Vụ Con Cưng, Bột canh i-ốt: Cơ quan nhà nước sai, ai đền bù doanh nghiệp?

Tháng 3/2019, thông trên một số báo có đưa tin kết quả công bố kiểm nghiệm của Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm và Thủy sản tỉnh Điện Biên đối với sản phẩm  Bột canh i-ốt Hải Châu. Cụ thể, kết quả kiểm nghiệm của Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm và Thủy sản tỉnh Điện Biên cho rằng “không phát hiện” thấy i-ốt trong mẫu sản phẩm của Bột canh i-ốt Hải Châu.

Thông tin này ngay sau đó được lan truyền chóng mặt mạng xã hội, những cáo buộc đi cùng như: Công ty CP Bánh kẹo Hải Châu đã lừa dối người tiêu dùng, "treo đầu dê, nấu thịt chó" xuất hiện tràn lan trên mạng xã hội.

Ngay sau đó, tháng 3/2019, Chi cục Quản lý chất lượng Nông nghiệp và Thủy sản tỉnh Hưng Yên (nơi Hải Châu đặt nhà máy) có văn bản số 05/TB-ĐKT thông báo kết quả kiểm nghiệm mẫu Bột canh I Ốt Hải Châu tại Công ty CP Bánh kẹo Hải Châu. Kết quả kiểm tra đã khẳng định: Sản phẩm bột canh I Ốt Hải Châu có hàm lượng I Ốt trong ngưỡng cho phép 37,31 mg/kg - ngưỡng cho phép về hàm lượng I Ốt theo công bố từ 20 mg/kg đến 40 mg/kg.

Một kết quả kiểm nghiệm lấy mẫu nghiễm nhiên bột canh đó tại Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng cho thấy, 4 mẫu bột canh đều đảm bảo hàm lượng I ốt trong ngưỡng cho phép theo công bố.

Doanh nghiệp được minh oan, nhưng đến thời điểm này, theo lãnh đạo công ty, những thông tin trước đó đã gây thiệt hại rất lớn, nhất là về thương hiệu, hình ảnh cho doanh nghiệp này.

Thống kê của doanh nghiệp này cho thấy, chỉ tính riêng sản phẩm bột canh, công ty đã thiệt hại nặng nề khoảng 50 tỷ đồng do sản lượng, doanh thu tiêu thụ suy giảm mạnh. Đặc biệt trong tháng 5/2019, doanh thu công ty này đã giảm hơn 70% so với tháng 4/2019. Công ty điêu đứng, thương hiệu lao đao, người lao động trước nỗi lo mất việc.

Mộ trường hợp khác, năm 2018, Công ty Cổ phần Con Cưng- đơn vị kinh doanh chuỗi siêu thị "Con Cưng" tại TP Hồ Chí Minh cũng bị quản lý thị trường TP kiểm tra. Một số cán bộ Cục Quản lý thị trường, Bộ Công Thương (thời điểm đó chưa lên Tổng cục) mặc dù chưa có kết quả kiểm tra cuối cùng đã có những phát ngôn công khai cả với báo chí và tại một cuộc họp báo ở Hà Nội, cho rằng công ty này có dấu hiệu trốn thuế, có vấn đề về nguồn gốc xuất xứ...là những lỗi rất nghiêm trọng.

Tuy nhiên, kết quả kiểm tra cuối cùng cho thấy, mặc dù Công ty Cổ phần Con Cưng có 11 sai phạm nhưng chủ yếu là những sai phạm tương đối nhỏ: Vi phạm quy định về nhãn mác, không công khai đầy đủ thông tin khuyến mại...và không hề có lỗi thiếu hóa đơn chứng từ, có dấu hiệu trốn thuế....như đã công bố. Bộ Công Thương cũng đã tiến hành kiểm tra, xác định một số sai phạm của cán bộ quản lý thị trường liên quan trong khi thực thi công vụ.

Theo kết luận của Bộ Công Thương, trong quá trình thực hiện các hoạt động kiểm tra Công ty Con Cưng, các công chức lãnh đạo Cục Quản lý thị trường là ông Nguyễn Trọng Tín (Phó Cục trưởng) và ông Trần Hùng (Phó Cục trưởng) có dấu hiệu vi phạm quy định của pháp luật và của Bộ Công Thương về phát ngôn, ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước của Bộ Công Thương, gây ra những hiệu ứng không tốt, hiểu sai, hiểu chưa đúng bản chất sự việc trong dư luận xã hội cũng như gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Vi phạm cán cơ quan nhà nước, cán bộ công chức nhà nước khi thực thi công vụ có những việc làm trái nguyên tắc một cách vô ý hoặc cố ý, gây thiệt hại về kinh tế, thương hiệu cho doanh nghiệp. Thế nhưng việc xin lỗi doanh nghiệp, đền bù thiệt hại lại bị ngó lơ.

Trong vụ việc Con Cưng, để xử lý cán bộ vi phạm ngày 30/05/2019, Bộ Công Thương đã có văn bản thông báo Bộ trưởng Bộ Công Thương đã "nghiêm khắc phê bình" và yêu cầu ông Trần Hùng, nguyên Phó Cục trưởng Cục quản lý thị trường (Bộ Công Thương) 'rút kinh nghiệm sâu sắc' khi thi hành công vụ.