Nhìn thấy gì qua thẻ bài điện tử của Trung Quốc (kỳ 1)

Để cạnh tranh vị trí siêu cường quân sự số một thế giới, một quân đội không chỉ cần phải sở hữu những loại khí tài quân sự hiện đại, những người lính được huấn luyện chuyên nghiệp, khoa học, họ còn cần phải có một hệ thống quản lý nhân sự, hậu cần hiệu quả, bao gồm từ các công tác thông tin, quân y chiến trường, tiền lương chế độ và thương binh tử sĩ. Rõ ràng, Trung Quốc đã nhận thức rất rõ điều này và đã có tham vọng xây dựng một hệ thống quản lý đồng bộ qua một thiết bị nhỏ có tên “thẻ bài điện tử” và đang gặt hái những thành quả đầu tiên của mình.

Lịch sử của thẻ bài (dogtag)

Ngay từ thời cổ đại, các binh sĩ đã ý thức được rằng, họ cần phải cố một thứ gì đố để nhận dạng trong các trường hợp bị lạc, bị thương hoặc hy sinh. Hệ thống nhận dạng này vừa phải đảm bảo được việc không lộ các thông tin tình báo quan trọng cho kẻ địch nếu chẳng may họ bị bắt, nhưng vẫn cung cấp được đầy đủ thông tin cho những người làm công tác cứu thương hay tìm kiếm tử sĩ. Thiết bị này cũng phải đảm bảo có độ bền tốt để chống chịu lại sự phá hủy của hỏa lực chiến tranh, môi trường trong thời gian đủ lâu.

Từ cách đây hơn 2000 năm, các binh sĩ La Mã đã sử dụng một sợi dây buộc một miếng da có khắc các thông tin về tên tuổi và binh đoàn của người dùng có tên gọi là Signaculum. Những dây da này sẽ được đeo trên cổ binh sĩ để phục vụ công tác xác định thương vong, tử sĩ hậu chiến. Trong thời phong kiến, cũng đã từng có thời gian quân đội Trung Quốc hay Nhật Bản đeo những tấm thẻ bài bằng tre cũng nhằm mục đích trên. Ngoài việc đeo vào cổ, một số binh sĩ cũng đã tự sử dụng những miếng vải thêu tên tuổi, quê quán khâu trực tiếp vào quần áo hoặc bỏ vào những lọ kín mang theo người nhằm phục vụ công tác nhận dạng.

Bắt đầu từ chiến tranh Thế giới thứ nhất, các nước đã dần thống nhất trong việc sử dụng thẻ bài bằng kim loại bền như nhôm, thép không rỉ được dập các thông tin về tên tuổi người lính, mã hiệu của họ. Sau chiến tranh Thế giới thứ 2, trong quân đội hơn 30 nước bao gồm Anh, Mỹ cho đến Liên Xô, các thẻ bài này đã dần được sử dụng đại trà, giúp ích rất nhiều cho công tác xác định thương binh, tử sĩ, giải quyết chế độ và hạn chế rất nhiều những trường hợp mất tích hay liệt sĩ vô danh. Từ việc chỉ lưu tên tuổi, đơn vị, các thẻ bài hiện đại còn được dập thêm một số thông tin khác như nhóm máu, tôn giáo… của binh sĩ để phục vụ công tác cấp cứu trên chiến trường cũng như đối xử tù binh tuân thủ công ước Geneva về tù binh chiến tranh.

Tham vọng của Trung Quốc

Không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ lưu thông tin đơn thuần, mới đây, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc PLA đã nâng vai trò của thẻ bài lên một tầm cao mới nhằm đồng nhất hóa hệ thống quản lý binh sĩ với hệ thống quân y, hậu cần và tài chính quân đội của mình.

Cụ thể, từ tháng 11/ 2013, được sự cho phép của Quân ủy Trung ương Trung Quốc, Tổng cục Hậu cần cũng như các Cục Hậu cần quân chủng của Trung Quốc đã phối hợp với nhau để nghiên cứu ra một hệ thống nhận dạng quân sự mới, với rất nhiều tham vọng. Hệ thống này sử dụng các tiến bộ của công nghệ số không chỉ giúp xác định danh tính, đơn vị của binh sĩ, đảm bảo bảo mật thông tin bằng mã hóa công nghệ cao mà còn lưu các thông tin y tế, theo dõi trực tuyến tình trạng sức khỏe, vị trí của binh sĩ. Thậm chí, hệ thống này còn có thể được sử dụng như một phương tiện quản lý tài chính, cho phép các binh sĩ nhận lương, trợ cấp cũng như thanh toán phi tiền mặt, thanh toán trực tuyến…

Sau hàng loạt nghiên cứu và thử nghiệm cấp độ nhỏ, cho đến tháng 8/2017, họ đã gặt hái được những thành công đầu tiên và sẵn sàng biên chế hệ thống thẻ bài điện tử mới cho phép quản lý tối ưu tới từng binh lính, đáp ứng được yêu cầu của chiến trường tương lai cũng như đồng bộ, đơn giản hóa công việc hậu cần ở quy mô lớn, giúp tiết kiệm được công sức cũng như những khoản tiền lớn cho ngân sách, đồng thời nâng cao năng lực phối hợp chiến đấu của PLA lên tầm cao mới.