Theo ông Bùi Danh Liên con số hơn 22.000 tỷ đồng thu “thừa” tại dự án BOT giao thông cho thấy cần xem xét trách nhiệm của bộ, ngành liên quan đến việc quản lý, giám sát thu phí BOT.
thu-thua-bot
Trạm thu phí của dự án Tuyến tránh Cai Lậy, nhưng lại đặt tại Quốc lộ 1 thuộc xã Bình Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang khiến nhiều lái xe phản đối suốt thời gian qua. Ảnh Báo Người Lao Động.

Tại Báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về tăng cường các biện pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm năm 2017 của Kiểm toán Nhà nước, Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc cho biết, tính đến hết tháng 9/2017, Kiểm toán Nhà nước đã thực hiện kiểm toán 22 dự án về quản lý đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo hình thức đối tác công tư của Bộ Giao thông vận tải (dự án BOT giao thông).

Kiểm toán Nhà nước kiến nghị giảm thời gian thu phí 62 năm 8 tháng tại 22 dự án BOT giao thông này, tương ứng giảm doanh thu 22.237,6 tỷ đồng.

Cũng theo kết quả báo cáo, Kiểm toán Nhà nước phát hiện có 6 trong số 52 trạm thực hiện thu phí trước 14 năm 6 tháng, trong khi chưa đủ điều kiện thu phí, thu phí trước thời điểm dự án hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng.

Cùng với đó, toàn quốc có 31 trong tổng số 87 trạm thu phí trên cùng tuyến không đảm bảo khoảng cách tối thiểu giữa 2 trạm 70 km.

Trao đổi với PV ông Bùi Danh Liên – Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội cho biết, việc Kiểm toán Nhà nước kiểm tra phát hiện các dự án đề xuất thu phí nhiều hơn so với tính toán thực lên đến 22.237 tỷ đồng chứng tỏ dự án BOT giao thông đang ngày càng bộc lộ những bất cập.

“Chỉ kiểm tra 22 dự án đã phát hiện số tiền thu “thừa” nhiều như vậy nếu kiểm tra hết tất cả các dự án BOT giao thông con số sẽ tăng lên bao nhiêu. Số tiền hơn 22.000 tỷ đồng nếu không bị phát hiện sẽ rơi vào túi doanh nghiệp”, ông Liên cho biết.

bui-danh-lien-thu-thua-bot
ông Bùi Danh Liên cho rằng, cần phải làm rõ trách nhiệm bộ, ngành trong việc thu "thừa"hơn 22.000 tỷ đồng tại các dự án BOT giao thông

Theo ông Liên trong việc thu “thừa” phí BOT cần xem xét trách nhiệm của Bộ Tài chính, Bộ Giao thông Vận tải trong việc phê duyệt, giám sát thu phí.

“Điều quan trọng mà người dân quan tâm lúc này là sau khi phát hiện những bất cập về thu phí tại các dự án BOT thì mức mức BOT liệu có giảm hay không, có đặt lại trạm thu phí BOT không đảm bảo khoảng cách không”, ông Liên nói.

Cũng theo ông Bùi Danh Liên bức xúc nhất của người dân hiện nay là điểm đặt trạm thu phí, trong đó có dự án BOT giao thông xây dựng chỗ này nhưng trạm thu phí lại đặt chỗ khác dẫn đến người dân dù không đi 1km đường BOT nào nhưng vẫn phải trả phí.

Ông Liên cho rằng, phía chủ đầu tư khi đề xuất xin đặt vị trí trạm thu phí thì họ đã tính toán để thu được nhiều phí nhất.

Vì thế trách nhiệm trong việc cho phép điểm đặt trạm thu phí BOT thuộc cơ quan quản lý nhà nước gồm Bộ Giao thông vận tải, chính quyền địa phương.

Ngày 6/9/2017, Thanh tra Chính phủ đã công khai Kết luận thanh tra việc chấp hành quy định của pháp luật trong việc thực hiện một số dự án đầu tư theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) trong lĩnh vực giao thông, môi trường tại Bộ GTVT.

Kết luận của Thanh tra Chính phủ chỉ rõ từ khi triển khai đầu tư theo hình thức hợp đồng BT, BOT trong lĩnh vực giao thông đến nay, với hơn 70 dự án đã được thực hiện mà không lựa chọn được nhà đầu tư nào theo hình thức đấu thầu. 100% là chỉ định thầu với lý do chỉ có một nhà đầu tư tham gia.

Theo ông Trần Quốc Thuận - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội những bất cập tồn tại ở các dự án BOT giao thông được Kiểm toán Nhà nước đưa ra chứng tỏ những bức xúc của người dân ở các trạm thu phí BOT không phải là không có cơ sở.

“Những bất cập BOT giao thông chỉ ra trách nhiệm cơ quan quản lý nhà nước khi phê duyệt dự án. Tuy nhiên đến nay chưa có cơ quan quản lý nhà nước nào chịu trách nhiệm về tồn tại dự án BOT giao thông đây là bất cập”, ông Thuận cho biết.

Theo ông Thuận, về phân cấp quản lý thì Bộ Giao thông vận tải chịu trách nhiệm cao nhất với dự án BOT giao thông, cùng với đó là lãnh đạo các tỉnh, thành phố.

“Ai cũng thấy rõ vấn đề nhưng để xử lý không dễ bởi cơ chế, thể chế chúng ta hiện nay đang chồng chéo chưa rõ ràng. Để thực hiện được phải thay đổi căn nguyên vấn đề, xử lý từ gốc rễ.

Do đó cần có quy định cụ thể chỉ rõ trách nhiệm của đơn vị phê duyệt dự án, đơn vị thẩm định dự án từ đó khi xảy ra sai phạm mới dễ xử lý”, ông Thuận đề nghị.

Trong khi đó TS Nguyễn Xuân Thủy - nguyên Giám đốc nhà xuất bản Giao thông, người có nhiều năm nghiên cứu giao thông đô thị nhận định: “Vừa qua làm đường BOT nhưng tràn lan, phát triển thiếu quản lý, thiếu nguyên tắc và quy hoạch.

Nhiều người không hiểu thì hoan nghênh, ủng hộ nên nở rộ làm đường BOT một cách lộn xộn, thiếu khoa học”.

Theo Tiến sĩ Thủy cái thiếu hiệu nay là không có nguyên tắc đường nào được làm BOT. Đáng lẽ phải có nguyên tắc chỉ rõ đường nào được làm BOT, đường nào không, thậm chí phải được Quốc hội thông qua.

Trên một hướng đi nếu có hai đường trở lên thì làm đường BOT để người dân được lựa chọn đi đường BOT hay không, chứ không phải làm BOT trên tuyến đường độc đạo rồi bắt buộc người dân phải đi”, ông Thủy nói.

 

Giảm mức thu phí BOT: Vấn đề chỉ là thu nhanh hay chậm

Theo các chuyên gia giao thông, chuyên gia pháp lý, việc giảm mức thu phí BOT nhưng kéo dài thời gian thu phí về bản chất nhà đầu tư chỉ chuyển từ thu nhanh sang thu chậm và người dân không được hưởng lợi.
 

Bộ Giao thông chờ kết luận kiểm toán để chốt thu phí lại ở BOT Cai Lậy

Khẳng định không thể di dời BOT Cai Lậy nhưng Bộ GTVT vẫn chưa thể chốt thời gian thu phí trở lại. Cơ quan này còn cần kết luận của Kiểm toán Nhà nước.
 

Tiết lộ về những ngân hàng đang 'găm' vốn tại dự án BOT

Những vụ lùm xùm ở trạm BOT Cai Lậy (Tiền Giang), trạm BOT Hạc Trì, Việt Trì (Phú Thọ)... chắc chắn đã khiến không ít ngân hàng ám ảnh, khi nhà đầu tư chấp nhận rủi ro, còn ngân hàng lo chô 'bầu sữa vốn'.