhiều nhất 947 lượt).

H-index: 13

------------------------------

Để đánh giá một giáo sư hay một nhà khoa học, không phải là cách mang thước ra đo chiều cao của chồng bản thảo các công trình nghiên cứu; mà một trong những cách hợp lí hơn cả vẫn là sử dụng hệ số trích dẫn và chỉ số H-index.

Ở Thụy Điển, một giáo sư khoảng 55 tuổi, có thời gian nghiên cứu khoa học từ 12 – 15 năm, để được coi là giáo sư giỏi, thì họ phải có khoảng 30 công trình nghiên cứu được công bố trên các tạp chí quốc tế, H-index cũng dao động từ 12 – 15.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến bắt đầu công bố bài báo đầu tiên từ năm 1999, cho đến khi giữ chức bộ trưởng là năm 2011, thì thời gian đầu tư cho nghiên cứu khoa học trong khoảng 12 năm, với 16 công trình nghiên cứu được công bố, hệ số trích dẫn 2476, H-index là 13.

Những con số ấy cho biết 2 điều: một là năng suất nghiên cứu của Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến chưa cao, với bằng chứng là chỉ có 16 bài báo công bố; hai là hiệu suất nghiên cứu rất tốt, bằng chứng là chỉ số H-index lên tới 13. Chỉ số H-index này cũng là con số phấn đấu của nhiều giáo sư các trường đại học trên thế giới.