Sự thật trần trụi về 5 dự án ICO lừa đảo lớn nhất lịch sử

Với sự thành công của Bitcoin, Ethereum, Litecoin… thị trường tiền kỹ thuật số đang tăng trưởng với tốc độ chóng mặt khiến nhiều người bất chấp lao vào đầu tư. Đặc biệt, hiện nay với sự phát triển của ICO, nhiều người chọn đây là cách đầu cơ mới đem lại lợi nhuận từ việc tăng trưởng của những đồng coin đó lên vài chục, vài trăm lần.

Tuy nhiên, bên cạnh những ICO tiềm năng, thành công thì còn đầy rẫy các dự án thất bại thậm chí là lừa đảo hay còn được gọi là “scam” khác. Dưới đây là 5 trong số những trò gian lận lớn nhất của ICO trong lịch sử, giúp bạn có cái nhìn sáng suốt hơn khi đầu tư vào ICO.

Pincoin và iFan

Pincoin – iFan là hai cái tên được nhắc đến liên tục trong tháng 4, với tần suất còn cao hơn cả Bitcoin. Hai ICO do cùng một công ty điều hành ngoài Việt Nam, được cho là đã lừa đảo 32.000 nhà đầu tư với tổng thiệt hại lên đến 660 triệu USD.

Một số nhà đầu tư đứng biểu tình bên ngoài văn phòng Modern Tech, đơn vị đứng ra ký kết với iFan tại Việt Nam. Tuy nhiên, chủ văn phòng cho biết công ty này đã hoàn tất hợp đồng cho thuê từ cách đây một tháng và hiện tại văn phòng này đang bỏ trống. Mặt khác, chính quyền thành phố đã ra lệnh cho các cơ quan chức năng tiến hành điều tra gian lận.

Thực chất, cả hai ICO trên đều thuộc mô hình kinh doanh đa cấp. Trong cuộc chơi với IFan, nhà đầu tư gần như nắm lưỡi lao. IFan tự phát hành token, tự định giá, kiểm soát nguồn cung. Thậm chí sau khi nhận tiền từ nhà đầu tư, IFan còn trả lãi bằng token thay vì tiền mặt. Vì token của IFan hiện không có giá trị gì trên thị trường, cũng chưa niêm yết trên các sàn giao dịch để có mức giá thị trường, đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư mất trắng.

Trong khi đó, Pincoin hứa hẹn sẽ trả tới 48% lợi nhuận hàng tháng cho các nhà đầu tư. Dự án tuyên bố sẽ xây dựng một nền tảng trực tuyến bao gồm mạng lưới quảng cáo, đấu giá, cổng thông tin đầu tư và thị trường ngang hàng được xây dựng trên công nghệ Blockchain.

OneCoin

OneCoin là một đồng coin lừa đảo theo mô hình đa cấp chạy trên một Blockchain riêng được quản lý bởi Công ty Onecoin có trụ sở ở Gibralta. Đồng tiền ảo này là chủ đề trong những cuộc điều tra suốt hơn 1 năm qua. Dựa vào hoạt động bán sản phẩm bất hợp pháp nhờ chiến lược quảng bá mạnh trên Facebook, công ty này đã thu về hơn 30 triệu USD.

Công ty này cũng tuyên bố chính thức được cấp phép tại Việt Nam hồi năm ngoái, nhưng sau đó lại bị chính phủ bác bỏ. Hơn 5 quốc gia đã cảnh báo các nhà đầu tư về những rủi ro liên quan, bao gồm Thái Lan, Croatia, Bulgaria, Phần Lan và Na Uy.

Vào cuối năm 2016, OneCoin đã ngừng hoạt động sàn giao dịch nội bộ và tới hiện tại nó vẫn chưa hoạt động trở lại, đồng nghĩa với việc tiền của nhà đầu tư vẫn bị đóng băng.

Bitconnect

Bị cáo buộc là một mô hình đa cấp lừa đảo, Bitconnect từng ngừng hoạt động vào hồi tháng 1 vừa qua sau lệnh dừng và chấm dứt từ hai cơ quan quản lý tài chính tại Mỹ.

Bài học điển hình là cơn sốt đầu tư năm 2017 vào đồng Bitconnect, được biết đến như là một đồng tiền mã hóa thành công nhất trên thế giới (về giá trị vốn hóa) không chỉ với mô hình ủy thác cho vay mà còn vì hình thức phân phối đa cấp.

Mô hình này cam kết lãi khủng lên đến 30 – 40% mỗi tháng, tăng dần theo số tiền đầu tư và chế độ lãi suất 7% cho người giới thiệu các thành viên mới. Nhà đầu tư thu lợi từ mức tăng giá của đồng tiền khi lên sàn giao dịch, hai là lợi nhuận từ việc mua gói đào (tức ủy thác cho vay) bằng tiền USD hoặc bằng BCC.

Tuy nhiên, sau tròn 1 năm ra mắt, Bitconnect tuyên bố ngừng mô hình ủy thác cho vay, trả lại toàn bộ tiền cho nhà đầu tư nhưng quy đổi bằng đồng BCC.

Plexcoin

Dự án ICO của PlexCoin đã được Uỷ ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC) lên tiếng ngăn chặn vào tháng 12/2017. Nguyên nhân là do những cáo buộc chính thức về việc nhà sáng lập Dominic Lacroix đã lừa đảo những nhà đầu tư Mỹ và Canada.

SEC đã đóng băng toàn bộ 15 triệu USD thu được từ đợt ICO vào tháng 8/2017. Ông Dominic đã bị bắt, công ty mẹ PlexCoin chịu mức phạt 100.000 USD. Khoảng 810.000 USD vẫn được giữ tại công ty cung cấp dịch vụ thanh toán Stripe và số tiền còn lại được lưu trữ tại một vài ví tiền điện tử thuộc quyền sở hữu của Dominic.

Có một điều thú vị, đây là lần đầu tiên SEC "nhúng tay" vào và buộc tội một ICO thông qua Cyber ​​Crime Unit. Hiện nay vẫn chưa rõ mức phạt nào dành cho ông Dominic và số tiền được gửi vào ví của ông sẽ được xử lý như thế nào.

Centratech 

Hai nhà sáng lập Sharma và Farkas từng khẳng định Centratech sẽ đẩy mạnh dịch vụ thẻ ghi nợ Visa và MasterCard cho phép người dùng chuyển đổi cryptotcurrency sang tiền pháp định. Trên thực tế, chẳng có thỏa thuận nào được kí kết giữa Centra Tech với Visa hay Mastercard, SEC tiết lộ.

Vào ngày 2/4, SEC công bố đã bắt giữ hai nhà sáng lập Centra vì lý do tổ chức ICO lừa đảo, thu giữ khoảng 32 triệu USD .

Mặt khác, SEC còn khẳng định Sharma và Farkas đã làm giả các thông tin về nhà phát triển cũng như trả tiền cho người nổi tiếng nhằm mục đích PR cho dự án. Cụ thể là vận động viên boxing nổi tiếng Floyd Mayweather đã đăng tải trên trang cá nhân nhằm quảng cáo cho Centra Tech, tuy nhiên bài viết này đã bị xóa.

Các nhà đầu tư cần phải thận trọng

Bất kể muốn tham gia dự án ICO nào, việc đầu tiên phải làm là tham khảo và nghiên cứu thật kỹ càng. Khi bạn không tìm hiểu mà cứ đầu tư vô tội vạ thì số tiền bỏ ra hoặc sẽ kẹt lại khá lâu hoặc sẽ "bốc hơi", "không cánh mà bay". Theo kinh tế học, bạn đã vô tình mất đi chi phí cơ hội cho một ICO khác. Một trong những dấu hiệu nhận biết ICO scam là khi không có bất kỳ thông tin nào ví dụ như web mới, thông tin sơ sài, đội ngũ không có sức ảnh hưởng, tính năng không rõ ràng,…

Nói chung, nếu dự án không đưa đủ tiêu chí mà bạn mong muốn thì không có lý do gì lại bỏ tiền vào cả.