Tai biến mạch máu não là gì và tai biến mạch máu não nguy hiểm như thế nào?

Tai biến mạch máu não là gì và tai biến mạch máu não nguy hiểm như thế nào?

Tai biến mạch máu não còn gọi là đột quỵ não là một bệnh xảy ra khi việc cung cấp máu lên một phần bộ não bị đột ngột ngừng trệ.

Tai biến mạch máu não có hai loại: nhồi máu não (do nghẽn / tắc mạch) hoặc chảy máu não (do vỡ mạch). Các triệu chứng thần kinh trung ương khu trú biểu hiện nhanh, ngay tức thì khi tổn thương mạch máu não xảy ra, nên tai biến mạch máu não còn được gọi là đột quỵ. Đột quỵ là bệnh của hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay.

Những điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não?

Tai biến mạch máu não là gì, những điều cần biết về bệnh tai biến mạch máu não. Tai biến mạch máu não gây nên do những trường hợp bệnh lý khác nhau như chảy máu não, chảy máu não-màng não, chảy máu màng não, khối máu tụ trong não và nhũn não. Các thể bệnh lâm sàng này thường có những diễn biến khác nhau.

Chảy máu não: Chảy máu não thường gặp ở những người cao tuổi do bị tăng huyết áp đột ngột. Bệnh nhân có các triệu chứng nhức đầu nhất là vào ban đêm. Nhức đầu có thể là cấp tính hoặc mạn tính và có khi chỉ xảy ra ở một bên đầu tương ứng với chỗ sẽ có chảy máu, kèm theo triệu chứng chóng mặt, ù tai.

Một số bệnh nhân có sung huyết ở mặt, chảy máu cam, xuất huyết võng mạc, có tiền sử tê hoặc liệt nửa người, thiếu máu não thoáng qua...

Bệnh khởi đầu có thể đột ngột như ngã vật ra và hôn mê nặng ngay hoặc nhức đầu dữ dội, ý thức u ám rồi chuyển sang hôn mê sâu và nặng, mặt tái nhợt, thở như ngáy, rối loạn phản xạ nuốt và cơ tròn, cơ thể bất động, mất phản xạ giác mạc và đồng tử mắt... Kèm theo đó là triệu chứng liệt nửa người, giảm trương lực cơ, đầu và mắt quay về phía bị tổn thương ở não, giãn đồng tử một bên về phía bị liệt…

Một triệu chứng thường xuất hiện sớm là tăng tiết dịch ở phế quản dẫn đến ứ đọng đờm giải, loạn nhịp thở, nhịp tim, huyết áp động mạch tăng, nhiệt độ lúc đầu thấp nhưng sau đó tăng lên 38-39 độ C, có khi cao hơn; mặt xanh, tím hoặc đỏ; vào tuần thứ ba có thể xuất hiện vết loét ở bên bị liệt, ra nhiều mồ hôi, phù nề… Bệnh tiến triển nặng và khoảng 2/3 số bệnh nhân có thể bị tử vong.

Chảy máu não-màng não: Chảy máu não-màng não có thể do máu từ não chảy vào khu vực màng não hoặc do máu từ màng não tràn vào não.

Thể não-màng não bắt đầu đột ngột, nhức đầu, tri thức u ám và hôn mê sâu rất nhanh; có thể phối hợp các hội chứng chảy máu não, hội chứng màng não, hội chứng vỏ não, hội chứng thực vật rất trầm trọng.

Bệnh cảnh cấp cũng bắt đầu bằng chảy máu não, sau một tuần bị rối loạn ý thức nặng, rối loạn thực vật, hội chứng màng não, có thể bị tử vong.

Chảy máu màng não: Bệnh khởi đầu đột ngột bằng cơn nhức đầu dữ dội rồi mất ý thức; cũng có thể bắt đầu từ từ, nhức đầu nhiều, nôn, chóng mặt và ý thức u ám dần. Có trường hợp khởi đầu bằng rối loạn tâm thần như lú lẫn, kích động, không có dấu hiệu nhức đầu và nôn nên dễ nhầm lẫn trong chẩn đoán.Ngoài ra còn có bệnh cảnh không đầy đủ với các dấu hiệu chảy máu não, biến đổi về màu sắc và thành phần của dịch não-tủy. Thể màng não-não bắt đầu bằng cơn co giật toàn bộ, liên tục, liệt nửa người; sau một tuần các dấu hiệu liệt khu trú xuất hiện rõ hơn.

Sau đó bệnh chuyển sang giai đoạn rối loạn ý thức rõ như trạng trái u ám, ngủ gà, hôn mê cạn xen kẽ sự kích thích vật vã, ít gặp hôn mê sâu kèm theo rối loạn thực vật trầm trọng.

Hội chứng màng não biểu hiện bằng nhức đầu, cứng gáy, cứng cột sống, sợ ánh sáng và tiếng động, phản xạ gân-xương bị giảm hoặc mất nhưng cũng có trường hợp quá tăng, ít gặp tổn thương dây thần kinh sọ não.

Khối máu tụ trong não: Đây là trường hợp máu tụ tự phát trong não. Thể bệnh này cần được quan tâm để phát hiện chính xác vì có thể can thiệp tốt bằng phẫu thuật thần kinh.

Khối máu tụ trong não là một thể đặc biệt của chảy máu não nhưng máu không thấm vào nhu mô não mà thường đọng lại tại chỗ, gây triệu chứng của khối u giả tạo và là hậu quả của huyết áp quá cao.

Triệu chứng thường gặp là liệt nửa người, hôn mê ngắt quãng; có thể hôn mê vài ngày rồi tỉnh, khoảng 10 ngày bị hôn mê lại và sau đó vài tuần sẽ hôn mê nặng. Hôn mê có thể xảy ra vài tuần sau khi đã liệt nửa người, cũng có khi hôn mê chập chờn hoặc không hôn mê.

Nhũn não: Có hai trường hợp khác nhau là bị tắc mạch hoặc lấp mạch ở các nhánh mạch máu cạn ở não và có thể bị nghẽn ở bất cứ chỗ nào. Thường thấy những hội chứng lâm sàng của vỏ não, vỏ não bị hư hại do phù nề, mô thần kinh lâu ngày bị thiếu máu nuôi dưỡng nên sinh ra nhũn não. Các triệu chứng báo động tùy theo vị trí não bị tổn thương như thất ngôn vận động, rối loạn cảm giác...

Khởi đầu bệnh có thể bị hôn mê và liệt nửa người, trường hợp nhũn não do tắc mạch thì triệu chứng bắt đầu từ từ. Hôn mê xảy ra vừa hoặc nhẹ, các rối loạn thực vật ở mức trung bình với nhiệt độ và nhịp thở hơi tăng. Thường từ 2 đến 10 ngày sau giai đoạn cấp tính, bệnh nhân được phục hồi dần nhưng vẫn còn bị một số di chứng. Trong giai đoạn cấp tính, phải cố gắng đề phòng các biến chứng do nằm lâu, liệt nửa người không toàn bộ, không thuần tuý, không đồng đều.

Triệu chứng của bệnh tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não là gì và triệu chứng của bệnh tai biến mạch máu não.

Tê liệt một chi hoặc một bên.

Giảm mạnh thị lực một bên hoặc nhìn bị nhòe.

Rối loạn cảm giác.

Rối loạn ngôn ngữ, nói khó khăn.

Rối loạn thăng bằng.

Rối loạn nhận thức.

Mất cảm giác khi tiếp xúc với 
sức nóng.

Nhức đầu bất thường và dữ dội mà không có nguyên nhân rõ ràng kèm theo nôn ói.

Dễ ngã, chóng mặt, mất đi sự phối hợp vận động...

Gia đình và bệnh nhân nên làm gì khi có người bị tai biến mạch máu não?

Tai biến mạch máu não là gì? Gia đình và bệnh nhân nên làm gì khi có người bị tai biến mạch máu não?

Đa số bệnh nhân và gia đình họ không nhận biết được cơn đột quỵ đang xảy ra hoặc không biết được cơn đột quỵ này cần cấp cứu ngay sau khi khởi phát.

Họ bị mất nhiều giờ đến nhiều ngày để dùng những phương tiện điều trị dân gian tại chỗ và hy vọng rằng triệu chứng sẽ thuyên giảm, điều này làm mất nhiều thời gian.

Khi xuất hiện các triệu chứng đột qụy nên gọi điện thoại cho trung tâm cấp cứu.

Bệnh nhân nên được đưa đến bệnh viện gần nhất có trang bị các phương tiện điều trị tai biến mạch máu não.

Đưa bệnh nhân đến ngay bệnh viện càng sớm càng tốt (trong vòng 3 giờ đầu khi có dấu hiệu đột quỵ) để được xử lý kịp thời.