Ukraine mất điện diện rộng trước thềm các cuộc đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Các cơ quan chức năng Ukraine đang nỗ lực khôi phục nguồn điện cho hàng trăm nghìn người dân ở khu vực miền Đông nước này sau các cuộc không kích của Nga. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Kiev có thể phải chấp nhận nhượng lại lãnh thổ trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào do Washington làm trung gian.

Trong cuộc phỏng vấn được chương trình 60 Minutes của đài CBS phát sóng ngày 8/11, ông Trump nói rằng ông tin tưởng một thỏa thuận hòa bình sẽ sớm đạt được.

"Tôi nghĩ chúng ta sẽ hoàn tất thỏa thuận đó, và tôi nghĩ điều này sẽ xảy ra. Ukraine cuối cùng sẽ có một hình dạng hơi khác so với hiện nay", ông Trump nói, nhưng không giải thích thêm.

Ukraine trước đây nhiều lần khẳng định sẽ không vĩnh viễn nhượng lãnh thổ cho Nga như một phần của thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, Kiev đã phát tín hiệu sẵn sàng đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Moscow trong khi quân đội Nga tạm thời vẫn hiện diện tại những vùng lãnh thổ Ukraine đang bị chiếm đóng.

"Chúng ta phải đóng băng cuộc xung đột", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nói với Fox News hồi tháng trước, đồng thời cho rằng đây là "một cách thực tế để chấm dứt cuộc chiến". Ông Zelenskyy cho biết Ukraine sẽ làm việc với ông Trump và các nước châu Âu để đề nghị những bảo đảm an ninh.

Nga trước đó đã nhiều lần bác bỏ các lời kêu gọi ngừng bắn, tuyên bố giao tranh chỉ chấm dứt khi các bên đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện, trong đó phải bao gồm những yêu cầu của Moscow.

Các cuộc tấn công của Nga nhằm vào hệ thống điện tại tỉnh Dnipropetrovsk, miền Đông Ukraine, đã khiến lực lượng ứng cứu khẩn cấp phải làm việc từ sáng sớm ngày 9/11 để khôi phục điện cho khoảng 600.000 người dân, trong bối cảnh chiến dịch tập kích các mục tiêu năng lượng của Điện Kremlin tiếp tục diễn ra.

Thống đốc quân sự tỉnh Dnipropetrovsk Oleksandr Hanzha cho biết, các bệnh viện buộc phải chuyển sang sử dụng máy phát điện chạy dầu diesel, trong khi hệ thống giao thông công cộng sử dụng điện tại thủ phủ Dnipro phải ngừng hoạt động.

"Nhân viên các công ty điện lực đã bắt đầu công việc khôi phục nguồn điện. Tuy nhiên, những nỗ lực này đang bị cản trở bởi các cuộc pháo kích của Nga", ông Hanzha viết trên mạng xã hội.

Tổng thống Zelenskyy cho biết tình trạng mất điện trên diện rộng đang diễn ra tại nhiều khu vực trên cả nước. Riêng tại tỉnh Zhytomyr, một cuộc tấn công của Nga đã khiến 140 tòa nhà chung cư mất hệ thống sưởi.

Theo giới chức Ukraine, các cuộc tấn công của Nga tiếp diễn từ tối 8/11 đến sáng 9/11.

Tại thành phố cảng Odesa của Ukraine, giới chức địa phương cho biết Nga đã sử dụng máy bay không người lái tấn công các trung tâm phân phối điện và những cơ sở hạ tầng khác, gây thêm tình trạng mất điện.

Đàm phán tại Abu Dhabi

Các cuộc tấn công mới nhất diễn ra một ngày sau khi Tổng thống Zelenskyy cáo buộc Nga tìm cách gây sức ép tối đa trước thềm cuộc đàm phán giữa Mỹ, Ukraine và Nga tại Abu Dhabi trong những ngày tới, bằng cách đẩy "toàn bộ đất nước vào tình trạng mất điện".

Chính quyền của ông Trump đã tìm cách giải quyết cuộc xung đột kể từ khi ông bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào tháng 1/2025. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông tin tưởng một "thỏa thuận lớn và tốt đẹp" có thể sắp đạt được, đồng thời gợi ý rằng thỏa thuận này không chỉ liên quan đến Ukraine mà còn có thể bao gồm "toàn bộ châu Âu".

Trước đó, Điện Kremlin đã nêu những quan ngại về an ninh của Nga liên quan đến các quốc gia châu Âu như một trở ngại khác đối với việc tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến tại Ukraine.

Tuy nhiên, đặc phái viên của ông Trump, Jared Kushner, cho biết các cuộc đàm phán sẽ tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mọi quốc gia. Ông nhấn mạnh không quốc gia nào có quyền phủ quyết những lựa chọn về an ninh hoặc liên minh của quốc gia khác.

Các quan chức châu Âu cũng phản đối khả năng bị gạt ra ngoài những cuộc đàm phán quyết định tương lai an ninh của lục địa này.

"Châu Âu sẽ có đại diện tham gia, và Pháp sẽ có mặt tại Abu Dhabi để tham dự các cuộc đàm phán", Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot nói với đài truyền hình RTL ngày 8/11, đề cập đến cuộc gặp dự kiến diễn ra tại thành phố của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) trong hai ngày 10-11/11.

Tổng thống Zelenskyy cũng bày tỏ hoài nghi về những đề xuất của ông Trump liên quan đến việc thiết lập một trật tự an ninh mới tại châu Âu nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh toàn diện của Nga tại Ukraine.

"Điều đó không đơn giản và có thể gây nguy hiểm cho chúng tôi", ông Zelenskyy nói với CNN ngày 6/11.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, người dự kiến tới Abu Dhabi, cho biết đã có một số tiến triển trong việc xây dựng "cấu trúc an ninh" mà Ukraine và châu Âu có thể hướng tới sau khi cuộc chiến với Nga kết thúc.

"Tôi nghĩ đó chính là điều Tổng thống muốn đề cập, rằng đã có một số bước tiến trong việc định hình cấu trúc an ninh hậu xung đột", ông Rubio nói.

Ông nhấn mạnh rằng chưa có nội dung nào được hoàn tất và các bên có thể đạt thêm tiến triển tại Abu Dhabi.

Khôi phục nguồn điện cho nhà máy Zaporizhzhia

Trong một diễn biến khác, nguồn điện đã được khôi phục cho nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga kiểm soát.

Công ty năng lượng hạt nhân quốc gia Ukraine Energoatom cho biết vào tối 8/11 rằng nhà máy đã "được kết nối trở lại với nguồn cung cấp điện bên ngoài từ hệ thống điện Ukraine".

Tuy nhiên, công ty cảnh báo tình hình tại nhà máy vẫn "cực kỳ nguy hiểm". Những rủi ro liên quan đến tình trạng mất điện và an toàn hạt nhân, an toàn phóng xạ vẫn tồn tại "chừng nào nhà máy còn nằm dưới sự chiếm đóng của Nga".

Hiện chưa rõ nguyên nhân trực tiếp gây ra sự cố mất điện tại cơ sở này. Tuy nhiên, Ukraine cho biết Nga đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng tại khu vực Zaporizhzhia lân cận, nơi vẫn nằm dưới quyền kiểm soát của Kiev.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia là cơ sở điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, với 6 lò phản ứng. Lực lượng Nga kiểm soát nhà máy ngay sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2/2022.

Kể từ đó, Nga và Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau tiến hành các cuộc pháo kích và những hành động gây nguy hiểm cho an toàn của nhà máy. Cơ sở này nằm bên kia sông Dnipro, đối diện khu vực do Ukraine kiểm soát.

Nhà máy nhiều lần bị gián đoạn nguồn điện bên ngoài, đe dọa hoạt động của những hạng mục hạ tầng thiết yếu, trong đó có các máy bơm cung cấp nước làm mát cho hệ thống.

"Đây là lần thứ 16 nhà máy mất hoàn toàn nguồn cung cấp điện bên ngoài kể từ đầu năm 2026", Energoatom cho biết.