Vì sao Vietcombank thoái vốn tại Eximbank?

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đang tổ chức đấu giá 45,6 triệu cổ phần Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) tại sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Thời gian đấu giá dự kiến vào 15h30 ngày 22/10/2018.Giá khởi điểm được đưa ra là 14.497 đồng/cổ phiếu. Hiện giá cổ phiếu Eximbank đang ở mức 14.150 đồng/cổ phiếu (tính đến trưa ngày 24/9)

Theo đó, dự kiến Vietcombank có thể thu về ít nhất 661 tỷ đồng. Vietcombank hiện còn nắm giữ hơn 101 triệu cổ phiếu Eximbank. Nếu bán thành công số cổ phiếu này, Vietcombank sẽ giảm tỷ lệ sở hữu tại Eximbank xuống dưới 5%, chính thức không còn là cổ đông lớn của ngân hàng này.

Vietcombank là một trong những ngân hàng có sở hữu chéo tại các tổ chức tín dụng nhiều nhất, có cổ phần tại 4 ngân hàng và 1 tổ chức tài chính. 

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra những giải pháp để tín dụng không nên chảy vào một số đại gia mà phải chảy vào doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, tức là chảy vào đầu tư sản xuất, cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện hỗ trợ cho doanh nghiệp phát triển.

NHNN cũng khẳng định quyết tâm “dọn dẹp” sở hữu chéo, ngăn ngừa việc lạm dụng quyền quản trị, điều hành, quyền cổ đông lớn thao túng tổ chức tín dụng.

TS Nguyễn Trí Hiếu - chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng, nếu còn tồn tại sở hữu chéo trong nền kinh tế sẽ dẫn đến việc một số cá nhân lạm dụng vị trí tại nhiều ngân hàng để kinh doanh có lợi cho cá nhân hoặc cho nhóm lợi ích của mình. “Nếu giải quyết được sở hữu chéo, có nghĩa chúng ta đã lấy đi công cụ lạm dụng của họ. Điều này là tốt cho nền kinh tế và có lợi cho ngành ngân hàng”, TS Hiếu phân tích.

Việc sở hữu chéo ngân hàng dẫn đến  nghịch lý trong cạnh tranh vì nếu mà hai ngân hàng cùng hoạt động trên cùng địa bàn cùng có những sản phẩm dịch vụ khác nhau và có cùng thị trường và có nhiều khách hàng trùng lặp thì rõ ràng dẫn đến việc “tay phải” sẽ cạnh tranh với “tay trái” .

Ngoài việc thoái vốn giảm sở hữu chéo theo giới chuyên gia sau vụ lùm xùm mất 245 tỷ đồng xảy ra tại Eximbank hồi đầu năm cũng khiến Vietcombank muốn thoái vốn.

Trước đó từ năm 2013 đến nay, bà Chu Thị Bình có mở 3 sổ tiết kiệm với tổng số tiền gốc hơn 301 tỷ đồng (trong đó một sổ 247 tỷ đồng, một sổ 49 tỷ đồng và một sổ 5,4 tỷ đồng)

Tháng 2/2017, khi sổ tiết kiệm 49 tỷ đồng đến ngày đáo hạn, bà liên hệ để rút số tiền này thì Eximbank cho biết tiền gửi của bà không còn trong hệ thống. Sau đó bà kiểm tra lại toàn bộ các sổ tiết kiệm thì được Eximbank thông báo và cung cấp chứng từ cho thấy đã bị rút hết 245 tỷ đồng, trong khi bà vẫn còn giữ sổ tiết kiệm.

Sự việc xảy ra do ông Lê Nguyễn Hưng, nguyên Phó giám đốc Eximbank chi nhánh TP HCM đã làm giả giấy tờ để rút tiền từ các sổ tiết kiệm của bà.

Sau khi xảy ra sự việc Eximbank ban đầu dự tính chi khoản tiền nhỏ tạm ứng cho khách hàng tuy nhiên trước kết quả điều tra cũng như dư luận báo chí lên tiếng đến cuối tháng 8/2018 Eximbank đã phải hoàn tất tạm ứng 100% số tiền gốc 245 tỷ đồng gửi tiết kiệm bị mất của khách hàng Chu Thị Bình.

Theo đó bà Chu Thị Bình cho biết Eximbank và các luật sư đại diện pháp lý cho bà đã kiểm tra và xác nhận nguồn gốc số tiền 245 tỷ đồng gửi tiết kiệm của bà Bình là hoàn toàn hợp pháp.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng chứng minh rõ hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của ông Lê Nguyễn Hưng, nguyên Phó giám đốc Eximbank chi nhánh TP.HCM, và hành vi thiếu trách nhiệm của một số nhân viên nhà băng này thông qua bản kết luận điều tra vụ án và cáo trạng.

Đây là cơ sở để hai bên đạt thỏa thuận sửa đổi, bổ sung vào ngày 18/8, theo đó, bà Bình được nhận tạm ứng đủ 100% số tiền gốc gửi tiết kiệm tạm tính.