Những ngày qua, nhiều tờ báo nước ngoài như CNN, Channel News Asia, SCMP đồng loạt bình luận rằng trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, Việt Nam mới là bên giành chiến thắng. Điều này đã được chứng minh bằng các con số.
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã kéo dài hơn một năm qua.
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đã kéo dài hơn một năm qua.

CNN ngày 3/7 có bài viết “4 người thắng trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung ”. Bài viết này liệt kê Việt Nam cùng ba quốc gia và vùng lãnh thổ khác là Bangladesh, Hàn Quốc và Đài Loan là những bên chiến thắng.

“Người Mỹ đang mua ít hơn từ Trung Quốc. Nhưng thay vì chuyển sang các nhà sản xuất Mỹ, họ lại tránh thuế quan của Tổng thống Donald Trump bằng cách chuyển sang các nhà cung cấp ở các nước châu Á khác.

Xu hướng này đã xuất hiện trong suốt hơn một năm đàm phán thương mại không có hồi kết giữa Washington và Bắc Kinh, tiếp tục đến tháng 5/2019, theo dữ liệu công bố hôm 3/7 của một cơ quan thống kê của Bộ thương mại Mỹ.

Trong 5 tháng đầu năm 2019, Mỹ đã nhập khẩu ít hơn 12% hàng hóa từ Trung Quốc so với cùng kì năm trước. Nhưng nhập khẩu từ Việt Nam tăng 36%, từ Đài Loan tăng 23%, từ Bangladesh tăng 14%và từ Hàn Quốc tăng 12%.

Ngoài ra, CNN cho biết, khoảng 40% các công ty được Phòng Thương mại Mỹ và đối tác tại Thượng Hải khảo sát vào tháng 5/2019 cho thấy họ đang xem xét hoặc đã chuyển một phần sản xuất ra bên ngoài Trung Quốc vì thuế quan. Đối với những công ty đã chuyển sản xuất, khoảng một phần tư chuyển sang Đông Nam Á. Chưa tới 6% cho biết chuyển về Mỹ.

Một công nhân đang làm việc tại một nhà máy ở Bắc Ninh.
Một công nhân đang làm việc tại một nhà máy ở Bắc Ninh. Nhiều công ty đang chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam vì cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.

Nhập khẩu của Mỹ từ các nước và vùng lãnh thổ như Việt Nam, Hàn Quốc, Bangladesh và Đài Loan đang tăng đều đặn khi các nước này tăng cường sản xuất hàng may mặc và điện tử.

Đài Loan và Hàn Quốc tập trung nhiều hơn vào các mặt hàng công nghệ cao như chất bán dẫn. Việt Nam và Bangladesh có mức lương cạnh tranh, trở thành nơi hấp dẫn để sản xuất các mặt hàng tiêu dùng như may mặc và giày dép.

Cú hích lớn cho nền kinh tế Việt Nam

Trong khi đó, tờ South China Morning Post (SCMP) của Hong Kong ngày 4/7 nhận định, không phải Trung Quốc, không phải Mỹ, có một quốc gia khác thắng trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Và quốc gia đó là Việt Nam.

SCMP bình luận: “Cho đến nay, có vẻ như các nhà kinh tế đã đúng rằng trong một cuộc chiến thương mại, không ai là người chiến thắng. Tuy nhiên, có một số nền kinh tế dường như đã được hưởng lợi từ vòng đầu tiên của cuộc chiến Mỹ - Trung. Đầu tiên trong số đó là Việt Nam.

Khi thuế quan của Mỹ đánh vào Trung Quốc, các nhà máy Việt Nam đã đẩy mạnh sản xuất điện thoại di động, quần áo và giày dép để tận dụng tối đa lợi thế chi phí của họ. Do đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đã tăng 29% trong 5 tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm 2018.

Trong khi đó, đầu tư từ nước ngoài vào Việt Nam đã tăng gấp đôi trong quý đầu tiên của năm 2019. Và khoảng một phần ba các giao dịch đầu tư nước ngoài mới là từ các công ty có trụ sở tại Hong Kong đang đặt mục tiêu chuyển một phần ba sản lượng của họ ra khỏi Trung Quốc do cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung”.

Theo SCMP, về lâu dài, sự thay đổi trong sản xuất cho xuất khẩu này sẽ là một cú hích lớn cho nền kinh tế Việt Nam, tạo công ăn việc làm, mang lại công nghệ và bí quyết, thúc đẩy đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giúp Việt Nam trở thành “người chiến thắng rõ ràng”.

Việt Nam cởi mở hơn

Tờ Channel News Asia ngày 8/7 nhận xét: “Việt Nam không phải là người hưởng lợi đáng kể duy nhất của việc chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc tới các nước có mức lương thấp để sản xuất, một xu hướng đang được thúc đẩy bởi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.

Bangladesh (hiện là nhà sản xuất hàng may mặc lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc), Campuchia, Myanmar, Indonesia, Thái Lan và Malaysia cũng là những điểm đến yêu thích của các công ty chuyển từ Trung Quốc sang.

Tuy nhiên, Việt Nam không chỉ là một nhà sản xuất hàng may mặc giá rẻ mà đang thu hút rất nhiều nhà đầu tư đáng gờm của các thương hiệu công nghệ hàng đầu thế giới tới đây sản xuất các bộ phận và lắp ráp hàng hóa”.

Samsung, nhà sản xuất điện thoại lớn nhất thế giới của Hàn Quốc, đã đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng cơ sở sản xuất của mình tại Khu công nghệ cao Sài Gòn, đóng cửa nhà máy tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vào năm 2018.

Olympus của Nhật Bản cũng đóng cửa nhà máy ở tỉnh Quảng Đông để ủng hộ Intel Việt Nam. Schneider và Jabil cũng chuyển sản xuất tới Việt Nam và năm 2015, Microsoft đã chuyển sản xuất Nokia từ Bắc Kinh sang Hà Nội.

Các chính sách thương mại của Việt Nam được cho là thân thiện hơn so với Trung Quốc.

Theo Channel News Asia, nhiều doanh nhân cho rằng trong khi Trung Quốc thúc đẩy các chính sách kinh doanh bản địa mang tính dân tộc, Việt Nam thân thiện hơn với các công ty nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ chiến lược quan trọng.

Phương Tây vẫn đang lo ngại về việc sử dụng công nghệ Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng, cả trong kinh tế, các hệ thống công nghệ thông tin của doanh nghiệp và trong lĩnh vực quốc phòng. Công nghệ mạng di động 5G mà Huawei đang dẫn đầu bị nghi có liên quan đến các hoạt động gián điệp của chính phủ Trung Quốc dù Huawei luôn phủ nhận điều này.

Gần đây, mạng di động Viettel đã quyết định không dùng thiết bị Huawei trong mạng 5G, nâng cao vị thế của Việt Nam như là sự thay thế nổi bật công nghệ này của Trung Quốc.

Theo số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ, nhập khẩu điện thoại di động của Mỹ từ Việt Nam đã tăng hơn gấp đôi trong 4 tháng đầu năm 2019 so với cùng kì năm 2018, trong khi nhập khẩu máy tính tăng 79% cùng kỳ.

4 tháng đầu năm 2019, Việt Nam đã leo lên vị trí thứ 8 trong bảng xếp hạng các nước nhập khẩu vào Mỹ. Cùng kì năm ngoái, VIệt Nam xếp thứ 12.

 

Trung Quốc đòi Mỹ bỏ mọi mức thuế áp trong cuộc chiến thương mại

Trung Quốc khẳng định Mỹ phải loại bỏ tất cả thuế quan được áp trong thời gian diễn ra cuộc chiến thương mại để hai bên có thể đạt được thỏa thuận, phát ngôn viên Bộ thương mại Trung Quốc cho biết hôm 4/7.

 

Đình chiến thương mại đẩy TQ khỏi ngôi vị 'công xưởng thế giới'

Các công ty đa quốc gia có khả năng tiếp tục chuyển ít nhất là các công đoạn cuối của chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc.

 

Mỹ - Trung 'đình chiến' thương mại, Washington tạm dừng tăng thuế

Hãng thông tấn Tân Hoa Xã của Trung Quốc cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đồng ý nối lại các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ.