TS Cao Sỹ Kiêm: Phá sản ngân hàng là cần thiết đảm bảo tính thị trường

Tại kỳ họp Quốc hội diễn ra hồi tháng 11 vừa qua, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các Tổ chức tín dụng (TCTD). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 15/1/2018.

Điểm mới trong Luật TCTD sẽ đưa ra nhiều cơ chế kiểm soát, hỗ trợ các ngân hàng, giúp ngân hàng trong diện bị kiểm soát sớm phục hồi. Đặc biệt, Luật TCTD mới đề cập đến vấn đề phá sản ngân hàng – một vấn đề rất được dư luận quan tâm.

Liên quan đến vấn đề này trao đổi với phóng viên, TS Cao Sỹ Kiêm – nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nhận xét, Luật TCTD sửa đổi với nhiều điểm mới sẽ giúp lành mạnh hóa ngành ngân hàng, thể hiện bước ngoặc trong việc quản lý, điều hành hệ thống Ngân hàng Thương mại Việt Nam.

Nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phân tích, Luật TCTD sửa đổi quy định rất chặt chẽ về việc Ngân hàng Nhà nước phải can thiệp sớm vào các tổ chức tín dụng có nguy cơ, sau đó mới đưa vào kiểm soát đặc biệt và áp dụng phương án để hồi phục hay cho phá sản. Song song với đó, Ngân hàng Nhà nước có nhiều công cụ với cơ chế đặc biệt để hỗ trợ cho ngân hàng có thể hoạt động, phục hồi trở lại.

Liên quan đến nội dung cho phá sản ngân hàng, TS Cao Sỹ Kiêm cho rằng, trước đây đã có Luật phá sản doanh nghiệp và trong đó dành hẳn 1 chương về thủ tục phá sản tổ chức tín dụng nhưng những điều khoản ở đây chỉ quy định về mở thủ tục phá sản, thủ tục thanh lý tài sản của ngân hàng và việc phân bổ tài sản được thanh lý để hoàn trả các nghĩa vụ nợ của ngân hàng.

“Còn Luật TCTD sửa đổi nhắm vào các phương án cơ cấu lại TCTD trong đó có phương án phá sản. Phương án cơ cấu lại bao gồm những phương án phục hồi, sát nhập, hợp nhất, giải thể, chuyển giao bắt buộc và phá sản. Có nghĩa là Luật TCTD sửa đổi nhắm vào việc xử lý những TCTD yếu kém với nhiều phương pháp để phục hồi và duy trì TCTD trước khi phương án phá sản được áp dụng”, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đánh giá.

Bày tỏ quan điểm về việc có nên cho phá sản ngân hàng hay không? TS Kiêm khẳng định: “Ngân hàng cũng như doanh nghiệp nếu thua lỗ yếu kém không thể hồi phục việc cho phá sản là cần thiết. Điều này tạo sự công bằng và lành mạnh trong nền kinh tế”.

Trước lo lắng quyền lợi người gừi tiền TS Kiêm phân tích, khi phá sản ngân hàng sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của hai phía: Thứ nhất là cổ đông góp vốn thành lập ngân hàng; Thứ hai là người gửi tiền.

“Với cổ đông góp vốn khi ngân hàng quá yếu kém phải giải thể phá sản thì người góp vốn đương nhiên chịu thiệt hại. Tuy nhiên quyền lợi người dân gửi tiền phải được đảm bảo. Có thể khi phá sản không thể cùng lúc trả tiền gửi cho khách hàng nhưng có thể trả theo từng đợt làm sao không ảnh hưởng quyền lợi người gửi tiền”, TS Kiêm nhấn mạnh.

Tuy Luật TCTD đề cấp nội dung cho phá sản ngân hàng nhưng TS Cao Sỹ Kiêm cho rằng, trước khi nói đến phá sản các cơ quan quản lý ngân hàng thường tìm cách sát nhập hay bán ngân hàng (toàn phần hay từng phần) cho một tổ chức kinh tế khác. Một tổ chức kinh tế khác khi sát nhập hay mua toàn phần một ngân hàng sẽ lãnh nhận tất cả tiền gửi khách hàng của ngân hàng đó và người gửi tiền có thể an tâm được một ngân hàng khác bảo đảm số tiền mình đã ký thác trước đó.

“Cho pháp phá ngân hàng theo quy định của pháp luật chỉ là biện pháp cuối cùng,  khi thực hiện làm sao để không ảnh hưởng đến sự an toàn, ổn định của hệ thống các tổ chức tín dụng, đến quyền và lợi ích hợp pháp cũng như niềm tin của người gửi tiền”, TS Kiêm nói.