Ngày mai, Thái Lan tổng tuyển cử sau nhiều năm trì hoãn

Chính phủ quân đội duy trì trong 5 năm

Khi quân đội Thái Lan nắm quyền lực vào tháng 5/2014, họ đã mô tả việc này như một cuộc đảo chính để chấm dứt mọi cuộc đảo chính.

Quân đội đã không thực hiện tốt nhiệm vụ này trong cuộc đảo chính trước đó. Nhưng năm 2014, họ đã làm tốt hơn nhiệm vụ của mình, đó là can thiệp để chấm dứt tình trạng hỗn loạn chính trị khiến Thái Lan rối ren trong các thập kỷ trước.

Trên thực tế, chính phủ quân đội thực sự có hai mục tiêu chính: bảo đảm sự kế vị hoàng gia đầu tiên sau 70 năm, việc mà họ đã làm vào năm 2016, sau khi vua Bhumibol Adulyadej qua đời; và làm tê liệt phong trào chính trị trung thành với cựu Thủ tướng bị lật đổ Thaksin Shinawatra, trước đó thắng mọi cuộc tranh cử kể từ năm 2001.

Phong trào này được xem là mối đe dọa dai dẳng với liên minh hoàng gia, quân đội và những doanh nghiệp lớn đã thống trị Thái Lan trong phần lớn lịch sử hiện đại. Cuộc bầu cử diễn ra vào Chủ nhật tuần này 24/3 tại Thái Lan cần được hiểu trong bối cảnh của mục tiêu cuối cùng này.

Thay vì nhường một sân chơi chính trị cho các chính trị gia dân sự, quân đội đang vận động để duy trì quyền lực, và đã đẩy sân chơi này theo hướng có lợi cho mình.

Tướng Prayuth Chan-ocha, người lãnh đạo cuộc đảo chính, và trở thành thủ tướng Thái Lan kể từ đó, hy vọng sẽ giữ được quyền lực. Và vì thế, một đảng chính trị mới, tự gọi là Palang Pracharat - Quyền lực của Nhà nước Nhân dân - được thành lập vào năm ngoái.

Đảng này được nhiều quan chức đã phục vụ trong chính phủ quân sự ủng hộ, với thành viên là một số chính trị gia địa phương tên tuổi từ các đảng khác. Tướng Prayuth là ứng cử viên duy nhất của đảng này cho chức thủ tướng, mặc dù các đảng được phép chỉ định ba người.

Quân đội cũng đã soạn thảo một hiến pháp mới cho phép một thượng viện 250 ghế, do chính họ chỉ định, được tham gia bỏ phiếu trong quốc hội để bầu thủ tướng tiếp theo. Quân đội cũng đã đưa ra một hệ thống bầu cử mới gây bất lợi cho đảng lớn nhất của Thái Lan và thân Thaksin, đảng Pheu Thai, bằng cách áp trần số ghế mà đảng này có thể giành được.

Những lời hứa hẹn của các đảng tranh cử

Trong những ngày cuối cùng trước cuộc bầu cử được cho là mang tính lịch sử tại Thái Lan, mọi tranh cãi về các vấn đề giá trị hay lý tưởng đã lắng xuống, nhường chỗ cho những hứa hẹn cụ thể về cơm ăn, áo mặc. Trước thềm cuộc bỏ phiếu ngày 24/3, các chính đảng đã liên tục đưa ra tuyên bố chính sách táo bạo, tập trung vào cam kết cải thiện hoạt động nền kinh tế, tăng phúc lợi xã hội.

Đảng Palang Pracharath (PP) ủng hộ Thủ tướng đương nhiệm Prayut Chan-ocha tiếp tục tại nhiệm đã có đề xuất khá sốc là nâng mức lương tối thiểu lên từ 400-425 baht/ngày cũng như giảm thuế thu nhập cá nhân đến 10%.

Theo tuyên bố của đảng này, nếu giành quyền thành lập chính phủ, họ sẽ “xóa bỏ một cách vui vẻ” mức lương tối thiểu 300 baht/ngày vốn từng là niềm tự hào của chính phủ cựu Thủ tướng Yingluck Shinawatra. 

Theo PP, mức lương tối thiểu cho lao động có tay nghề sẽ được nâng lên thành 18.000 baht/tháng trong khi lao động có bằng đại học sẽ là 20.000 baht/tháng.

Về thuế thu nhập, bên cạnh việc giảm mạnh 10%, PP còn hứa sẽ miễn loại thuế này cho các đối tượng có thu nhập 200.000 baht/năm, thay cho mức 150.000 baht/năm hiện tại. Đối với các mặt hàng nông sản, PP có ý định áp đặt mức giá sàn cụ thể 12.000 baht/tấn gạo và 65 baht/kg mủ cao su khô. PP cũng đặt mục tiêu tăng thu nhập quốc dân lên mức 19.000 tỷ baht vào năm 2022, trong đó thu nhập từ ngành du lịch sẽ là 4.500 tỷ baht, còn hoạt động kinh tế cơ sở là 2.000 tỷ baht.

Một lãnh đạo của đảng này tuyên bố: “Người Thái sẽ giàu có trong hòa bình, hạnh phúc và hy vọng.”

Đối chọi lại, đảng Pheu Thai ủng hộ gia tộc Shinawatra lại hứa hẹn sẽ “làm đầy ví tiền của người dân” bằng các chính sách kinh tế mới. Ban lãnh đạo Pheu Thai cho biết sẽ áp dụng mức lương cơ bản 400 baht/ngày và 18.000 baht/tháng cho lao động có bằng cử nhân. Riêng đối với nông dân, lực lượng ủng hộ truyền thống, đảng này cam kết thực hiện chương trình hoãn trả nợ trong 2 năm. 

Đặt mục tiêu thu hút 50 triệu khách du lịch mỗi năm, Pheu Thai cũng sẽ miễn thuế trong 2 năm đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử và miễn thuế doanh thu cho các doanh nghiệp mới. Đối với dự án Hành lang Kinh tế phía Đông (EEC), Pheu Thai thông báo sẽ mở rộng áp dụng các ưu đãi cho doanh nghiệp Thái Lan, thay vì chỉ dành cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào.

Về phúc lợi xã hội, đảng này tuyên bố sẽ áp dụng chính sách hỗ trợ chăm sóc trẻ em đến 1.200 baht/tháng từ khi sinh ra đến lúc 8 tuổi trong khi mức hỗ trợ cho người cao tuổi sẽ là 3.000 baht/tháng. 

Một dấu hiệu cho thấy sự mong đợi lớn lao mà người dân đặt vào cuộc bầu cử này là tỷ lệ người tham gia bỏ phiếu lên tới hơn 85% trong ngày bầu cử sớm 17/3 vừa qua. Các thăm dò dư luận ngoài phòng bỏ phiếu cho thấy cử tri kỳ vọng cuộc bầu cử này sẽ giúp kết thúc một giai đoạn bất thường của đất nước, đưa Thái Lan trở lại quỹ đạo phát triển bình thường, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Thái Lan đang có dấu hiệu chững lại và những vấn đề xã hội như thất nghiệp, khoảng cách thu nhập và phân tầng xã hội ngày càng sâu sắc.