'Tố' Bamboo giành phi công Vietnam Airlines chưa sẵn sàng với kinh tế thị trường

Bamboo Airways và Vietnam Airlines đang làm nóng câu chuyện về lao động chất lượng cao trong ngành hàng không. Trong văn bản được cho của Vietnam Airlines báo cáo Bộ Giao thông Vận tải, Hãng hàng không quốc gia Việt Nam “tố” Bamboo Airways giành giật phi công của hãng.

Ngay khi Bamboo Airways “nhặt” được văn bản photo được cho là của Vietnam Airlines. Bamboo Airways cũng gửi văn bản tới Bộ Giao thông Vận tải cho rằng Vietnam Airlines “chơi xấu” mình khi có văn bản báo cáo sai sự thật.

Trải lời câu hỏi của phóng viên tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2019, ông Nguyễn Nhật, Thứ trưởng Bộ GTVT xác nhận Vietnam Airlines có gửi văn bản báo cáo về tình trạng phi công của hãng xin nghỉ chuyển sang Bamboo Airways là có thật.

Thừa nhận khó giữ người do lương phi công không thể chạy đua với các hãng tư nhân ông Dương Trí Thành – Tổng giám đốc Vietnam Airlines cho biết, mức lương của phi công Việt Nam đang được đẩy dần lên bằng khoảng 75% phi công nước ngoài, cao nhất là 300 triệu/tháng; chế độ bảo hiểm sức khỏe phi công đang áp dụng mức 100 triệu đồng/năm; bảo hiểm hưu trí tự nguyện 300 triệu đồng/năm. Trung bình, phi công Việt Nam đạt mức thu nhập hằng tháng khoảng 150 triệu đồng.

So với mặt bằng chung, đây là mức thu nhập "mơ ước" nhưng trong bối cảnh hàng không cạnh tranh ngày càng gay gắt như hiện nay, các phi công đòi hỏi mức thu nhập cao hơn và lãnh đạo Vietnam Airlines cũng hiểu rõ điều đó.

Tuy nhiên, Vietnam Airlines dù đã là công ty cổ phần, nhưng bản chất vẫn hoạt động theo các quy định của doanh nghiệp nhà nước. Cho đến nay, tổng quỹ lương từ lao động đặc thù đến lao động thông thường đều phải áp dụng theo đúng chính sách quy định. Kể cả trong trường hợp công ty có năng lực tài chính, cũng không thể linh hoạt tăng lương cho phi công.

Như vậy nút thắt chính của Vietnam Airlines chính là câu chuyện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Có chuyên gia khẳng định nếu nếu nhà nước thoái vốn hoàn toàn tại Vietnam Airlines chắc chắn sức hút cổ phiếu VNA sẽ lớn hơn rất nhiều, giá cổ phiếu cũng tăng.

Trong khi hiện nay dù là doanh nghiệp cổ phần nhưng thực tế nhà nước vẫn chiếm cổ phần trên 75%, về cơ bản quản lý, cơ chế Vietnam Airlines vẫn như doanh nghiệp nhà nước. Trong bối cảnh đó Vietnam Airlines khó thể cạnh tranh sòng phẳng với các hãng tư nhân.

Mặt khác, nhắc đến kinh tế thị trường có nghĩa nói đến tự do trong quan hệ mua bán, trao đổi, hợp tác. Kinh tế thị trường cũng có nghĩa không có bảo hộ, không phân biệt nhà nước hay tư nhân.

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam tiến đến kinh tế thị trường những doanh nghiệp nhà nước như Vietnam Airlines buộc phải thích nghi hoặc bị loại ra khỏi cuộc chơi. Nhà nước không thể can thiệp bảo hộ chỉ vì doanh nghiệp nhà nước.

Trong câu chuyện “giành giật” phi công nếu Vietnam Airlines không chứng minh được hành động lôi kéo nhân lực của Bamboo Airways thì việc phi công nghỉ việc ở Vietnam Airlines trách nhiệm sẽ chỉ được giải quyết giữa Vietnam Airlines và phi công của mình dựa trên bản hợp đồng hai bên đã kí, không thể buộc tội Bamboo Airways giành giật phi công.

Đồng thời Vietnam Airlines nên tập quen với tính cạnh tranh của nền kinh tế thị trường, đừng nên giữ lại cách thức hay cái gì đó là duy nhất, là từ nhà nước mà thỏa sức đòi độc quyền mọi thứ.

Trước đó đã có rất nhiều thông tin liên quan đến việc đội ngũ phi công Vietnam Airlines bất bình với các chính sách đãi ngộ, lương thưởng của hãng hàng không quốc gia Việt Nam.

Giữa năm 2018, cho rằng Vietnam Airlines gây khó không cho nghỉ việc, nếu nghỉ phải bồi thường số tiền lớn, một nhóm phi công đã gửi đơn cầu cứu tới các cơ quan chức năng. Đơn kiến nghị với 16 chữ ký trực tiếp gửi đến Phó thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình.

Các phi công của Vietnam Airlines nói rằng hãng hàng không quốc gia đang vi phạm Luật Lao động, môi trường làm việc không đảm bảo. Cùng với đó, nhóm này cũng cho hay đang tồn tại nhiều bất cập tại hãng bay và khẳng định đã nhiều lần đối thoại với doanh nghiệp trong nhiều năm, nhưng không nhận được hợp tác.

Một môi trường doanh nghiệp có những lùm xùm câu chuyện nhân sự đến mức người lao động phải kêu cứu Chính phủ thì không chỉ khó giữ nhân sự và việc tuyển mới càng khó.

Trong diễn biến liên quan vụ việc này, khẳng định với Tri Thức Trực Tuyến, ông Trịnh Văn Quyết, Tổng giám đốc Bamboo Airways, tuyên bố hãng này không giành giật phi công của Vietnam Airlines (VNA) và yêu cầu VNA đính chính.

CEO Bamboo Airways - khẳng định hãng này "đang thừa nhân lực phi công và tiếp viên", do đó không đi giành giật với ai.

Ông Quyết nhấn mạnh: “Chúng tôi bị chơi xấu, cạnh tranh không lành mạnh. Đó không chỉ là xúc phạm cá nhân tôi mà tập thể nhân viên. Nếu Vietnam Airlines không có đính chính, tôi sẽ khởi kiện”.