Vốn ODA là gì?

Vốn ODA là gì?

Vốn ODA viết tắt của cụm từ Official Development Assistance là một hình thức đầu tư nước ngoài gọi là ‘Hỗ trợ phát riển chính thức’. Vì các khoản đầu tư này thường là các khoản cho vay không lãi suất hoặc lãi suất thấp với thời gian vay dài.

Vốn ODA là gì? Về bản chất đó chính là sự hỗ trợ về tài chính của các nước phát triển dành cho các nước đang phát triển. Theo Nghị định số 87/CP ngày 5-8-1997 của Chính phủ nước ta thì ODA bao gồm các khoản tiền viện trợ không hoàn lại hoặc cho vay ưu đãi với phần không hoàn lại chiếm ít nhất 25% giá trị của khoản vay.

Vốn ODA là gì? Lý giải cụm từ ‘Hỗ trợ phát triển chính thức

Gọi là Hỗ trợ bởi vì các khoản đầu tư này thường là các khoản cho vay không lãi suất hoặc lãi suất thấp với thời gian vay dài.

Gọi là Phát triển vì mục tiêu danh nghĩa của các khoản đầu tư này là phát triển kinh tế và nâng cao phúc lợi ở nước được đầu tư.

Gọi là Chính thức, vì nó thường là cho Nhà nước vay.

Vốn ODA là gì với đặc thù về tính ưu đãi nên ODA còn được gọi là "viện trợ ODA" (nước viện trợ ODA-nước nhận viện trợ ODA), nhưng suy cho cùng, ODA cũng là một hình thức đầu tư nước ngoài.

Đặc trưng cơ bản của ODA

ODA là nguồn vốn hợp tác phát triển

Từ khái niệm về ODA chúng ta đã thấy: ODA là hình thức hợp tác phát triển của Chính phủ các nước phát triển, các tổ chức quốc tế với các nước đang phát triển hoặc chậm phát triển thông qua các khoản viện trợ không hoàn lại hoặc các khoản vay với điều kiện ưu đãi.

Ngoài ra, bên viện trợ thông qua các khoản cho vay ưu đãi hay các khoản viện trợ không hoàn lại sẽ cung cấp cho bên viện trợ hàng hóa, chuyển giao khoa học kỹ thuật, cung cấp dịch vụ…

Ngược lại, bên được viện trợ thông qua nguồn vốn hỗ trợ phát triển có điều kiện bổ sung nguồn vốn còn thiếu, sử dụng vào các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu cống… tạo điều kiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển và nâng cao đời sống nhân dân.

ODA là nguồn vốn có nhiều ưu đãi

Vốn ODA là gì mà lãi suất thấp: Các khoản vay ODA thường có mức lãi suất rất thấp, ví dụ như lãi suất các khoản vay ODA của Nhật Bản dao động từ 0.75-2.3%/năm; của Ngân hàng thế giới là  0%/năm nhưng phải trả phí dịch vụ là 0.75%/năm…Với mục tiêu hỗ trợ cho các quốc gia đang phát triển hoặc kém phát triển, ODA mang tính ưu đãi hơn bất kỳ hình thức tài trợ nào khác. Tính chất ưu đãi của nguồn vốn này được thể hiện qua những điểm sau:

Thời hạn vay dài: Gắn với mức lãi suất tín dụng thấp, ODA có thời gian vay dài như các khoản vay của Nhật Bản thường có thời hạn là 30 năm; Ngân hàng thế giới là 40 năm; Ngân hàng phát triển Châu Á là 32 năm.

Thời gian ân hạn: Đối với ODA vay: thời gian từ khi vay đến khi phải trả vốn gốc đầu tiên tương đối dài, 10 năm đối với các khoản vay từ Nhật Bản và Ngân hàng thế giới và 8 năm đối với ngân hàng phát triển Châu

Nguồn vốn ODA thường đi kèm các điều kiện ràng buộc

Nhìn chung, các nước viện trợ ODA đều có chính sách riêng và những quy định ràng buộc khác nhau đối với các nước tiếp nhận. Họ vừa muốn đạt được ảnh hưởng về chính trị, vừa muốn đem lại lợi nhuận thông qua việc bán hàng hóa và dịch vụ của nước họ cho nước nhận viện trợ.

ODA luôn bị ràng buộc trực tiếp hoặc gián tiếp. Do đó, đi kèm theo với ODA bao giờ cũng có những ràng buộc nhất định về chính trị, kinh tế hoặc khu vực địa lý.

Nguồn vốn ODA có tính nhạy cảm

Vốn ODA là gì và nguồn vốn ODA có tính nhạy cảm. Vì ODA là một phần GDP của nước tài trợ nên ODA rất nhạy cảm với dư luận xã hội ở nước tài trợ. Những nước tài trợ lớn trên thế giới có Luật về ODA, như tại Nhật Bản, quốc hội kiểm soát chặt chẽ Chính phủ trong việc cung cấp tài trợ ODA mang tính nhân đạo.

Vốn ODA là gì? Các quốc gia hỗ trợ nguồn vốn ODA vào Việt Nam

Nhật Bản

Nhật Bản là quốc gia tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam, chiếm đến hơn 40% tổng số vốn đầu tư. Trong năm 2011, Nhật Bản đã cam kết hơn 1,9 tỷ USD cho Việt Nam.

Hàn Quốc

Hàn Quốc tuyên bố trong giai đoạn từ 2012 đến 2015, nước này sẽ cung cấp khoản tài trợ 1,2 tỷ USD cho Việt Nam, bên cạnh các dự án hợp tác hàng năm từ Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA).

Liên Minh Châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) là nhà tài trợ song phương lớn thứ hai về ODA và là nhà cung cấp viện trợ không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam với tổng ODA cam kết trong giai đoạn 1996-2010 là hơn 11 tỷ USD, góp phần tích cực vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. EU cam kết khoảng 1,01 tỷ USD cho năm 2012, tương đương 13,24% tổng cam kết viện trợ nước ngoài. Tài trợ không hoàn lại chiếm 32,5% (khoảng 324,05 triệu USD).