Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung hay cuộc chiến công nghệ giữa các 'ông trùm'?

Trong khi đoàn đàm phán Mỹ đến Bắc Kinh tuần này, Ngoại trưởng Mike Pompeo lại ở Hungary và gây sức ép cho chính phủ nước này về vấn đề Huawei.

Mỹ đã cảnh báo đồng minh của họ không được sử dụng thiết bị viễn thông của hãng công nghệ Trung Quốc nêu trên, vì cho rằng chúng có thể phục vụ mục đích gián điệp. Chuyến thăm của Pompeo được cho rằng ngầm ý buộc các nước chọn Mỹ hoặc Trung Quốc cho hệ thống mạng viễn thông thế hệ mới 5G của họ.

Huawei đã trở thành vật trung tâm trong cuộc đối đầu này. Bloomberg đánh giá rằng, chính vai trò của đại gia viễn thông Trung Quốc trong việc thiết lập tiêu chuẩn mạng 5G đã khiến họ rơi vào tầm ngắm.

Giám đốc tài chính Mạnh Vãn Châu của Huawei đang được tại ngoại ở Vancouver (Canada) và chống lại yêu cầu dẫn độ của Mỹ. Trong khi đó, các nước từ Nhật đến Canada đều đang cân nhắc việc cấm các thiết bị của hãng.

Thế nhưng ở Trung Quốc, thị phần của Huawei vẫn ngày một tăng.

Đứng mũi chịu sào

Không chỉ có Huawei, các thành viên Liên minh châu Âu (EU) bắt đầu xem xét các biện pháp trả đũa Trung Quốc vì các vụ tấn công mạng trong tuần qua.

Các cuộc thảo luận này liên quan tới các cáo trạng được Mỹ công bố tháng 12/2018. Theo đó, các lãnh đạo Trung Quốc bị cáo buộc thực hiện chiến dịch gián điệp kéo dài một thập kỷ qua.

Tại Washington, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh ưu tiên đầu tư nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) của chính phủ Mỹ.

Thử đoán xem ai là đối thủ số một của Mỹ trong công nghệ AI?

Công nghệ được dự đoán sẽ trở thành một nguồn cơn cho các căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc sắp tới.

Cuộc đối đầu này thậm chí còn ác liệt hơn cả bình diện thương mại, nếu như Trung Quốc đồng ý mua một lượng lớn hàng nông sản và năng lượng từ Mỹ. Lượng lớn này phải đủ để bảo đảm một thỏa thuận mới, có thể đá vấn đề sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ khỏi trọng tâm.

Doanh nghiệp chật vật

Thời hạn để quyết định xung quanh số phận giai đoạn “đình chiến thương mại” ngày 1/3 đang tới gần. Nếu không được thỏa thuận nào, mức thế quan Mỹ áp lên 200 tỉ USD giá trị hàng hóa Trung Quốc sẽ là 25%, thay vì 10% như hiện nay.

Nền kinh tế Trung Quốc với quy mô lớn thứ hai thế giới, trong khi đó, đang tăng trưởng chậm lại. Lợi nhuận doanh nghiệp, thứ được coi như một thang đo cho điều này, đang gửi đi nhiều tín hiệu đối nhau.

Apple, Nvidia và Caterpillar nằm trong số những doanh nghiệp trải nghiệm sự sa sút tại Trung Quốc. Ngược lại, các công ty khác như LVMH, Alibaba và Toyota lại có tăng trưởng tốt.

Trong khi chỉ ở mức thấp hơn, tổng chi tiêu trong Tết Nguyên đán 2018 vẫn tăng 8,5% so với năm ngoái, đạt 149 tỉ USD.

Tăng trưởng kinh tế chậm lại năm ngoái buộc chính phủ Trung Quốc đưa ra chiến dịch cắt giảm đòn bẩy tài chính.

Điều kiện tài chính khắc nghiệt hơn đã khiến nhiều doanh nghiệp tại đây rơi vào khủng hoảng thanh khoản.

Điển hình là tập đoàn China Minsheng Investment, doanh nghiệp từng muốn trở thành JPMorgan Chase của Trung Quốc.

Tập đoàn đầu tư trên hiện trễ hạn thanh toán trái phiếu, bị đóng băng tài sản và chật vật để đảm bảo tài chính. Dù vậy, họ cuối cùng cũng trả được tiền thanh toán quá hạn cuối tuần này, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền.