ECMO là gì? Phương pháp tim phổi nhân tạo hoạt động như thế nào?

Tiện ích

Kết quả xổ số

Giá vàng

Thời tiết

Phim chiếu rạp

Vé máy bay

Vé tàu

Thứ bảy, 21/03/2020, 10:10 AM
  • Click để copy

Tìm hiểu về ECMO - Phương pháp tim phổi nhân tạo

Các bệnh nhân suy hô hấp nặng trong đợt đại dịch Covid-19 được điều trị ECMO. Vậy, ECMO là gì? Phương pháp tim phổi nhân tạo là gì?

Hệ thống máy hỗ trợ ECMO trong thực tế.

Hệ thống máy hỗ trợ ECMO trong thực tế.

ECMO hay còn gọi là phương pháp tim phổi nhân tạo là phương pháp oxy hóa qua màng ngoài cơ thể. Phương pháp này sử dụng một hệ tuần hoàn nhân tạo để thay thế các cơ quan tuần hoàn trong cơ thể trong trường hợp bệnh nhân bị suy tuần hoàn hoặc suy hô hấp nặng.

Để hiểu rõ ECMO là gì, trước hết cần tìm hiểu về tuần hoàn ngoài cơ thể và những bệnh phải sử dụng phương pháp ECMO.

Tuần hoàn ngoài cơ thể là một kỹ thuật nhằm thay thế tạm thời chức năng tim và phổi. Kỹ thuật này được dùng khi cần phải thực hiện các ca phẫu thuật sửa chữa hoặc thay thế các cấu trúc tim mạch hoặc mạch máu lớn trong cơ thể. Để tiến hành được kỹ thuật tuần hoàn ngoài cơ thể (Cardiopulmonary bypass – CPB) cần đến máy tim phổi nhân tạo và nhóm chuyên gia riêng.

Trong khi đó, CPB là một hệ thống nửa kín. Hệ thống có thể thay thế hoàn toàn chức năng tim phổi của bệnh nhân. Thực hiện được việc này nhờ vào hệ thống bơm phối hợp với hệ thống trao đổi khí được nối với bồn chứa ống dẫn, cannula và tim của bệnh nhân.

ECMO cũng là một trong những phương pháp hỗ trợ trao đổi oxy qua hệ tuần hoàn ngoài cơ thể.

Hiện nay, ECMO được sử dụng trong trường hợp bệnh nhân bị sốc tim do nhồi máu cơ tim, viêm cơ tim cấp; bị ngộ độc các chất ức chế cơ tim; ngừng tuần hoàn; giảm oxy máu nặng; ứ đọng cacbonic máu nguy hiểm.

ECMO là gì?

Cơ chế hoạt động của ECMO.

Cơ chế hoạt động của ECMO.

ECMO là phương pháp oxy hóa qua màng ngoài cơ thể. Phương pháp này sử dụng một hệ tuần hoàn ngoài để thực hiện quá trình trao đổi oxy ở bên ngoài của cơ thể nhằm hỗ trợ và duy trì chức năng sống ở các bệnh nhân suy tuần hoàn hoặc suy hô hấp nặng.

Đối tượng cần sử dụng ECMO là những bệnh nhân mắc bệnh lý nặng, có nguy cơ ngừng hô hấp hoặc ngừng tuần hoàn, đe dọa đến tính mạng.

Các chỉ định của ECMO

- Chỉ sử dụng ECMO khi  phổi không có đủ khả năng cung cấp oxy cho cơ thể ngay cả khi đã cho hỗ trợ thở máy oxy ví dụ như trường hợp viêm phổi nặng có biến chứng suy hô hấp, hay bệnh nhân chẩn đoán phù phổi cấp kèm theo biểu hiện suy hô hấp nặng...

- Phổi không thể thải trừ carbon dioxide ngay cả khi đã có sự hỗ trợ từ máy thở.

- Hoạt động bơm của tim không đủ cung cấp máu cho cơ thể.

- Hoặc có thể chỉ định áp dụng cho những trường hợp bị bệnh lý về tim phổi và đang trong thời gian chờ nội tạng để được cấy ghép.

Cấu tạo hệ thống máy tim phổi nhân tạo

Một hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể ECMO bao gồm:

- Ống cannula, là thông tiếp cận mạch máu

- Ống dẫn máu có tráng phủ heparin để tránh làm đông máu trong quá trình hoạt động ECMO.

- Màng trao đổi oxy: được cấu tạo bởi hàng ngàn các sợi rỗng cho phép các tế bào hồng cầu đi vào và tiếp xúc gần với khí lưu thông.

- Bơm máu: có thể là dạng bơm trục lăn hoặc bơm ly tâm. Các nghiên cứu đã chỉ ra dùng bơm ly tâm sẽ thích hợp hơn đối với hệ tuần hoàn ngoài cơ thể do nó ít gây tan máu hơn bơm trục lăn.

- Bộ trao đổi nhiệt nhằm giữ ấm cho máu khi nó đi qua hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể, tránh xảy ra hiện tượng mất nhiệt khi dòng máu ngoài cơ thể lớn.

Quá trình trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể

Hệ thống ECMO được kết nối với cơ thể bệnh nhân qua các ống cannula được đặt trong các động mạch, tĩnh mạch lớn ở chân, cổ và ngực.

Đầu tiên, hệ thống máy ECMO lấy máu từ cơ thể bệnh nhân bơm qua màng trao đổi oxy của hệ thống phổi nhân tạo.

Tại đây, dịch thẩm tách chạy xung quanh màng tạo nên sự chênh lệch về áp suất thẩm thấu và nồng độ là điều kiện để diễn ra quá trình trao đổi dịch và các chất hòa tan. Trong quá trình này, máu được bổ sung Oxy và giúp đào thải bớt carbon dioxide ra ngoài.

Sau đó, bằng việc sử dụng một lực bơm bằng với sức co bóp của tim, ECMO lại giúp đưa máu đã qua trao đổi khí và chất trở về với hệ tuần hoàn của cơ thể.

Có hai cấu hình trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể là tĩnh mạch-tĩnh mạch và tĩnh mạch-động mạch. Cấu hình tĩnh mạch - động mạch được sử dụng nhằm đảm bảo cả về trao đổi khí và hỗ trợ huyết động. Còn cấu hình tĩnh mạch-tĩnh mạch sử dụng chủ yếu để đảm bảo nhu cầu về oxy và thể tích tuần hoàn cho cơ thể.

Một số nguy cơ biến chứng có thể xảy ra ở những bệnh nhân sử dụng ECMO

Trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể có thể dẫn đến một số biến chứng bao gồm:

- Xuất huyết có thể xảy ra ở các bộ phận khác nhau trong cơ thể như não, phổi và đôi khi là xuất huyết ở tại các vị trí đặt ống thông. Điều này xảy ra do việc sử dụng thuốc chống đông trong quá trình sử dụng ECMO. Bởi vậy cần thăm khám, xét nghiệm kỹ càng trước khi tiến hành thực hiện ECMO và theo dõi bệnh nhân sát xao trong suốt quá trình chạy máy để đảm bảo an toàn và phát hiện kịp thời các biến chứng.

- Nhiễm trùng: do là hệ thống trao đổi oxy bên ngoài màng cơ thể và được nối trực tiếp với các mạch máu trong cơ thể nên nguy cơ nhiễm trùng là rất cao và nếu không được phát hiện xử lý kịp thời sẽ dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng huyết ảnh hưởng đến tính mạng bệnh nhân.

- Suy thận xảy ra khi hệ thống ECMO không cung cấp đủ máu cho thận, thường gặp là suy thận cấp.

- Đột quỵ: do tắc mạch hoặc do hệ thống không cung cấp và phân phối đủ máu cho một số vùng trên não.

- ECMO cũng có thể gây tổn thương tại các vùng đặt ống.

Trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể ECMO là phương pháp y khoa đòi hỏi bác sĩ và kỹ thuật viên phải có chuyên môn nghiệp vụ cao mới có thể tiến hành được.

Thừa Thiên Huế đang cách ly tập trung cho 52 người

Thừa Thiên Huế đang cách ly tập trung cho 52 người

04/12/2020 18:46

Tại cơ sở cách ly tập trung của tỉnh Thừa Thiên Huế đang tiến hành cách ly cho 52 trường hợp.

Tin Covid-19 mới nhất tối 4/12: Không có ca mắc mới, 17.238 người đang cách ly

Tin Covid-19 mới nhất tối 4/12: Không có ca mắc mới, 17.238 người đang cách ly

04/12/2020 18:13

Tin Covid-19 mới nhất tối 3/12 cho biết, đã tròn 24 giờ Việt Nam không ghi nhận ca mắc bệnh mới. Số người đang cách ly hiện tăng lên 17.238 người.

Cập nhật sức khỏe nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines cùng 3 ca bệnh Covid-19 ở TP HCM

Cập nhật sức khỏe nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines cùng 3 ca bệnh Covid-19 ở TP HCM

04/12/2020 14:00

Trong số 4 trường hợp mắc Covid-19, chỉ có nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines (bệnh nhân 1342) đang có biểu hiện triệu chứng của bệnh.

Tin mới nhất về tình hình dịch bệnh COVID-19 tại TP. Hồ Chí Minh ngày 4/12

Tin mới nhất về tình hình dịch bệnh COVID-19 tại TP. Hồ Chí Minh ngày 4/12

04/12/2020 13:59

Tin mới nhất về tình hình dịch bệnh COVID-19 tại TP. Hồ Chí Minh ngày 4/12 cho biết, hiện TP có 1.743 người đang cách ly tập trung.

Tin mới nhất dịch Covid-19 ở TP HCM: Còn 188 người chờ kết quả xét nghiệm

Tin mới nhất dịch Covid-19 ở TP HCM: Còn 188 người chờ kết quả xét nghiệm

04/12/2020 11:01

Tin mới nhất Covid-19 hôm nay 4/12 them Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật sáng 4/12 thông báo 2.344 người xét nghiệm âm tính, còn 9 trường hợp F1 và 179 F2 đang đợi kết quả.

Dừng hoạt động tập trung đông người, thần tốc truy vết F1, F2 ca bệnh Covid-19 ở TP HCM

Dừng hoạt động tập trung đông người, thần tốc truy vết F1, F2 ca bệnh Covid-19 ở TP HCM

04/12/2020 06:13

Công văn khẩn yêu cầu thực hiện nghiêm túc, mạnh mẽ, thần tốc truy vết mọi đối tượng F1, F2 của các ca lây nhiễm mới phát hiện, với tinh thần cao nhất, đạt kết quả tối đa, không để lây lan vòng 3.

Chủ tịch TP HCM đề nghị khởi tố bị can với bệnh nhân 1342

Chủ tịch TP HCM đề nghị khởi tố bị can với bệnh nhân 1342

04/12/2020 06:03

Chủ tịch TP HCM Nguyễn Thành Phong đề nghị khởi tố bị can với bệnh nhân 1342 (nam tiếp viên Vietnam Airlines làm lây Covid-19 ra cộng đồng).

Nam tiếp viên hàng không làm lây lan COVID-19 có dấu hiệu mệt mỏi, sốt ho

Nam tiếp viên hàng không làm lây lan COVID-19 có dấu hiệu mệt mỏi, sốt ho

03/12/2020 19:08

Theo Giám đốc Sở Y tế TPHCM, hiện bệnh nhân 1342 (tiếp viên hàng không Vietnam Airlines) có dấu hiệu mệt mỏi, sốt ho và đau họng.

Công bố kết quả xét nghiệm 852 người tiếp xúc gần F1 ca nhiễm Covid -19 ở TP HCM

Công bố kết quả xét nghiệm 852 người tiếp xúc gần F1 ca nhiễm Covid -19 ở TP HCM

03/12/2020 18:53

Chiều ngày 3/12, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.Hồ Chí Minh (HCDC) Công bố kết quả xét nghiệm 852 người tiếp xúc gần F1 ca nhiễm Covid -19