Nhìn lại thương vụ Mobifone mua AVG gây thất thoát tài sản của nhà nước

Công ty Cổ phần Nghe nhìn Toàn cầu (AVG) được thành lập vào năm 2008 với số vốn ban đầu đến từ nhóm đầu tư An Viên (An Viên Group) là 1.800 tỷ đồng. Chủ tịch của AVG là ông Phạm Nhật Vũ.

AVG kinh doanh trong lĩnh vực truyền hình và phát sóng thử nghiệm lần đầu vào năm 2010. Đơn vị này cung cấp các dịch vụ truyền hình trả tiền phát trên hệ thống truyền hình số mặt đất (DTT) và truyền hình số vệ tinh (DTH).

AVG là đơn vị cung cấp dịch vụ truyền hình kỹ thuật số thứ ba tại Việt Nam có phạm vi phủ sóng toàn quốc. Doanh nghiệp này có tham vọng sẽ chấm dứt việc phát sóng analog theo chủ trương chung của Chính phủ và khán giả chỉ có thể xem truyền hình qua cáp hoặc đầu thu kỹ thuật số.

Mặc dù vậy, sau 5 năm phát sóng thử nghiệm, vào năm 2015, những tham vọng của AVG không đạt được thành công.

Bước sang năm 2016, Tổng công ty Viễn thông Mobifone bất ngờ công bố hoàn tất mua lại 95% cổ phần của Công ty CP Nghe nhìn toàn cầu (AVG).

Mục tiêu của Mobifone khi mua lại AVG là nhằm phát triển một triệu khách hàng đăng ký mới dịch vụ truyền hình trong năm 2016, nằm trong top 3 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền chiếm thị phần lớn nhất Việt Nam đến năm 2020.

Giá trị thương vụ vào cuối năm 2016 được Mobifone công bố là 8.889 tỷ đồng, số tiền này bằng 60% vốn điều lệ của Mobifone. Trong đó, 450 tỷ Mobifone vẫn chưa thanh toán cho ông Phạm Nhật Vũ.

Cũng chính tại thời điểm này, AVG chính thức bị đổi tên thành MobiTV với mục tiêu là 1 triệu khách hàng đăng ký dịch vụ truyền hình vào năm 2016, tăng gấp đôi số lượng thuê bao hiện có là 400.000 khách hàng.

Đầu tháng 8/2016, Thủ tướng chỉ đạo Thanh tra Chính phủ thanh tra toàn diện việc Mobifone mua AVG, nếu có dấu hiệu vi phạm thì chuyển cơ quan điều tra để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Tại cuộc họp của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng cuối tháng 7/2017, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đã yêu cầu ban khẩn trương thanh tra, kết luận rõ đúng sai về trách nhiệm trong dự án MobiFone mua 95% cổ phần của AVG.

Tháng 9/2017, theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, sau khi loại trừ giá trị tài sản vô hình 13.448 tỉ đồng và loại trừ nợ phải trả 1.134 tỉ đồng thì giá trị vốn chủ sở hữu của AVG tại thời điểm 31/3/2015 chỉ là 1.983 tỉ đồng (chưa tính đến việc định giá lại giá trị thực của các khoản AVG đã đầu tư tài chính ra ngoài doanh nghiệp); so với giá mua 95% cổ phần AVG là 8.889,815 tỉ đồng cho thấy nguy cơ hiện hữu thiệt hại nghiêm trọng vốn của Nhà nước tại Mobifone khoảng 7.006 tỉ đồng...

Những sai phạm của ông Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn trong việc Mobifone mua 95% cổ phần AVG được xác định là nghiêm trọng, làm thất thoát lớn tài sản của nhà nước, gây ảnh hưởng đến hoạt động và quá trình cổ phần hóa của Tổng Công ty Viễn thông Mobifone.

Ngày 2/6/2018, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã ra thông báo về Kỳ họp 26. Theo đó Ủy ban kiểm tra kết luận vụ việc MobiFone mua AVG có dấu hiệu vi phạm đối với Ban cán sự đảng Bộ Thông tin và Truyền thông trong lãnh đạo, chỉ đạo. Cụ thể, Ban cán sự đảng Bộ Thông tin và Truyền thông chấp hành chưa nghiêm nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, để Bộ Thông tin và Truyền thông và Tổng công ty Mobifone vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật trong việc thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện dự án, làm thất thoát lớn tài sản của Nhà nước; chưa kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm kết luận của Thanh tra Chính phủ về dự án trên.

Ngày 10/7/2018, Cơ quan điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án "Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng" để điều tra thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần của AVG, làm thất thoát lớn tài sản của nhà nước.

Cơ quan điều tra cũng đã quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh khám xét và bắt tạm giam ông Lê Nam Trà, nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên, nguyên Tổng giám đốc Mobifone (khi bị khởi tố đang công tác tại Văn phòng Bộ Thông tin và Truyền thông) và ông Phạm Đình Trọng, Vụ trưởng Vụ quản lý Doanh nghiệp (Bộ TT&TT).

Ông Trà và ông Trọng bị bắt để điều tra về cùng tội danh "Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng".

Ngày 14/11/2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam thêm Phó Tổng giám đốc và nguyên Tổng giám đốc Tổng Công ty viễn thông Mobifone.

Cụ thể, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam bà Phạm Thị Phương Anh, Phó Tổng giám đốc và ông Cao Duy Hải, nguyên Tổng giám đốc Mobifone.

Cả ông Hải và bà Phương Anh đều bị bắt để điều tra về tội “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Khoản 3, Điều 220 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Các quyết định khởi tố và lệnh tạm giam đã được Viện kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Thông tin và Truyền thông, ngày 18/12/2018, Tổng công ty Viễn thông MobiFone và Cty cổ phần Nghe nhìn Toàn cầu (AVG) đã ký thỏa thuận hủy bỏ, chấm dứt và thanh lí giao dịch mua bán cổ phần của MobiFone tại AVG. Như vậy, MobiFone đã hoàn toàn chấm dứt dự án mua 95% cổ phần AVG.

Đây là sự tuân thủ sau khi Văn phòng Chính phủ thông báo ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng thường trực Trương Hoà Bình tại cuộc họp về việc xử lí sau thanh tra Dự án MobiFone mua 95% cổ phần của Cty AVG, theo văn bản số 409/TB-VPCP.

Đến thời điểm hiện tại, MobiFone đã thu lại toàn bộ số tiền liên quan đến dự án là hơn 8.775 tỉ đồng, trong đó gồm số tiền gốc mà MobiFone đã thanh toán cho việc mua 95% cổ phần AVG là hơn 8.445 tỉ đồng, và các chi phí khác. MobiFone cũng đã trả lại 344.660.000 cổ phần cho các cổ đông của AVG.

Theo phía MobiFone cho biết, bên cạnh việc chấm dứt hoàn toàn việc mua 95% cổ phần AVG, Cty này cũng đã triển khai các nội dung qui định về đổi mới, cơ cấu lại mô hình tổ chức Tcông ty tại Quyết định số 1799/QĐ-BTTTT ngày 20/10/2017 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông.

Hôm nay, 23/2/2019, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ra các quyết định khởi tố bị can, tạm giam ông Nguyễn Bắc Son và ông Trương Minh Tuấn.

Theo đó, cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đang điều tra vụ án Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tổng Công ty viễn thông Mobifone và các đơn vị có liên quan theo Quyết định khởi tố vụ án số 26/C46-P13 ngày 10/7/2018.

Căn cứ kết quả điều tra mở rộng và tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày  23/02/2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã ra các Quyết định: Quyết định Khởi tố bị can; Lệnh bắt bị can để tạm giam; Lệnh khám xét đối với Nguyễn Bắc Son, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, về tội “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Khoản 3 Điều 220 Bộ luật hình sự năm 2015.

Quyết định Khởi tố bị can; Lệnh bắt bị can để tạm giam; Lệnh khám xét đối với Trương Minh Tuấn, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, về tội “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Khoản 3 Điều 220 Bộ luật hình sự năm 2015.

Cùng ngày, Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Vụ 3) đã phê chuẩn các Quyết định và Lệnh nêu trên. Ngày  23/02/2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã thi hành các Quyết định và Lệnh nêu trên đối với 02 bị can đảm bảo an toàn, đúng quy định của pháp luật.