Đây là câu hỏi được nhiều chuyên gia giao thông đặt ra trước việc TP HCM dự định thu phí ôtô vào trung tâm để hạn chế ùn tắc giao thông.
thu-phi-o-to-vao-trung-tam-phi-thu-duoc-de-lam-gi-roi-vao-tui-ai
Thu phí ô tô đi vào trung tâm TP HCM đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Ảnh Báo Tuổi Trẻ 

Những ngày qua, đề xuất thu phí ô tô đi vào trung tâm TP HCM đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Theo đề xuất, mức thu phí ôtô sẽ từ 40.000-60.000 đồng/lượt xe tùy theo loại ôtô, xe tải, xe chở khách nhỏ hoặc lớn. Không thu phí đối với xe buýt và xe công vụ.

Theo Sở Giao thông vận tải TP HCM, đề xuất lập thu phí ôtô vào trung tâm thành phố là một trong số các giải pháp cấp bách nhằm kéo giảm tình trạng ùn tắc giao thông.

Tuy nhiên tại hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo "Thu phí ôtô vào trung tâm thành phố để hạn chế ùn tắc giao thông" do Ủy ban Mặt trận tổ quốc TP HCM tổ chức, nhiều ý kiến các chuyên gia cho rằng, dự định thu phí ôtô vào trung tâm để hạn chế ùn tắc giao thông của TP HCM là thiếu căn cứ pháp lý.

Luật sư Trương Thị Hoà cho rằng dự thảo chưa có đủ cơ sở pháp lý: Luật pháp quy định chỉ có 3 loại phí, trong đó không có phí chống ùn tắc giao thông. Luật mới có hiệu lực từ tháng 1/2017, bây giờ lại bổ sung thêm phí chống ùn tắc là không nên.

Ông Đồng Văn Khiêm - thành viên hội đồng tư vấn phản biện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP HCM cũng đề nghị thành phố cân nhắc kỹ trước khi thực hiện dự định này, phải có sự đồng thuận cao từ người dân.

"Nguyên nhân ùn tắc được xác định là do ý thức của người tham gia giao thông. Nếu người dân nào cũng đi đúng luật thì không có ùn tắc giao thông. Vì vậy, thành phố cần xác định mục tiêu thay đổi ý thức của người dân. Mục đích chính là giảm ùn tắc giao thông chứ không phải thu phí", ông Khiêm nhấn mạnh.

PGS.TS Nguyenthientong
PGS Nguyễn Thiện Tống cho rằng, vấn đề chính là việc sử dụng nguồn tiền phí thu của ô tô khi đi vào trung tâm như thế nào, ai quản lý?

Chung quan điểm ở góc nhìn một người nghiên cứu giao thông tại TP HCM , trao đổi với phóng viên PGS.TS Nguyễn Thiện Tống – Trường Đại học Bách khoa TP HCM cho biết, thu phí ô tô vào trung tâm thành phố không phải là đề xuất mới của TP HCM, trên thế giới nhiều nước đã áp dụng cách làm này.

“Mục tiêu của việc thu phí ô tô vào trung tâm thành phố không chỉ là việc giảm ùn tắc giao thông mà vấn đề chính giảm ô nhiễm môi trường do khí thải phương tiện ô tô gây ra. Mặt khác khi thu phí ô tô vào trung tâm nhằm khuyến khích người dân đi phương tiện công cộng”, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống cho biết.

Tuy nhiên PGS Nguyễn Thiện Tống cho rằng, vấn đề chính là việc sử dụng nguồn tiền phí thu được như thế nào, ai quản lý?

“Tiền phí thu được để làm gì, có giúp giảm ùn tắc giao thông không hay lại đưa vào ngân sách để chi tiêu sử dụng chung giống như việc tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu. Ai quản lý, và thu phí như thế nào”, PGS Nguyễn Thiện Tống đặt vấn đề.

Theo PGS Nguyễn Thiện Tống để thu phí ô tô vào trung tâm thành phố HCM cơ quan quản lý phải trả lời được 5 câu hỏi sau:

Thứ nhất mức thu phí, hiện mức thu đưa ra từ 40.000-60.000 đồng/lượt là chưa phù hợp bởi cần phân biệt giữa các quận. Ở đâu có hạ tầng giao thông chật hẹp, lượng xe nhiều thu cao, ở đâu ít phải thu giảm.

Mặt khác mức thu giữa người dân sống nội thành có ô tô và người dân bên ngoài đi vào trung tâm cũng phải khác.

Thứ hai cách thu phí. Nếu để thu phí mà phải xây dựng trạm sẽ khiến ùn tắc ở các trạm giống như BOT hiện nay. Mặt khác, ai vận hành việc thu phí, liệu có nảy sinh thêm biên chế, thêm ngân sách chi trả cho nhân viên thu phí hay không?.

Nếu không xây trạm thu phí phải có cách thu phí tự động qua thẻ tín dụng ngân hàng, qua thu phí tự động. Như vậy cần tiền để đầu tư nền tảng hạ tầng.

Thứ ba việc thu phí ô tô liệu có làm giảm ùn tắc giao thông khi đi vào thành phố hay không. Khi quyết định thu phí ô tô nhằm giảm ùn tắc giao thông tại TP HCM có nghĩa dư luận mặc nhiên hiểu ùn tắc giao thông tại thành phố này là do ô tô. Vậy nhận định, kết luận này dựa vào đâu, có nghiên cứu cụ thể nào?

Thứ tư, muốn giảm ùn tắc giao thông phải hạn chế phương tiện cá nhân, như vậy nếu thu phí ô tô người dân chuyển sang đi xe máy thì mật độ giao thông có khi không giảm, mà lại tăng. Như vậy mục tiêu giảm ùn tắc không đạt được.

Thứ năm, muốn hạn chế phương tiện cá nhân thì hệ thống giao thông công cộng như xe buýt, Metro, tàu điện ngầm phải hiện đại, tiện lợi, đảm bảo phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Tóm lại, theo PGS Nguyễn Thiện Tống để việc thu phí ô tô vào trung tâm được dư luận, người dân ủng hộ Sở Giao thông vận tải TP HCM phải làm rõ một loạt các vấn đề nêu trên.

 

Hiến kế 'vụ' BOT Cai Lậy: Nhà nước bỏ tiền mua lại trạm thu phí

Đó là một trong số những giải pháp mà chuyên gia kinh tế Nguyễn Chí Hiếu đề xuất để giải quyết vấn đề "BOT Cai Lậy" nói riêng và các BOT khác.
 

Hà Nội tăng phí thuê vỉa hè, tăng giá gửi xe: Tiền vào túi ai?

“Ai hưởng lợi từ việc thu quá giá như vậy? Chỉ có người hoạt động trái phép hưởng lợi, còn người dân không được hưởng gì. Theo tôi, thành phố phải dứt khoát quy hoạch lại các điểm đỗ xe tĩnh và chấn chỉnh các hoạt động trái phép”, đại biểu Nguyễn Hoài Nam kiến nghị.  
 

Có hay không việc ‘vẽ’ ra kết quả khảo sát ý kiến người dân để ban hành chính sách?

Khi đưa ra bất kỳ một chính sách, một dự án lớn có tác động đến người dân thì một trong những việc quan trọng là phải khảo sát ý kiến của đối tượng chịu tác động. Tuy nhiên việc này được tiến hành như thế nào, có được công khai, đáng tin cậy hay không khi mà sau những quyết sách đó người dân lại phản đối.