Vì sao 20 ngân hàng bị kiểm toán xử lý nợ xấu?

Kiểm toán Nhà nước mới đây đã công bố đề cương kiểm toán chuyên đề về việc triển khai thực hiện Nghị quyết 42 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.

Phê duyệt trong đề cương kiểm toán lần này, Tổng kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc cho biết cơ quan kiểm toán sẽ đánh giá việc phê duyệt phương án xử lý nợ xấu; thanh tra, giám sát việc thu hồi nợ xấu tại các ngân hàng thuộc diện kiểm toán lần này.

Theo đó, VietinbankCTG-0.67%, BIDVBID+0.7% và Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) sẽ thuộc diện phải kiểm toán lần này.

Ngoài ra, 18 ngân hàng thương mại cổ phần khác gồm ABBank, ACB, BacABank, CBBank, Eximbank, GPBank, HDBank, NamABank, OCB, Sacombank, SeABank, SHB, Techcombank, VietCapitalBank, VIB, VietABank, VietBank và VPBank cũng sẽ bị kiểm toán về hoạt động tương tự.

Thông qua kiểm toán một số hồ sơ cụ thể, Kiểm toán Nhà nước sẽ làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong xử lý nợ xấu tại các nhà băng này.

Riêng hoạt động tại VAMC, Kiểm toán Nhà nước sẽ đánh giá thêm việc mua bán, xử lý nợ xấu và tài sản đảm bảo được mua lại từ các ngân hàng thương mại của tổ chức này.

Về hoạt động kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước cho biết sẽ chỉ thực hiện kiểm toán, đánh giá các biện pháp xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42, và không thực hiện kiểm toán, đánh giá công tác thẩm định, phê duyệt, giải ngân phân loại nợ của các ngân hàng.

Trước đó báo cáo của cơ quan thanh tra giám sát Ngân hàng Nhà nước cho biết toàn hệ thống tổ chức tín dụng đã xử lý được tổng cộng 138.290 tỷ đồng nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42 từ ngày 15/8/2017 đến 30/6/2018. Số nợ xấu đã xử lý này cũng không bao gồm số nợ được xử lý bằng dự phòng rủi ro.

Trong đó, số xử lý nợ xấu nội bảng là 70.200 tỷ, chiếm 50,78% tổng nợ xấu đã xử lý. Cùng với đó là 21.500 tỷ đồng xử lý các khoản nợ xấu ngoài bảng cân đối (15,61%) và 46.400 tỷ đồng xử lý qua các khoản nợ đã bán cho VAMC bằng trái phiếu đặc biệt (33,59%).

Ngoài ra, tính đến cùng thời điểm, các tổ chức tín dụng trong nước đã sử dụng 61.040 tỷ đồng dự phòng rủi ro để xử lý các khoản nợ xấu nội bảng.

Trước đó, báo cáo tài chính quý IV/2018 vừa được các nhà băng công bố cho thấy, nợ xấu đa phần đã giảm đáng kể so với đầu năm. Nhờ hoạt động xử lý nợ xấu được đẩy nhanh, giá trị nợ xấu xử lý năm 2018 tăng gần 30% so với năm 2017. Đáng chú ý, tỷ lệ nợ xấu tại nhiều ngân hàng sụt giảm mạnh chỉ trong 3 tháng cuối năm 2018, thậm chí có ngân hàng giảm tới hơn trên 50% so với đầu năm.

Thống kê cho thấy, trong các ngân hàng đã công bố báo cáo tài chính (Vietcombank, Techcombank, VPBank, Sacombank, LienVietPostBank, VIB, MBBank, ACB, ABBank, TPBank, PGBank, BacABank, Saigonbank, Kienlongbank, VietBank) tổng nợ xấu tính đến hết quý IV/2018 là hơn 34.810 tỷ đồng, giảm 17,7% so với cuối quý IV/2018.

Bên cạnh những nhà băng có tỷ lệ nợ xấu giảm mạnh, không ít ngân hàng vẫn chưa thể xử lý tốt nợ xấu, dẫn đến phải trích lập dự phòng rủi ro cao. Chẳng hạn, tại VPBank, tính đến cuối năm 2018, nợ xấu của ngân hàng hợp nhất là 7.766 tỷ đồng, giảm hơn 1.600 tỷ đồng so với cuối tháng 9/2018, nhưng tăng 25% so với đầu năm.

Theo đó, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay tăng từ 3,39% lên 3,51%. Tỷ lệ này ở VPBank mẹ là khoảng 2,7%. VPBank hiện còn nắm giữ hơn 3.100 tỷ đồng trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành, giảm 21,9% so với đầu năm. Chi phí dự phòng rủi ro tăng 40,6% trong năm qua, lên 11.253 tỷ đồng.

Với Agribank, nợ xấu theo Thông tư 02 vào cuối năm 2018 là 1,51%, thấp hơn so với năm 2017; thu hồi nợ sau xử lý 11.936 tỷ đồng, đạt 104% kế hoạch, trích lập dự phòng rủi ro 25.590 tỷ đồng. Dù vậy, theo lãnh đạo Agribank, tổng nguồn dự phòng xử lý rủi ro còn lại gần 20.000 tỷ đồng - đủ khả năng mua trước hạn toàn bộ nợ đã bán cho VAMC và xử lý kịp thời các khoản nợ xấu phát sinh nếu có trong năm 2019.

Tại Vietinbank, nợ xấu tăng 4.500 tỷ đồng so với đầu năm, lên mức 13.500 tỷ đồng, trong đó nợ có khả năng mất vốn tăng lên gần 9.500 tỷ đồng.

Có thể thấy, nợ xấu là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá sức khỏe của ngân hàng. Nhiều nhà băng đã xóa sạch nợ tại VAMC trong 2 năm qua như Vietcombank, Techcombank, MBBank, VIB, OCB... Tuy vậy, nhiều chuyên gia lưu ý rằng, bên cạnh việc xử lý nợ cũ, các ngân hàng cần phải kiểm soát chất lượng tín dụng, tránh không để nợ xấu phát sinh thêm.