Thêm 1 ngày nghỉ lễ… tăng thêm nỗi lo năng suất lao động

Tại Quyết định 260/QĐ-LĐTBXH về việc triển khai thực hiện Đề án "Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động trong các loại hình doanh nghiệp năm 2019", trong nhiều nội dung Bộ LĐ-TB-XH lấy ý kiến có nội dung bổ sung thêm ngày nghỉ lễ Tri ân người có công (27/7 dương lịch).

Việc bổ sung ngày nghỉ lễ Tri ân người có công sẽ được hiện thực hóa khi Quốc hội bổ sung nội dung mới này vào Bộ Luật Lao động 2012.

Hai vấn đề đề nghỉ lễ và Tri ân gắn với nhau để biện giải việc bổ sung thêm ngày nghỉ dường như không ăn khớp với nhau bởi đi làm hay nghỉ không liên quan đến chính sách đền ơn đáp nghĩa hay tri ân. Thực tế qua đề xuất nghỉ lễ đặt ra vấn đề chưng ta chưa có một chuẩn mực hay một tiêu chí cụ thể nào để chọn ngày nghỉ.

Việt Nam có rất nhiều ngày lễ, kỷ niệm như ngày Thầy thuốc Việt Nam, ngày Nhà giáo Việt Nam, ngày Báo chí cách mạng Việt Nam..., vậy phải tính thế nào để tri ân?

Trong cơ chế thị trường, đặc biệt là từ kinh nghiệm của các nước tiên tiến, không nên đưa ra quá nhiều ngày nghỉ. Nghỉ quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến sản xuất của các doanh nghiệp, hạ thấp năng suất của người lao động.

Thời gian chính là sản phẩm, ở các nước nghỉ một ngày đã rất khó khăn vì như thế giảm biết bao nhiêu sản lượng sản phẩm. Việt Nam xác định lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm nhưng lại không chú ý đến điều này, đặc biệt không tiết kiệm, không biết quý thời gian thì rất không nên.

Hiện chưa có so sánh cụ thể số ngày nghỉ chính thức Việt Nam so với các nước nhưng dễ nhận thấy các ngày nghỉ chúng ta kéo dài do nghỉ bù. Điển hình ngay trong tháng 4/2019, theo luật công nhân người lao động nghỉ thêm 3 ngày gồm 1 ngày 10/3 và hai ngày 30/4 và 1/5.

Tuy nhiên do những ngày nghỉ trên rơi vào cuối tuần nên riêng trong tháng 4 số ngày nghỉ gắn với ngày Giỗ tổ Hùng Vương, ngày Giải phóng miền Nam, Quốc tế Lao động tăng lên 8 ngày.

Mặt khác, đề xuất thêm ngày nghỉ lễ Tri ân người có công (27/7 dương lịch) mới đứng trên quan điểm của công chức, những người hưởng lương từ ngân sách, từ tiền thuế của người dân. Còn phía doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài FDI họ sẽ khó chấp nhận.

Đáng lo ngại hơn sau những ngày nghỉ người lao động thường khó bắt nhịp ngay vào làm việc tâm lý “tháng Giêng là tháng ăn chơi”, "ngày rộng tháng dài”…

Điều này cần thay đổi, nhất là khi nền kinh tế đã hội nhập. Một đất nước bị đình trệ y rất nguy hiểm, dù nghỉ làm việc nhưng người ta vẫn phải tiêu dùng và nếu hạch toán kinh tế như vậy thì không được. Do đó, phải làm cho người dân luôn luôn bận rộn, cảm thấy phải đem sức làm việc và phải khiến điều ấy trở thành một thói quen, một tác phong.

Tại châu Á, Trung Quốc là quốc gia có số ngày nghỉ lễ nhiều bậc nhất, với 2 kỳ nghỉ dài là nghỉ Tết Nguyên đán và Quốc khánh. Đây được gọi là "Tuần lễ vàng" (Golden Week), do chi tiêu dịp này thường tăng vọt, bất chấp sản xuất đi xuống.

Viện Quan hệ Australia - Trung Quốc thuộc Đại học Công nghệ Sydney đã nhiều năm nghiên cứu về vấn đề này cho thấy, GDP Trung Quốc giảm 25% quý I mỗi năm do Tết Nguyên đán..

Tại Philippines, một báo cáo của Cục Tình trạng Lao động (BWC) cho thấy nước này có nhiều ngày nghỉ lễ hơn ít nhất 8 quốc gia châu Á, chỉ sau Trung Quốc.

Tổ chức phi lợi nhuận Makati Business Club (MBC) trích số liệu từ Hiệp hội Công nghiệp Điện tử và Bán dẫn Philippines (SEIPI) cho biết năm 2014, các ngày nghỉ lễ của Philippines đã khiến ngành điện tử thiệt hại 1,2 tỷ peso (26,7 triệu USD) mỗi ngày. Tổng cộng năm 2014, ngành này mất 533,9 triệu USD cho 20 ngày nghỉ lễ.