Từ khi Hàn Quốc chưa có ca Covid-19 nào, một công ty công nghệ sinh học của nước này đã bắt đầu chế tạo bộ kít chẩn đoán nhanh. Kết quả, đây là bộ kít rất ưu việt, cho phép làm xét nghiệm lưu động.
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm tại một điểm xét nghiệm Covid-19 lưu động ở Daegu.

Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm tại một điểm xét nghiệm Covid-19 lưu động ở Daegu.

Sáng 15/3, trong buổi tiếp và chia sẻ kinh nghiệm chống dịch với đại sứ Hàn Quốc, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đã đề nghị Hàn Quốc hỗ trợ sinh phẩm, kit chẩn đoán nhanh Covid-19 để Việt Nam có thể xét nghiệm nhiều mẫu cùng lúc, kịp thời ứng phó nếu dịch xảy ra trên diện rộng.

Việt Nam cũng đã có kit chẩn đoán nhanh trong hai tiếng và được thực hiện tại cơ sở y tế.

Trong khi đó, nhờ vào tính ưu việt của bộ kit của Hàn Quốc, nước này đã có thể nhanh chóng làm xét nghiệm Covid-19 ngay trên đường bằng các trung tâm xét nghiệm lưu động có tên “Drive-thru”. Lượng xét nghiệm lên tới hơn 12.000 mẫu mỗi ngày, có lúc năng lực xét nghiệm của Hàn Quốc còn lên tới 20.000 mẫu/ngày.

Vì vậy, dù từng có lúc là ổ dịch lớn thứ hai thế giới, Hàn Quốc đã nhanh chóng giảm được số ca nhiễm mới và Bộ trưởng Y tế nước này hy vọng dịch đã bị ngăn chặn.

Ba tuần Hàn Quốc cho ra đời bộ kit chẩn đoán nhanh Covid-19

Ngày 16/1, ông Chun Jong-yoon, giám đốc điều hành và người sáng lập công ty công nghệ sinh học phân tử Seegene, nói với đội ngũ của mình rằng đã đến lúc bắt đầu tập trung vào virus corona gây dịch Covid-19.

Đó là 4 ngày trước khi Hàn Quốc xác nhận ca nhiễm đầu tiên.

Chính vì sự chuẩn bị trước đó, trong khi một số quốc gia chật vật để có đủ bộ dụng cụ xét nghiệm người nghi nhiễm, Hàn Quốc đã cung cấp xét nghiệm miễn phí và dễ dàng cho bất cứ ai mà bác sĩ cho là cần thiết.

Nhân viên tại trụ sở của Seegene tại Seoul, Hàn Quốc hôm 3/3.

Nhân viên tại trụ sở của Seegene tại Seoul, Hàn Quốc hôm 3/3.

Trung Tâm Kiểm Soát và Ngừa Bệnh của Hàn Quốc (KCDC) cho biết cả nước hiện có 118 cơ sở có thể làm xét nghiệm Covid-19. Đến nay, nước này đã làm xét nghiệm cho hơn 230.000 người.

"Phát hiện bệnh nhân ở giai đoạn đầu rất quan trọng. Hàn Quốc là một xã hội cởi mở và muốn bảo vệ quyền tự do của mọi người di chuyển và đi lại”, Bộ trưởng Y tế Hàn Quốc Park Neung-hu nói với CNN ngày 16/3.

"Đó là lý do tại sao chúng tôi tiến hành xét nghiệm quy mô lớn”, ông cho biết thêm.

Và để làm được điều đó, Hàn Quốc trước tiên cần bộ kít chẩn đoán nhanh Covid-19.

Bộ kit chẩn đoán nhanh Covid-19 - vũ khí bí mật

Tầng hầm của trụ sở Seegene tại Seoul nắm giữ chìa khóa thành công về bộ kit xét nghiệm Covid-19.

Ở đó, Seegene sở hữu một hệ thống dữ liệu lớn dựa trên trí tuệ nhân tạo, cho phép công ty nhanh chóng phát triển một thử nghiệm về virus corona gây dịch Covid-19.

Nếu không có hệ thống siêu máy tính này, Seegene sẽ mất hai đến ba tháng để phát triển một bộ thử nghiệm như vậy. Tuy nhiên, giờ đây, công ty chỉ mất vài tuần để hoàn thành.

Đến ngày 24/1, các nhà khoa học đã đặt hàng xong nguyên liệu thô họ cần cho bộ dụng cụ xét nghiệm. 4 ngày sau, các đơn hàng đã được giao đến. Ngày 5/2, phiên bản chẩn đoán đầu tiên đã ra đời.

Rào cản tiếp theo là thử nghiệm để được chấp thuận cho sử dụng. Có thể mất một năm rưỡi để nộp các tài liệu cần thiết cho chính quyền Hàn Quốc và được phê duyệt.

Tuy nhiên, lần này chỉ mất một tuần.

Lee Dae-hoon, người lãnh đạo nhóm các nhà khoa học làm việc để phát triển bộ kít chẩn đoán nhanh Covid-19, đã dành cả đời để nghiên cứu về các loại bệnh. Ông chưa bao giờ thấy KCDC phê duyệt một bộ kít chẩn đoán nhanh như vậy.

Ngày 12/2, Seegene đã đăng kí thử nghiệm với KCDC. Sau đó, các nhà khoa học biết rằng bộ kít chẩn đoán của họ có hiệu quả khi chính phủ đánh giá nó bằng cách sử dụng bệnh phẩm của các bệnh nhân.

Đưa bộ kít chẩn đoán nhanh Covid-19 đến bệnh viện

Vào giữa tháng Hai, các ca nhiễm của Hàn Quốc tăng đột biến. Ngày 23/2, Tổng thống Moon Jae-in đã nâng cảnh báo khủng hoảng lên mức cao nhất.

"Chúng ta cần xác định những người bị nhiễm bệnh càng sớm càng tốt và ngăn chặn virus lây lan hơn nữa”, ông Moon nói trên truyền hình.

Sau đó, ông Chun đã đưa ra một quyết định nhanh chóng. 395 nhân viên của công ty bỏ tất cả các công việc khác và tập trung vào làm bộ dụng cụ chẩn đoán nhanh Covid-19. Việc sản xuất các sản phẩm khác của công ty bị dừng lại trong hai tuần.

"Hoạt động khẩn cấp có nghĩa là tất cả các bộ phận phải thay đổi công việc. Tất cả các đội ngũ của chúng tôi tập trung vào phát triển bộ kít chẩn đoán nhanh virus corona", ông nói.

Điều đó có nghĩa là các nhà sinh học siêu phân tử có bằng tiến sĩ cũng phải bỏ nghiên cứu và phát triển để tham gia vào sản xuất.

Seegene là một trong 4 công ty cung cấp bộ kít chẩn đoán nhanh Covid-19 tại Hàn Quốc. Ngoài Hàn Quốc, khoảng 30 quốc gia khác cũng đang có nhu cầu về bộ kít chẩn đoán nhanh của Seegene.

Công ty đang sản xuất khoảng 10.000 bộ kit mỗi tuần và mỗi bộ có thể kiểm tra 100 bệnh nhân. Vì vậy, công ty đang sản xuất đủ để xét nghiệm cho một triệu bệnh nhân mỗi tuần, với chi phí dưới 20 USD cho mỗi xét nghiệm.

Noh Si-won, giám đốc điều hành chiến lược của công ty, cho biết đây là lần đầu tiên ông thấy công ty sản xuất ở quy mô lớn như vậy.

Các nước khác đang làm sai ở đâu?

Ở nhiều nước, chính quyền đang vật lộn để đáp ứng nhu cầu xét nghiệm. Ông Chun cho rằng một trong những nguyên nhân là xét nghiệm thủ công, thay vì tự động.

Tất cả các xét nghiệm đều được làm theo cách một y tá lấy mẫu từ bệnh nhân. Nếu mẫu này được kiểm tra thủ công, một nhà khoa học sẽ sử dụng pipet để đặt bộ xét nghiệm lên mẫu.

Trong khi đó, ở nhiều nơi, bao gồm Hàn Quốc, các nhà khoa học đang sử dụng xét nghiệm tự động.

Thay vì con người trộn các dung dịch, các mẫu được đưa vào máy chẩn đoán.

Theo Chun, phương pháp này sẽ giúp kiểm tra mẫu của 94 bệnh nhân chỉ trong 4 giờ - nhanh hơn 4 lần so với phương pháp thủ công. Nó cũng làm giảm nguy cơ lỗi của con người hoặc nhiễm trùng.

Một thứ khác có thể làm chậm quá trình xét nghiệm ở một số quốc gia là loại bộ kít chẩn đoán được dùng. Có ba gen có thể được kiểm tra để xác định virus corona - và bộ dụng cụ của Seegene có thể kiểm tra cả ba gen trong một ống. Không phải bộ kít nào cũng làm được.

Ông tin rằng nếu Mỹ dùng các bộ kit chẩn đoán nhanh của Seegene, Mỹ có thể kiểm tra một triệu người mỗi tuần. Nhưng hiện tại, Mỹ không sử dụng bộ kít này vì chưa có sự chấp thuận của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA).

Bài liên quan